Ritchie Blackmore's Rainbow - Ritchie Blackmore's Rainbow (1975)

Niet echt een bijzonder album. Het klinkt allemaal leuk en degelijk (met als uitschieters Man On The Silver Mountain en Catch The Rainbow), maar nergens weet het écht goed te worden. Opvolger Rising is stúkken beter dan dit album in mijn oren.

Rainbow is absoluut een legendarische band die met een tweetal albums (Rising en Long Live Rock N Roll) een flinke stempel op de ontwikkeling van hardrock en heavy metal heeft gehad. Op het debuut zijn we er echter nog lang niet. In essentie zijn er een een aantal prachtige tracks (vooral Catch The Rainbow, Temple Of The King en Still I'm Sad), maar de uitvoering is dermate mat, dat ik weinig lol uit een studioversie van Man On The Silver Mountain of Sixteenth Century Greensleeves kan halen. Het ligt hem niet aan Ronnie James Dio, die de absolute smaakmaker op iedere track is, en ook niet aan Blackmore's gitaarwerk (al kan het nog allemaal een stuk beter), maar vooral aan het gebrek aan dynamiek in de ritmesectie. De drums en bas kabbelen voort en er zit zo weinig vaart in de songs, dat het vooral soft en oubollig over komt. Deep Purple was toentertijd toch nog een stukje beter wat mij betreft.

Altijd al een beetje een moeilijk album gevonden. Ik ben dol op Rising en Long Live Rock n Roll, maar het debuut pakte me nooit zo. Dat is ook nu weer het geval, maar waar ik dit album nog wel eens opzet voor The Man on the Silver Mountain, kan ik dat, zo blijkt nu wel, beter doen voor Catch The Rainbow en The Temple of the King. Ook Still i'm Sad valt erg in de smaak. Het zijn de ballads die prachtig zijn. Dio was sowieso een geweldige balladzanger. Het 'hardere' werk mist duidelijk pit en klinkt in sommige gevallen oubollig. If You Don't Like Rock 'N' Roll is zelfs vrij truttig. Ik had hier vier sterren staan, maar ik haal er een halfje van af. Het klinkt vaak wel aardig, maar dit kan zich duidelijk niet meten met Rising.

Ik spring bij lennert en RuudC op de trein door de discografie van Rainbow.

Mijn eerste Rainbowalbum was Long Live Rock 'n Roll. Welke albums daar op volgden, weet ik niet precies meer. Dit debuutalbum was in ieder geval het vierde of vijfde album van Rainbow dat ik kocht. Volgens mijn luistergegevens draai ik het album niet vaker dan twee keer per jaar. Deze Rainbowmarathon is dus een goede aanleiding om het album nog eens weer op te leggen.

Meer dan een degelijk album wordt dit voor mij nooit, vrees ik. Het helpt ook niet dat ik weet met wat voor albums Dio en Blackmore hierna op de proppen zouden komen. Rising en LLRR overschaduwen dit album totaal.
Zeker, er staan een paar goede nummers op. Man On the Silver Mountain en Catch the Rainbow bijvoorbeeld, hoewel die beide nummers live beter uit de verf komen. Ook nummers als Self Portrait en Temple of the King vind ik de moeite waard. Daarentegen sprankelt de versie van 16th Century Greensleeves hier helemaal niet, in tegenstelling tot de liveuitvoeringen van dat nummer. Ook Still I'm Sad werkt live beter. Op dit album verdrinkt het album in de koebel (of is het een ander stuk slagwerk?). Over If You Don't Like Rock 'N' Roll ga ik het niet te lang hebben. Ben het eens met RuudC: het is een knullig nummer.

Kortom: aardig album. Niet hemelbestormend, maar er staan een paar goede nummers op. De drie en een halve ster blijven staan.

Het debuut van Rainbow, maar laat ik na de drie albums van Elf te hebben herbeluisterd eens doen alsof dit de vierde van Elf was. Zeker omdat de opnamen kort na die van Trying to Burn the Sun volgden. Wat valt dan op?

Niet alleen dat gitarist Ritchie Blackmore de plek van Steve Edwards heeft ingenomen, maar ook die van Mickey Lee Soule in diens rol als componist. Weg is de boogierock.
Ten tweede de drums, die in de productie van Martin Birch veel droger klinken dan op de eerste drie, waar Paice (debuut) en Glover (alle drie) voor een ruimtelijk geluid zorgden. Bovendien klinkt vaak en prominent de cowbell – even wennen.
Ten derde begint Dio hier, geïnspireerd door Blackmores voorliefde voor de Renaissance, met het schrijven van teksten in verhalende of zelfs mythische sferen. Hij omschrijft het als "medieval blues". Tenslotte verruilde Soule in de meeste nummers zijn akoestische piano voor andere klavieren én speelt hij geen solo's. Dit is een gitaarplaat.
Conclusie: het geluid van Elf onderging een metamorfose en tegelijkertijd deed Blackmore iets anders dan de "proghardrock" van "zijn" Deep Purple.

Mijn oorspronkelijke route naar dit album kwam echter van On Stage, mijn instapplaat met Rainbow. Toen ik Ritchie Blackmore's Rainbow begin jaren '80 voor het eerst hoorde, vond ik dit in vergelijking met die livedubbelaar véél te tam. Zo klinkt deze eerste versie van Man on the Silver Mountain me nog altijd veel te langzaam in de oren.
Catch the Rainbow staat eveneens op On Stage, maar de mellotron die Soule hier gebruikt vond ik gedateerd, Sixteenth Century Greensleeves klonk me eveneens in te weeïge jaren '70-sfeer en cover Still I'm Said is kalm en… instrumentaal? Eigenlijk vond ik alleen het akoestische Temple of the King met z'n troubadoursgevoel goed.

Veertig jaren later is mijn oordeel veel positiever en niet alleen voor de genoemde nummers. Zo is Self Portrait met zijn 6/8-maat en oorwurmregel "Down, down, down - Nothing is real but the way that I feel and I feel that I'm going down, down, down" in mijn brein gegroeid. Hetzelfde geldt voor het vlotte If You Don't Like Rock 'n' Roll, dat met zijn boogiepiano nog het meest op de vorige albums van Elf lijkt. Een 7,5 als schoolcijfer.

Achtergrondinformatie uit Dio's biografie 'Rainbow in the Dark'. Hij meldt dat hij meteen na de opnamen van Elfs derde plaat met drummer Gary Driscoll naar Californië vliegt. In kustplaats Oxnam heeft Blackmore een huis, waar hij en Dio gezamenlijk alle eigen nummers van deze plaat schrijven. Ondertussen verkent Driscoll het lokale uitgaansleven met Blackmores roadie Ian, ook een drummer. Vervolgens voegen Soule en bassist Craig Gruber zich bij hen voor de repetities.
Jon Lord van Deep Purple heeft niet ver van Blackmore een huis en omdat Purple inmiddels in Californië verblijft met gitarist Tommy Bolin, komen ze elkaar zonder vijandelijkheden tegen. Dat gebeurt onder meer in Rainbow's Bar & Grill, dezelfde die (onder alias) figureert in The Boys Are Back in Town van Thin Lizzy én de plek waar Dio zijn toekomstige (tweede) echtgenote Wendy zal ontmoeten!

Na de opnamen van het album in München worden Gruber, Soule en Driscoll snel vervangen. Wikipedia en Discogs helpen met informatie over hun verdere carrières.
Gruber (overleden in 2015) baste onder meer bij Bible Black, Gary Moore en The Rods, Soule werkte als sessiemuzikant bij Deep Purple, Ian Gillan en Roger Glover én maakte solowerk, Driscoll (in 1987 noodlottig vermoord) drumde in Bible Black. Hun postuum verschenen The Complete Recordings 1981 - 1983 (2022) moet ik alleen daarom al maar eens aanschaffen; een leuk ps’je na Elf.

De credits van het album vermelden bovendien ene Shoshana Feinstein als achtergrondzangeres. Familie van David, gitarist op het debuut van Elf en de neef van Ronnie James? In ieder geval een ex-lief van Blackmore. Dankzij een optreden van haar op een Pools festival in 2022 verscheen dat jaar dit interview, waarbij ook foto's uit haar dagen in Oxnam met Blackmore en Dio. Aanbevolen!