Small Faces - Ogdens' Nut Gone Flake (1968)

Beter laat dan nooit. 46 en een half jaar nadat ik 'Lazy Sunday' leerde kennen toch nog maar eens serieus naar dit album geluisterd, na een mislukte poging in de jaren 90. Behalve Ogdens' heb ik enkel een verzamel cd met alle hit(jes) er op. Tegen de tijd dat ik geld had om LPs te kopen, waren The Small Faces een vage herinnering geworden.

De eerste stap naar waardering begon met 'Afterglow'. Ik mocht deze single nooit zo en vond het maar een slap aftreksel van die geweldige singles tussen 1966 en 1968. Tot dat ik hoorde dat ze hier eigenlijk de optimale graad van perfectie haalden. Misschien konden ze wel niet beter en gingen iets anders doen.

Het prijsnummer voor mij blijft 'Lazy Sunday'. Deze nummer 1 hit vertelt alles wat de late jaren 60 zo bijzonder maakten in muziek. Muzikaal ijzersterk, maar daarna gingen the doors of perception wagenwijd open. Het nummer is volgestopt met fantasie, waanzin, onzin, (on)gein en wat al niet meer. Ik heb oren te kort om alles te ontdekken dat voorbij komt.

Het mooie aan Ogdens' is dat het hele album hier vol mee zit. Afgezien van de spoken word secties, die nog steeds ophouden, laat de plaat zien hoe goed The Small Faces waren in 1968. En doet me afvragen wat er gebeurd was als de band wel was doorgegaan. Hardrock had gekund, UK folk ook, geweldige pop en alles daar tussen in. Het blijft voor altijd een vraag. Feit is wel dat de off shoots deze mate van kwaliteit nooit meer hebben bereikt. Waarschijnlijk eeuwig zonde de split tussen Marriott en de rest.

Op je hoogtepunt stoppen. Ja, dat is The Small Faces heel goed gelukt.

Het hele verhaal staat hier op WoNo Magazine.

Ben ik de enige hier die zich niet stoort aan het gebrabbel van Stanley Unwin? Toegegeven, vroeger was dat wel anders en vond ook ik dat die flauwekul de plaat maar ophield en het tempo eruit haalde, maar nu ik in het verhaaltje ben gedoken en de "Unwinese" teksten mee heb gelezen vind ik het wel een leuke aanvulling die me juist meer de sfeer van de plaat intrekt. Eerder stoor ik me soms aan momenten waarop nummers te lang doorgaan, zoals op René en The journey – als je op kant 2 die outro's en de gesproken gedeeltes weghaalt blijven er niet zo gek veel minuten over, maar wàt er overblijft is dan meteen ook wel weer geweldig. De power van Jones' drums (Afterglow, Song of a baker) en Marriotts gitaar en zang blijven indrukwekkend, zowel voor die tijd als anno nu, en de vrolijkheid, het spelplezier, de inventiviteit, de "veelkleurigheid" en de melodieuze rijkdom maken van dit album een vrij unieke ervaring. En als de Small Faces volgens AllMusic "the best English band never to hit it big in America" waren, dan is het des te leuker dat ze in hun thuisland zo gewaardeerd werden, want daar stond Ogden zes weken lang op nummer 1.
        Overigens, in Rock of ages – the Rolling Stone history of rock and roll schrijft Geoffrey Stokes dat Steve Marriott in Lazy Sunday heel "solicitous" (bezorgd) aan ene Mrs Jones vraagt: "How's your bird's lumbago?" Erg grappig, en een parkiet met spit past ook wel bij de vrolijke meligheid van de tekst van dat nummer, maar het is misschien logischer dat Marriott niet naar de gezondheid van Mrs Jones' vógel informeert maar (heel prozaïsch) naar die van haar echtgenoot: "How's your Bert's lumbago?"

Een speciaal album, vooral als we het album in de tijd plaatsen. Anno 2021 is het niet zo sensationeel als een popmodrockband de helft van het album vorm geeft in de vorm van een soort sprookje. Destijds in 1968 is het behoorlijk baanbrekend geweest.

De zogenoemde A-kant: een zeer sterk deel met nummers die allemaal als singel zouden kunnen fungeren. Instrumentaal opener Ogden's Nut Gone Flake kan gewoon nog steeds als opkomstmuziek worden gebruikt. Het zeer sterke Afterglow opent zacht akkoestisch, om dan even stevig elektrisch te gaan, gevolgd door lekkere wisselingen. Het galmende Long agos (...) blijf ik een heerlijk nummer vinden. Sowieso de break vanuit Afterglow naar Long agos doet het al goed, verder is het zachter spelen en weer voller terugkomen in het nummer een mooi effect. Rene blijft een glimlachend brengend nummer. Het plezier in de zang is zo overduidelijk hoorbaar, top. Song of a Baker is de rockknaller met de heerlijke gitaarsolo, gevolgd door het feestende Lazy Sunday.

De B-kant heeft inderdaad iets minder muziek doordat er een verteller is. Echter, de muziek die er is, is heerlijk. Zo is het vlot rockende Rolling Over gewoonweg te kort, die had langer mogen zijn.

Een bijzonder en gedurf album. Anno 2021 is daar met terugwerkende kracht heel makkelijk vanuit een luie stoel inclusief 50 jaar kennis van de popmuziek over te oordelen. Maar als ik probeer te verplaatsen naar de stand van de muziek van 1968, hoe creatief het proces toen was: hulde voor dit album.

In de hausse van Engelse bandjes in de jaren zestig, behoorden een groot aantal van die bands tot het beste dat het land heeft voortgebracht. De in Londen geformeerde Small Faces hoort daar zeker bij.

Zanger en gitarist Steve Marriott, bassist Ronnie Lane, drummer Kenney Jones en toetsenist Jimmy Winston begonnen de band in het midden van die "roaring sixties". In 1966 werd Winston vervangen door Ian McLagan en tot dat moment had de band al materiaal uitgebracht, waarvan de single "SHA-LA-LA-LA-LEE" het tot de top 3 in Engeland geschopt had. In de Nederlandse Top 40 was het een kleine hit. "ALL OR NOTHING" was in 1966 de eerste nummer één hit in Engeland, waarna in 1967 klassiekers als "ITCHYCOO PARK" (nummer 3 in de Nederlandse Top 40), "TIN SOLDIER" en de Nederlandse nummer één hit "LAZY SUNDAY" volgden. Op 24 mei 1968 verscheen het derde album "OGDENS' NUT GONE FLAKE" van het viertal. In Amerika kwam in 1967 het album "THERE ARE BUT FOUR SMALL FACES" uit, maar dat was een louter Amerikaanse release. "OGDENS' NUT GONE FLAKE" verscheen dus in 1968, twaalf tracks, ruim 38 minuten prachtige muziek, waarvan één kant gebaseerd is op een sprookje. De albumtitel en hoes waren ontleend aan het tabaksmerk Ogden's Nut-brown Flake, dat eind 19e eeuw in Liverpool werd gefabriceerd.

“OGDENS’NUT GONE FLAKE” gaat van start met het instrumentale titelnummer, dat een soort variant is op de geflopte single “I’VE GOT MINE” uit 1965. Heerlijke melodielijn, lekker gitaarriffs en power drums, een geweldige opener. Het psychedelische “AFTERGLOW (of your love)” was in 1969 in Nederland de laatste hit die de band scoorde. Het orgelspel en de zang zijn de hoogtepunten in deze rocker. Aanstekelijk, dat vind ik van “LONG AGOS AND WORLDS APART”, zonder dat de drums daarvoor zorgt. Die vallen pas na zo’n anderhalve minuut in en dan is het nummer al over de helft. Mooi gitaarspel en de zang zorgen ervoor dat dit nummer mij pakt. Toetsenist McLagan neemt de leadvocalen voor zijn rekening in dit nummer. “RENE” is het langste nummer van het album, wordt gezongen in het cockney-Engels en dat zorgt voor een mooie aanvulling aan deze spannende rocker. Het middenstuk wordt gevuld met pakkende riffs, subtiele mondharmonica bijdragen en mooi orgel- en pianospel. “SONG OF A BAKER” begint met een Cream-achtig begin. Een bluesy rocker met goede melodielijn, gitaarriffs en samenzang, topnummer! In “LAZY SUNDAY” zingt Marriott ook weer in het cockey-Engels en de het drumwerk van Jones vind ik in dit nummer erg gaaf.

“Kant twee” van "OGDENS' NUT GONE FLAKE" is getiteld “HAPPINESS STAN” is heeft een concept. We volgen Stan die op zoek gaat naar de andere helft van de maan, nadat hij een nacht een halve maan had gezien en niet inzag wat daar de reden van is. “HAPPINESS STAN” is het eerste nummer daarvan en begint met een verteller, die voor de samenhang moet zorgen. Het nummer is een geweldige track, tempowisseling, prachtige instrumentatie en melodielijn. Ook “ROLLIN’ OVER” begint met de verteller, Stanley Unwin heeft dat voor zijn rekening genomen. Als de muziek eenmaal begint krijg je een echte Small Faces track te horen, toetsen, drums en zang zijn perfect in balans in deze pakkende rocker. “THE HUNGRY INTRUDER” begint als een ballad, maar is een lekkere sixties song waarin Marriott en Lane de leadzang delen. “THE JOURNEY” begint met aanstekelijk drumwerk, orgelspel en nummer blijft wat mij betreft een beetje hangen in goede bedoelingen. Goed gespeeld en gezongen, zonder dat het ergens echt spannend wordt. In “MAD JOHN” wordt het mindere vorige nummer weer goed gemaakt. Prachtig gitaarspel begeleid Marriott die fantastisch zingt. Opnieuw cockney zang in “HAPPY DAYS TOY TOWN", gedeelde leadzang door Marriott en Lane en een mooi slotakkoord van een prachtig album.

Kritische noot is dat de gesproken delen soms te lang zijn, waardoor mijn aandacht wat verslapt. Als ik puur naar de muziek kijk, dan is dit een terechte klassieker en is het ook terecht dat dit album de eerste plaats in de Engelse albumlijst wist te behalen. Niet lang hierna ging de band uit elkaar. Marriott ging naar Humble Pie, de rest richtten samen met Rod Stewart The Faces op en in 1975 kwamen de heren weer even samen, overigens maar kort met Ronnie Lane, die al snel na de reünie het kwartet verliet. Small Faces horen wat mij betreft bij die grote groep van sixties bandjes, die het muzikale landschap voorgoed deden veranderen en dit album is daar een ultiem voorbeeld van.

In 1968 kocht ik deze LP met korting ( Kortingsbon Vara Gids ) bij mijn vaste muziekwinkel " Radio Noord "
Thuis was ik aangenaam verrast door de mooie ronde uitklaphoes , waar een stuk of cirkels uitklapten ter grootte van een LP . Kant A was geweldig , maar toen ik kant B opzette wist ik niet niet ik hoorde !@# De stem van een ouwe lul verziekte alles omdat hij sprookjes voorlas tussen de muziek door !@* . Mijn teleurstelling was zo groot dat ik direkt naar " Radio Noord " ging en mijn 9.90 terug vroeg ( als vaste klant was dat geen bezwaar )
Een jaar of wat later en met een wat groter Engels Vocabulaire begreep ik de plaat , en al met al is dit een LP die in mijn top 10 staat . Het nummer Rene gaat over een dame van lichte zeden die klanten zoekt op de quayside ( wij hadden ooit een minister De Quay maar dit is de kade en quay spreek je uit als key )