Leonard Cohen - Songs of Leonard Cohen (1967)

Lost among the subway crowds, I tried to catch your eye

Jesus was a sailor, when he walked upon the water
and all man will be sailors until the sea shall free them

Don't turn on the light, you can read their adress by the moon

I met a man who lost his mind, in some lost place I had to find

And then I confessed that I tortured the dress, that you wore for the world to look through

De mystieke teksten, in combinatie met de stem van Cohen zijn ongelooflijk ontroerend. De subtiele begeleiding, de koortjes en het donkere stemgeluid maakt alles nog mooier dan het is.
De laatste drie nummers behoren tot de mooiste nummers ooit geschreven.

De hogepriester van de popmuziek.
Vanuit zijn preekstoel verkondigd hij zijn Evangelie.
Aangepast aan de gebeurtenissen om hem heen.
Vrije seks in de zomer der liefde.
Knielend achter Moeder Overste onder haar rok glurend.
Terwijl je net van haar de Heilige hostie hebt ontvangen.
Verlangend naar een ander lichaam.
Niet dat van God.

Leonard Cohen trekt het boetebeeld aan.
Toont zich als herboren gelovige.
In de meest menselijke vorm.
Die van vlees en bloed.

Suzanne als een nieuwe Maria Magdalena.
Hippies die als apostelen zich aan haar binden.
Een laatste avondmaal.
Genietend van haar verboden vruchten.
Als een veroorloofde orgie.
Ontstaan door een overvloed van liefde.

Als een jonge Messias kijkt een man indringend naar me.
Het beeld op de albumhoes blijft me trekken.
Hij lijkt op een oudere broer van Dustin Hoffman
Via The Graduate tevens in opkomst.
33 jaar oud was Leonard Cohen hier al.
Dezelfde leeftijd die Christus had tijdens zijn overlijden.
Het lijkt wel een Wederopstanding.

Leven staat centraal.
Een persoonlijke bijbel.
Nooit eerder klonk een zanger zo overtuigend op zijn debuut.
Alsof het door een hogere macht gemaakt werd.
Een aartsengel verkozen om dit tot uitvoering te brengen.
Onder zijn volgelingen generaties van grote muzikanten.
Tot inspiratie gebracht door dit album.
Nick Cave, Marc Almond, Walkabouts en zelfs Tom Waits.
Hoe anders zou hun muziek klinken zonder deze mijlpaal.
De emoties van jongelingen als Rufus Wainwright en Antony Hegarty.
Vinden hun oorsprong bij de meester zelf.

Dit is van een ander nivo als Idols.
Daar loopt men weg met het latere Hallelujah.
Waarschijnlijk zou Cohens typerende stemgeluid de voorrondes niet eens overleven.

Ik was erover aan het denken om dit album nog maar een halfje te verlagen.
Maar telkens staart Leonard me aan vanaf de platenhoes, en dan moet ik hem toch weer opzetten.

Om vervolgens weggeblazen te worden. Wat een prachtige stem heeft die man toch. Nee, Leonard heeft geen overdreven begeleiding nodig. Een gitaartje met af en toe wat blaasinstrumenten er doorheen in combinatie met zijn stem is genoeg om je te ontroeren.

En dan denk je dat je al het prachtige gehad hebt, en dan krijg je een soort geschreeuw, maar dan op een Cohen-manier. Hoe emotioneel kan zo'n uitschreeuw zijn? Bij mij gaat het door merg en been, en in dit geval is dat positief. Hetzelfde heb ik trouwens bij de achtergrondzang van So Long, Marianne.

Hulde!

Vergeef me wederom een egodocument vermomd als recensie, maar eigenlijk heeft dit album, na mijn prachtige eerste kennismaking met de Greatest Hits, me als dichter en waarschijnlijk ook als persoon voor een essentieel deel gevormd. Het zijn liedjes die je in je hoofd en hart nestelen, om daar nooit meer uit te komen en op allerlei momenten hun kop opsteken, want zij hebben ook iets te zeggen. Ze hebben zoveel te zeggen en ik hoop maar dat ze doorgaan met praten.

Achter op de hoes staat het al:
"The lyrics are startling juxtapositions of natural speech with formal metaphor. Pain, loss, fear, guilt, loneliness, are unashamedly admitted; yet there is no trace either of self-pity or ironic posturing. The only politics are the politics of love. Ultimately, the songs are religious, in the most profound and mystical sense of the word. The intensity is large, the passion authentic."
En ja, dat wilde ik ook, dat wil ik nog steeds, maar probeer zo'n voorbeeld eens te evenaren, laat staan te overtreffen. Gelukkig maar dat ik heb kunnen proeven van het leven dat in de liedjes steekt.

Zo heeft "Sisters of Mercy" die extra laag gekregen door iets vergelijkbaars met wat Leonard in de liner-notes van zijn Greatest Hits schrijft, over hoe hij het gedicht/lied voor die twee gezusters van geneade schreef terwijl ze sliepen; toen ze wakker werden was het af. Zo kon ook ik niet slapen op het slaapmatje naast mijn bed, dat ik aan mijn logé had aangeboden. Toen ze wakker werd lag er een gedicht op haar kleren.

Maar soit, het leven kan niet altijd een mooi Leonard Cohen-moment zijn, de meeste Leonard Cohen-momenten zijn eerder somber. De wrange conclusie in "Winter Lady", ze wordt beschaafd, bijna zachtjes gezongen, maar ondertussen is het ronduit pijnlijk. Het is het equivalent van het verlangen naar een slaande ruzie, naar het elkaar verwijten toeschreeuwen, want duidelijkheid hoeft niet per se mooi te zijn, ook de lelijke duidelijkheid kan genoeg zijn. Moet ooit genoeg zijn.

In "Stories of the Street" bereikt het feestniveau sowieso een hoogtepunt als Leonard over zijn zelfmoord begint. Hij doet het ook gewoon, hij laat het woord vallen. Waar anderen moeilijk doen over zulke zaken, het scheermes tegen de keel of het pistool tegen het hoofd in eindeloze metaforen wikkelen, doet Leonard dat niet. Hij smijt het op je bord en je ziet zelf maar wat je er mee doet. Voor andere zaken in het nummer gebruikt hij dan wel weer metaforen, maar van het type dat je aanvoelt. Je hoeft het niet te snappen, als je het maar voelt.

En zo zit het met Leonard: hij laat je voelen en als je wil denken, mag je denken. Het wordt alleen geen denken pour le denken, zulken kennen we al genoeg. Er is een soort perfect evenwicht gevonden waarin de metafoor goed te doorgronden is, maar daarnaast nog veel meer lagen meebrengt, en toch wordt het geen moeilijkdoenerij en toch zit er ontzettend veel in. Vergelijk het maar met zijn tweede bundel "The Spice-Box of Earth", vol weelderige liefdeslyriek, maar waarin dood, waanzin en wreedheid telkens weer op de loer liggen: in het prachtige "Teachers", wat mij betreft één van zijn allermooiste nummers, gaat het om "Some girls wander by mistake into the mess that scalpels make". Want mooi is het allemaal niet, niet per definitie. Als het mooi is, dan is het omdat dat tijdelijk is. Achter elke vorm van pracht ligt een Tragedie met hoofdletter T.

Dan wil ik deze bespreking eindigen met "Hey That's No Way to Say Goodbye", dat onlosmakelijk verbonden is met de goede vriendin waar ik al eerder over sprak. Het klopte, Leonard had gelijk. Kijkende naar haar haar op mijn kussen was het inderdaad een slaperige gouden storm. Maanden later zou ze voor lange tijd vertrekken om op reis te gaan. Naast de "I love(d) you in the morning" kwam nu het "Now it has come to distances and both of us must try" en ik snapte eindelijk de titel: geen enkele manier van afscheid nemen is de juiste manier om afscheid te nemen.

Ik zie het zo voor me terwijl The Beatles met The Magical Mystery Tour en Sgt. Peppers alle aandacht krijgen met hun erg vrolijke muziek zit Leonard Cohen voor een knapperende open haard. Met zijn warme stem en sfeervolle gitaarakkoorden weet hij me ruim 40 minuten te boeien.

Het is een typische herfstplaat, de warme maar sobere begeleiding van Cohen lijken haast in een te vloeien met zijn stem. Suzanne is mijn favoriet samen met One of Us Cannot Be Wrong.
Vreemd trouwens dat deze maar 400 stemmen heeft ik dacht dat Cohen een toch erg bekend persoon is. 4*

Drieëndertig was Leonard Cohen toen hij debuteerde met deze plaat. Stokoud, is dat in feite. Op zijn drieëndertigste was Bob Dylan al een eeuwigheid een legende en stierf Jezus aan het kruis.
Maar misschien moest Cohen wel eerst die levenservaring opdoen voor hij deze plaat kon maken. Hij had alles gelezen wat er te lezen viel en alles gepakt wat er te pakken viel, de wereld gezien en mooie vrouwen liefgehad. Dus was het tijd om naar Nashville te trekken en countryzanger te worden. Onderweg bleef hij echter plakken in de folkscene van New York, wat deze prachtplaat opleverde.
Zelfvertrouwen is dan ook wat je hoort wanneer je naar Songs of Leonard Cohen luistert. Iemand die het leven ten volle geproefd heeft, er met beide voeten instaat en die ervaringen vertaalt naar wondermooie poëzie. Die is tijdloos, plaatsloos, bovenwerelds bijna. Cohens stem hypnotiseert je en sleept je mee door een nachtelijke wereld, waarin relaties tussen mensen centraal staan. Je ziet het streepje licht onder de deur van de buren, in een verder aardedonkere gang, en vraagt je af of ze van elkaar houden en hoe ze dat duidelijk maken. Je voelt de koude wind terwijl je ronddoolt door een naamloze buurt aan de rand van de stad en kijkt naar de ramen van de huizen, waarachter zich films afspelen waarvan het geluid is uitgezet. En dat allemaal op de tonen van betoverende melodieën, gespeeld door muzikanten die weten wat hun taak is in het geheel: de sfeer die de teksten uitademen ondersteunen en vergroten.
Hoogtepunten op deze wonderlijke trip zijn Suzanne, The Stranger Song, So Long, Marianne en Stories of the Street, maar het beste voelt het aan om deze tocht steeds volledig te ondernemen. En keer op keer weggeblazen te worden.

N.a.v. dit topic beluisterde ik dit album.

Leonard Cohen, het idee dat ik van hem heb is die van een fluisteraar. Maar dit is misschien meer iets van zijn oudere jaren. Mooie muziek dit. Leonard is toch minder de fluisteraar en meer de zanger dan ik van te voren dacht. Met opener Suzanne zit je er eigenlijk meteen al goed in. Mooie muziek, sfeervol en een warme sound. Verhalend gebracht door Cohen. Lekker wegdromen bij zijn stem en de kale begeleiding. Verder kende ik van Hey, That’s Now Way To Say Goodbye de versie van Roberta Flack. Niet wetend dat Cohen het nummer schreef. Dit album is een mooie ontdekking uit de top250.

Ik denk niet dat er iemand is wiens teksten zózeer voor mij de waarde van de muziek bepalen, of beter gezegd: als een nummer gewaardeerd kan worden om enerzijds het muzikale aandeel en anderzijds het tekstaandeel, ken ik niemand bij wie de tekst voor mij zó'n groot aandeel in die waardering heeft als Leonard Cohen. En op dit debuutalbum is zijn "persona" al in volle glorie aanwezig in zijn unieke mix van grimmige erotiek, machtsspelletjes, religieuze beeldspraak, weemoed, opoffering, tederheid, verkniptheid en zwartgallige humor, onder andere. (De holiness en de horniness, inderdaad.)
        Een sonore maar hoogstpersoonlijke stem die perfect de psychologische nuances van zijn weloverwogen lyriek uitdrukt, pakkende melodieën, simpele maar effectieve gitaarpartijen, en kleine instrumentale likjes verf om de arrangementen te verrijken – ook muzikaal is dit een prachtige plaat (ondanks de problemen die er schijnen te zijn geweest tussen Cohen en producer John Simon), maar genieten van dit spaarzaam gearrangeerde debuut vereist wel het vermogen om intens van saai te onderscheiden, want er zullen zát mensen zijn die dit een ongelooflijk vervelende plaat vinden: "maar die man kan niet eens zingen !"
        Enfin, dat hoef ik niet uit te leggen aan de Cohen-liefhebbers, en ik verwachtte ook wel dat die hier in de meerderheid zouden zijn, maar dat dit album in de MusicMeter-top-250 zou staan had ik toch niet gedacht. Even onverwacht is het feit dat van de 694 tot nu toe op deze plaat uitgebrachte stemmen er maar zès lager dan 3* zijn.
        Ik herinner me nog hoe Suzanne door veel mensen indertijd werd opgevat als een romantisch nummer, alsof de onschuld en de verleidelijkheid van het titelpersonage kon worden genoten zonder afrekening of consequentie. Mooi stukje in Rock of ages – the Rolling Stone history of rock and roll, wanneer het gaat over James Taylor en zijn liedjes die lijken op "a body search of soul-shriveling thoroughness. Compared to Leonard Cohen, however, Taylor was Mr. Sunshine. [...] For all their moments of beauty, Cohen's songs project a vision of almost unrelieved bleakness. [...] Only an extremely inattentive listener would willingly follow Suzanne to her place by the river after hearing Cohen's song." Eens?