Pearl Jam - Yield (1998)

Ik luister voor het eerst in tijden weer 's naar deze plaat en ik word er niet echt veel blijer van. Bij vlagen klinkt PJ hier gedreven, zo af en toe komt er zelfs een goed nummer langs (Given To Fly), maar over het algemeen klinkt het zelfs een beetje stuurloos met vulling als Red Dot, Push Me, Pull Me, maar het meerendeel van de nummers is toch vrij standaard (Faithfull, In Hiding). Ik haal een halfje van mijn stem af.

Dit album moet je natuurlijk helemaal niet met Ten vergelijken, dit is een album op zich. Yield is een album waar het af en toe intens wordt op z'n Pearl Jam's, zoals bijvoorbeeld op Given To Fly & het geweldig gierende Do the Evolution, ook live één van mijn favorieten. Maar er staan ook flink wat mooie liedjes op, zoals het prachtige Wishlist, Pilate & In Hiding. Overigens opent het album ook sterk met Brian of J, dan het mooie Faithfull & het licht dreigende en dan weer zelfs wat funky No Way achter elkaar. Side One van de plaat is zo ijzersterk.

Ik vind de fraaie hoes ook erg goed passen bij de muziek of andersom. Stel je voor dat je door the west (!) van the USA rondrijdt en dan deze cd in de speler hebt. Hoe perfect wil je het hebben? Ogen dicht en gaan!

‘No longer overwhelmed, and it feels so simple now’

Misschien wel de meest democratische plaat van Pearl Jam, waarbij Eddie Vedder zijn ego een beetje onder controle houdt, en meer input toelaat van de anderen. Misschien ook daarom wat bedeesder dan de vorige twee platen, en al moet ik zeggen dat ik die persoonlijk iets beter vind, blijkt Pearl Jam in balans vaak tot fraaie dingen in staat.

Mede vanwege een paar sterke singles (en omdat de band uit zijn schulp kruipt en weer wat interviews gaat doen) doet de plaat het commercieel en kritisch ook beter dan zijn voorganger. Geholpen door de sterke leadsingle ‘Given To Fly’ lijkt de mainstream de band langzaam te gaan accepteren voor wat ze zijn, en misschien ook vice versa.

Ruim twintig jaar later mag het eeuwige refrein ‘het lijkt niet op Ten’ sowieso wel onderhand verstomd zijn, en kunnen we Yield gewoon de credits geven als een van de meest coherente, gevarieerde, en ook een van de beste platen van Pearl Jam.

'Brain of J.'
Zet een traditie van sterke albumopeners voort. De eerste van drie uitstekende tracks op dit album waarvan de muziek werd geschreven door -een opvallend in de credits aanwezige- Mike McCready. Met stevig gitaarwerk, een uitzinnig refrein, een sterke, dynamische opbouw en een Eddie Vedder aan het randje van de waanzinnigheid, combineert het veel sterke kanten van Pearl Jam. Toptrack.

'Faithful'
Tweede sterke track door McCready en Vedder, gedragen song waar het contrast tussen de weemoedige coupletten en het stevige refrein de sterkste troef is. De golf van akkoorden waarmee het refrein zich aankondigt tilt de luisteraar naar grote hoogten zoals alleen Pearl Jam dat kan. Vedder klinkt naar het einde toe wel een beetje inspiratieloos, maar beschikt gelukkig over een stem waarmee het nauwelijks opvalt als hij onzin uitkraamt.

'No Way'
Tekst en muziek geschreven door Stone Gossard, maar in plaats van gitaren maken drums, bas en een unieke vocale performance van Eddie Vedder de dienst uit. Het klinkt bijna new wave-achtig: ‘I just need/ somewhere to be there for... me.’ Een nummer dat niet heel erg klinkt als Pearl Jam, en daarom weinig als favoriet genoemd wordt, maar wat een heerlijke track eigenlijk. De coda, als de gitaren het alsnog overnemen, is weer een echte climax in de beste traditie van de band.

'Given To Fly'
Fraaie eerste single, die voor het eerst in een paar jaar ook weer airplay wist . Later ontstond wel een mini-schandaaltje toen werd opgemerkt dat het nummer érg veel overeenkomsten vertoont met ‘Going to California’ van Led Zeppelin. Robert Plant en Jimmy Page hebben daar nooit moeilijk over gedaan, maar goed, die willen zelf ook niet aangeklaagd worden door de mensen van wie zíj alles hebben gestolen, natuurlijk. Verder een heerlijk nummer met (wederom) lieflijke coupletten en een stormachtig refrein, briljant gitaarwerk, en Vedder die vocaal in topvorm is. De enige andere kritiek die je kunt geven is op Vedders tekst, waarin hij in onhandige metaforen aangeeft hoe hij heeft leren omgaan met zijn status als rockster, en daarbij soms onbedoeld megalomaan klinkt. Maar goed, dat is Vedder.

'Wishlist'
Tweede single, en een nummer dat een behoorlijke populariteit heeft weten te behouden (zie ook de statistieken bij dit album). Zelf heb ik het altijd een beetje een saai nummer gevonden, eerlijk gezegd, alleen het fraaie gitaarwerk zorgt er na twee minuten nog voor dat ik me niet ga irriteren. Maar dat is dan ook wel héél mooi.

'Pilate'
Het goede nieuws: doordat de andere bandleden solocomposities bijdragen, wordt de sfeer een stuk beter. Het slechte nieuws: het eerste nummer op een Pearl Jam-album dat geheel door Jeff Ament is geschreven is een van de allergrootste stinkers van de band. Gaat helemaal nergens over: wazig couplet, slecht refrein, rare tekst. Had hooguit op een b-kantje thuisgehoord. Nou ja, voor de bandvrede dan maar.

'Do The Evolution'
Weer een nummer dat populair is geworden en gebleven, ook omdat het de eerste song van de band was sinds ‘Jeremy’ die werd voorzien van een videoclip, door Todd McFarlane. Ik zou de skipknop er niet voor indrukken, want het is een lekker vuige rocker al met al, maar ook wel een beetje te schreeuwerig, en de politieke woede voelt een beetje spastisch aan.

[Red dot]
Leuk knutselwerkje van Jack Irons, geinig tussendoortje.

'MFC'
Tekst en muziek door Vedder, die als componist niet echt uit de verf komt op deze plaat. ‘MFC’ is een aardig nummer, maar de toegankelijke melodie en het toffe gitaarwerk kunnen niet helemaal verhullen dat het refrein toch wel érg onnozel is.

'Low Light'
De tweede solocompositie van Jeff Ament is stúkken beter dan ‘Pilate’. De vlakke manier van componeren van Ament zorgt ervoor dat ik moeite heb om mijn aandacht er bijna vier minuten bij te houden, en Ament is (nog) geen tekstdichter die meteen in aanmerking komt voor een poëzieprijs. Toch heeft dit nummer iets ondoorgrondelijks, een bepaalde verheven sfeer die me ergens toch wel raakt.

'In Hiding'
Waarschijnlijk mijn favoriete nummer van Yield, lichtelijk geïnspireerd op de schrijfsels van de Amerikaanse denker Buckminster Fuller (en volgens mij niet op Bukowski, zoals Wikipedia beweert). Fuller sloot zichzelf soms maandenlang af van menselijk contact, en bekeek de wereld daarna met nieuwe ogen (later zou dEUS ook ‘The Architect’ over hem schrijven). Vedder past dit prachtig toe op zijn eigen belevingswereld, en de opbouw van het nummer, typisch Pearl Jam van kalm naar galmende herrie, is subliem.

'Push Me, Pull Me'
Het wordt Pearl Jam zelden in dank afgenomen als ze iets proberen buiten het grunge/alternative rock-straatje. ‘Push Me, Pull Me’ wordt dan over het algemeen ook als vulsel aangeduid. Dat is jammer, want hoewel het zeker geen onontdekt meesterwerk is in de catalogus van de band, is het een redelijk geslaagd experiment. De combinatie tussen het noisy geluidsbeeld en de mompelende, hallucinante spoken word-tekst van Vedder blijft makkelijk 2:26 minuut boeien.

'All Those Yesterdays'
Ik zag tot mijn verbazing dat deze afsluiter allerlaatst staat bij de statistieken op Musicmeter, met maar één stem (op moment van schrijven). Wellicht haken mensen af na ‘Push Me, Pull Me’? En er zijn allicht drie betere liedjes op deze plaat aan te wijzen? Absoluut, maar dit geheel door Stone Gossard geschreven troostliedje verdient het beter dan op de laatste plek te bungelen. Opbouw is hier maar weer eens een sterk wapen, met Jack Irons die met maximaal effect erin komt, en een hoornsectie (!) die het tweede couplet precies goed inkleurt. De coda is weer lekker pittig en intens zoals we van Pearl Jam mogen verwachten. Mooie afsluiter, hoor!
Na een kort stiltemoment volgt nog een stukje latijnse gitaar dat kennelijk ‘Hummus’ als titel heeft, en waar niets interessants over is te zeggen.

Best wel een goed album, al is het geen klassieker van de band. Maar Pearl Jam laat horen dat ze de grunge wat ontgroeid zijn en een volwassen album kunnen maken, zonder dat ze hun stijl helemaal achterlaten. Deze muziek zal live nog beter klinken (denk ik). Er zitten wel wat leuke nummers bij. Best wel goed!