Opeth - Damnation (2003)

Hier kan ik mij wel in vinden. Sowiezo vind ik dat het album iets te vaak voortkabbelt, en er te weinig durf uit spreekt. Maar er staan natuurlijk enkele parels op. Verder vind ik de drums hier erg mooi klinken. En de mellotron zorgt bij momenten voor een erg leuk sfeermoment. Dit album schommelt zowat tussen de 3,5* en 4* voor mij.

In mijn reis op Kronos’ bagagedrager door de discografie van Opeth, ben ik deze maand aangekomen bij Damnation. Tot deze maand was dat een album dat ik jaren geleden eens een paar keer geluisterd had, na deze maand zullen de mp3 stof gaan staan verzamelen op mijn hard schijf.

Mijn favoriete Opethalbums (Still Life, Blackwater Park, Deliverance) van alle albums die ik echt goed ken (dat is alles tot en met Damnation, hebben een aantal dingen gemeen: (1) goede productie; (2) complexe nummers; (3) afwisseling tussen harde en zachte stukken; (4) donkere sfeer.
Wat betreft het eerste punt, de productie, is er met dit album niks mis. Het album klinkt goed, zelfs beter dan het bij vlagen wat modderig klinkende Deliverance. Echter, productie is voor mij vooral een randvoorwaarde om van een cd te kunnen genieten. Slechte muziek met een goede productie sla ik graag over.
De meeste Opethnummers die ik ken, zijn behoorlijk complex. Veel verschillende riffs en overgangen. Op de eerste albums resulteert dat regelmatig in fragmenten die als los zand aan elkaar hangen, maar vanaf My Arms... worden het consistente nummers. Op Damnation is het andere koek: De nummers zijn een stuk simpeler, veelal gebaseerd op 1 of 2 ideeën of in het slechtste geval (Death wispered a lullaby)blijft het nummer hangen in een coupletje-refreintje-achtige structuur.
Gezien de opzet van dit album hoef ik uiteraard geen harde stukken te verwachten. Maar het neemt voor mij wel een deel van de spanning die de meeste Opethnummers in zich hebben weg.
Tot slot de donkere sfeer. Om Michael Åkerfeldt’s quote zoals door wouter30 hierboven neergepend maar eens te herhalen: “Only that its slightly mellow, doesn’t mean that it’s less evil.’ Voor mij heeft het ‘evil‘-gehalte van een nummer niets te maken met hoe hard het is, maar wel met de sfeer die geschapen wordt. En die donkere, evil sfeer, die mis ik hier bijna helemaal. To rid the disease is een positieve uitzondering. Het missen van de donkere sfeer ligt niet aan het feit dat er hier geen harde stukken inzitten, want op Harvest van Blackwater Park is het wel gelukt om een melancholische, sombere atmosfeer mee te geven . Waar het wel aan ligt? Ik denk aan 2 dingen. Ten eerste aan de te simpele structuur van de meeste nummers. Ten tweede aan de zang. Het was me op andere albums nog nooit echt opgevallen, maar nu Michael Åkerfeldt’s stem zo prominent naar voren komt op dit album, begon ik te merken dat zijn cleane zangstem me na een paar nummers wat tegen begon te staan. Hij zingt op Damnation vaak net een beetje te hoog. Ik krijg de indruk dat hij net genoeg moeite moest doen om zijn noten te halen, om de emotie in zijn stem te verliezen.

Kortom, dit album mist veel van de aspecten die ik goed vind aan een Opethalbum. Eigenlijk blijft er een tamelijk gewoon rockalbum over waarop de nummers vaak net een beetje te lang zijn. De betere stukken van Damnation zijn In my time of need, het instrumentale stuk in Closure en Hope leaves, dat mooi compact is gehouden. Hoogtepunt van het album is voor mij To rid the disease. De minste stukken muziek op dit album zijn voor mij het te simpele Death wispered a lullaby en Weakness, dat overkomt als een te lang uitgerekte intro voor een hard nummer dat nooit begint.

Ergerlijk slecht is het nergens, maar dit album weet me ook niet te raken. Ik wil het niet afzetten, maar ook niet opnieuw opzetten. Het is goed gemaakt maar niet meer dan dat.
Kortom, een typisch album dat ik 3 sterren geef.

Aangezien mijn 3 sterren een uitzondering zijn tussen alle 4’en, 4.5’en en 5’en hierboven, deze lange toelichting op mijn waardering. De meeste Opethalbums heb ik tot dusverre goed kunnen waarderen, maar het feit dat er Opeth op de hoes staat, betekent voor mij niet dat ik er automatisch een hoog cijfer op ga plakken.

3.0*

Wat klinkt deze plaat mooi op 180 gram vinyl via de Sennheiser! Prachtige sfeervolle trieste melancholische muziek. Dit keer dus geen grunts, alleen mooie cleane zang en vooral uitstekend veelal rustig gitaarspel.
De muziek en de trieste teksten vormen een prachtig geheel. Alle songs zijn fraai en sfeervol, alleen de 2 slotnummers zijn net wat minder bijzonder. De productie is kraakhelder, je hoort ook alle details erg goed. Een juweel van een plaat.

Dit album is al sinds de eerste luisterbeurt rond 2007 een van mijn meest favoriete albums. Stilte en melancholie in al zijn eenvoudige pracht. Er zijn zoveel genietbare stukken waar mijn nekharen recht van overeind gaan staan. Om wat te noemen: het gitaarstuk in Windowpane rond 5:10 is één van de meest mooie stukken muziek ooit voor mij. Of de prachtige zang in To Rid the Disease na 2:35... Het bezwerende spel in Closure op 2.30.
Kan er eigenlijk eindeloos over praten. Een tip is om met het tekstboekje erbij te luisteren, het zijn verschrikkelijk mooie teksten. Dat er ooit zoiets moois en puurs uit een metalband is gekomen is mij nog steeds een raadsel, maar wat ben ik ze in godsnaam dankbaar voor dit schitterende meestwerk.

Gone through days without talking
There is a comfort in silence
So used to losing all ambition
Struggling to maintain what's left

Once undone, there is only smoke
Burning in my eyes to blind
To cover up what really happened
Force the darkness unto me

Damnation is jarenlang mijn favoriete plaat van Opeth geweest. Nu herovert Blackwater Park die positie, omdat het gewaagder en experimenteler is. Het wordt hoe dan ook krap in de bovenste regionen. Deliverance is iets minder stabiel dan deze, dus eindigt eronder.

Ik kan verder eigenlijk geen negatief puntje melden. Alles klopt hier. Alle nummers raken me, al zal ik Closure en To Rid The Disease als favorieten aanwijzen. Perfect plaatje voor dit seizoen. Lekkere sfeer die toch wel vrij duister is. Dat past goed bij de korter wordende dagen. Akerfeldt laat het grunten achterwege en klinkt daarmee kwetsbaar op heel mooie wijze. Voeg daar de prachtige melodieën aan toe, de kalmte en een instrumentbeheersing waar je u tegen zegt. Ik geniet er ook van dat je de vingers over de snaren hoort glijden. Damnation is nog altijd een meesterwerk. Less is more. Dit album is het bewijs.

Tussenstand:
1. Blackwater Park
2. Damnation
3. Deliverance
4. Still Life
5. My Arms, Your Hearse
6. Orchid
7. Morningrise

Deliverance was niet per se het 'harde' album van Opeth, maar Damnation is wel overduidelijk het softe album van de band. Maar verdraaid nog aan toe als het niet mooi is. Ik mis de grunts en blastbeats geen moment en kan niet anders dan wegdromen op de melancholische gitaarklanken en zoetgevooisde zangpartijen. Niet vreemd dat Steven Wilson hier ook aan mee heeft geholpen, de sound heeft wel iets weg van zijn solowerk en enkele Porcupine Tree albums, zij het hier met betere zang. Zeer spannend in al zijn rustgevendheid en compleet logisch dat het grote progpubliek hier toentertijd ook mee weg liep!

Tussenstand:
1. Blackwater Park
2. Damnation
3. Still Life
4. Deliverance
5. My Arms, Your Hearse
6. Orchid
7. Morningrise

Damnation: de instap Opeth.

Naar aanleiding van het onlangs verschenen The Last Will And Testament ben ik in een soort Opeth marathon verzeild geraakt en zodoende is ook deze plaat weer eens uit de kast komen rollen.

Damnation was mijn instap Opeth. Direct op de voet gevolgd door Sorceress en Pale Communion. Of was het andersom? Maakt niet uit. We schrijven het jaar 2016. De andere Opeth's liet ik destijds grotendeels liggen. En dat kwam niet alleen doordat er tijdens mijn zoektocht naar mooie metalmuziek een andere geweldige metalband uit Stockholm voorpiepte, Damnation, Sorceress en Pale Communion waren op dat moment ook gewoon de enige Opeth’s die ik van het begin tot het einde kon luisteren zonder de gordijnen in te vliegen.

Het album blijft echter op de vier sterretjes staan, die ik destijds heb gegeven. Dit omdat ik de dynamiek - zo kenmerkend voor de muziek van Opeth - op Damnation nu toch wel een klein beetje mis.