Kayak - Seventeen (2018)

Conclusie na een eerste luistersessie van Seventeen, herkenbare en goede Scherpenzeel nummers, inderdaad steviger dan de vorige Kayak albums en enige bombast wordt niet geschuwd al is dat soms wel lekker als dit voldoende met rust wordt afgewisseld. De mix valt me erg tegen, vaak behoorlijk warrig en de zang krijgt veel te weinig ruimte. Ik kan ook niet wennen aan de klank van Bart, maar dat is smaak uiteraard. Bij tijd en wijle is ook de limiting/compressie over de top gegaan en is het resultaat mij te 'radio friendly', maar wellicht was dat de bedoeling. Het nummer La Peregrina doet soms me een beetje denken aan de oorspronkelijke Merlin, maar die was wel veel subtieler. De rustige delen zijn mij niet kalm genoeg en zo wordt het in één keer luisteren van het album een vermoeiende kwestie. Misschien moet ik de vinyl maar eens gaan luisteren, de mastering daarvoor bevalt me misschien beter.

Twaalf nieuwe tracks op het zeventiende album dat deze Nederlandse progressieve toppers deze maand heeft uitgebracht. Begin jaren ’70 ontstond het idee om de band op te richten en toetsenist en componist Ton Scherpenzeel is in de afgelopen 45 jaar de enige constante factor in Kayak geweest. Het was een komen en gaan van zangers en muzikanten, maar Scherpenzeel zorgde ervoor dat het geluid altijd vertrouwd was en de band bleef bestaan. Daar leek een paar jaar geleden een einde aan gekomen, toen toenmalige vocalisten Edward Reekers en Cindy Oudshoorn de band vaarwel zeiden. Scherpenzeel laste een rustpauze in, maar het Kayak gevoel bleef en in 2017 verzamelde hij een aantal muzikanten om zich heen, die het geluid van Kayak moesten verzorgen. Voor de zang kwam hij uit bij de Groninger Bart Schwertmann, die met zijn prachtige stem een geluid produceert dat tussen oud Kayak zangers Max Werner en Bert Heerink zit, maar ook een eigen warm geluid heeft. De 12 tracks leveren een uur muziek op, waarbij vanaf het eerste nummer “SOMEBODY” duidelijk wordt, dat je met Kayak te maken hebt. Scherpenzeel heeft een eigen Kayak geluid gecreëerd en dat komt in de meeste songs duidelijk naar voren. Van de 12 songs zijn 3 lange, meer progressievere songs. “LA PELIGRINA” is met bijna 12 minuten de langste en meest progressief. “WALK THROUGH THE FIRE”, ruim 10 minuten heeft een weergaloze solo van gitarist Marcel Singor en kent meerdere tempowisselingen en “CRACKS”, bijna 9 minuten, is rustiger en kent ook prachtige instrumentale stukken. Met de nieuwe muzikanten gaat Kayak de komende tijd op tournee en daarbij zal de ritmesectie, bestaande uit drummer Collin Leijenaar en bassist Kristoffer Gildenlöw voor een degelijk basis zorgen, waarop de band de fans kan en zal trakteren op 45 jaar Kayak, waarbij de nieuwe songs prima tussen de oudere te plaatsen zijn. Met “SEVENTEEN” voegt Kayak een schitterend nieuw hoofdstuk toe aan de al zo indrukwekkende en roerige geschiedenis…petje af!!

Een album met een aantal geweldige en een aantal aardige composities. Het bandgeluid neigt naar mijn smaak teveel richting hardrock, maar gelukkig is het (met name dankzij het drum en gitaarwerk) solide genoeg om het levendig te houden. Helaas zal ik nooit fan worden van de zang; ik mis Edward en Cindy enorm en het vibratogehalte is naar mijn smaak erg aan de hoge kant. Toch klopt het totaalplaatje op de een of andere manier. Het is wat het is en muzikaal inhoudelijk is het een sterke plaat. Toch zal ik altijd blijven terugverlangen naar de machtige bezetting met Vergoossen, Vunderink, Koopman/Eijkenaar, van Olffen, Scherpenzeel, Reekers, Oudshoorn. Deze band heb ik zowel studio als live nauw gevolgd van 2005 tot en met 2015 en zal voor mij altijd onverslaanbaar blijven.

Na de eerste maand waarin dit album verkrijgbaar was (en waarin ook het leeuwendeel van de berichten verscheen) is daarna het aantal berichten pijnlijk afgekalfd en in het laatste halfjaar zelfs tot nul gereduceerd. Dat is wel vaker het geval bij een plaat van een band met een vrij kleine fanbase en geen hits om het album nog wat langer commercieel levensvatbaar te houden, maar in dit geval is dat wel héél erg jammer, want volgens mij bevat dit album voor iedereen wel iets van zijn of haar gading zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit of de scherpe randjes. Het openingsnummer alleen al is de perfect introductie, met z'n piekende pianonoten, sterke melodie en precies passende zang – het stuwende ritme en het explosieve geluid zetten meteen de toon voor het album, en eigenlijk kakt Seventeen daarna nergens in, hoewel niet alle ballades voor mij nodig waren geweest (de melige zangmelodie van Falling, het nogal traditionele All that I want...). Het geluid is àf, de zang van Bart Schwertmann is sfeervol en goed hard maar nergens brallerig, en naast de melodieuze vondsten van Scherpenzeel zou ik de gitaarpartijen van Marcel Singer als belangrijkste troef willen noemen, soms à la John Petrucci, soms wat onderkoelder, maar altijd sterk en smaakvol.
        Ik spring zelf vanaf het vierde Kayak-album ineens ruim veertig jaar vooruit naar Seventeen en kan dus niet oordelen over wat er in de tussenliggende decennia allemaal qua muzikale ontwikkelingen heeft plaatsgevonden, maar dit album klinkt in ieder geval niet als het produkt van zestigers en zeventigers die zonodig nog eens hun kunstje willen doen, eerder als een warm en organisch produkt van muzikanten die het in de studio vreselijk naar hun zin hebben. Voornaamste minpunt is de tweede zanger, de knauwende en vrij beperkte stem die bijvoorbeeld te horen is op het tweede gedeelte (dus "II") en het korte laatste coupletje van Cracks – is dat Scherpenzeel zelf? En hoewel het boekje zelf mooi verzorgd is moet ik Wandelaar helaas met instemming citeren wanneer hij op 21-12-2017 meent dat "de art-director die de hoes bedacht een vrije dag gehad moet hebben en het werk aan de jongste bediende overliet." Maar verder een uitstekende plaat, en wat een lange muzikale adem heeft die Scherpenzeel...