Orchestral Manoeuvres in the Dark - Organisation (1980)

ORGANISATION
kondigt acht maanden na het debuut een nieuwe aanpak aan.
Andy McCluskey (zang en bas) en Paul Humphreys (toetsen en zang)
halen Malcolm Holmes (drums en percussie) binnen als definitief groepslid.
Het instrumentarium wordt gemoderniseerd... de sound is rijker geworden.

Organisation is het meest weemoedige album van OMD.
Een post Joy Division plaat (OMD speelde ooit in hun voorprogramma).
Massief donker, grijs gesluierd, maar altijd met een straaltje hoop.
Of hoe zou Peter Saville anders op die hoes gekomen zijn?

Enola Gay / Annex was de eerste en enige singel van dit album.
Dansen op de bom ... annex een briljante, meer experimentele b-kant.
http://nl.youtube.com/watch?v=hpoIWmLVpTE

2nd Thought is een prachtig voorbeeld van hoe OMD op Organisation
de schaduwzijde van het bestaan begeleidt met hemelse akkoorden.
http://nl.youtube.com/watch?v=2gIr3a1rUpw

VCL XI is de "odd" of "weird" one ... een oudere instrumental in de stijl
van Dancing (zie debuut) die een aantal draaibeurten geduld vraagt.

Motion and Heart werd even overwogen als tweede singelkandidaat.
Een leuk liedje uit de oude doos "for the Fred Astaire fans," zou Andy live roepen.

Statues was een instrumental uit hun begindagen.
De dood van Ian Curtis bracht inspiratie voor de tekst.
http://nl.youtube.com/watch?v=28eO5HUWf5U

De titel verwijst naar de JD hoezen van Closer en Love Will Tear Us Apart (12").
Een juweel van een melancholische synthtrack ... genre Decades.

The Misunderstanding is ook een wat oudere compositie
die voor dit album van een hallucinant arrangement werd voorzien.

The More I see You is een cover van de gelijknamige Chris Montez hit uit 1966.
De tekst bleef identiek, maar de muziek is een erg lome en vrije interpretatie.
Dit nummer voegt een dosis zelfrelativering, een kwinkslag toe aan Organisation.

Promise is het eerste nummer waarop Paul Humphreys vocaal soleert.
Met behoorlijk wat singelpotentie: catchy pop met een zwart randje.
http://nl.youtube.com/watch?v=bSW6nwjfFmc

Stanlow behoort tot de allerbeste OMD composities en is een lofzang
op de olieraffinaderij waarin heel wat vrienden en familieleden van de band werkten.
Qua nachtelijk sfeerzetting vergelijkbaar met This City Never Sleeps van Eurythmics.

Tracks 11 - 14 stonden op een EPtje
dat gratis bij de eerste vinyl exemplaren van het album zat.
Het zijn vier outtakes van één van OMDs allereerste optredens
(november 1978) in Eric's Club in Liverpool.

In november 2008 zal OMD haar 30jarig bestaan vieren
met een korte live tour in de UK (en een Best of CD/DVD).

Track 15 was een voor de Amerikaanse markt opgenomen
nieuwe versie van Electricity ... werd echter nooit uitgebracht.

De eerste credits zijn voor de hoes. Een prachtige foto. Donkere schaduwen gevangen in een gitzwart frame, maar witte wolken zorgen voor licht aan de horizon. Kortom: er is nog hoop.

Zeker als het stuiterende Enola Gay je om de oren vliegt. Voortbordurend op de sfeer van het debuut (en met name single Electricity) zet deze okselfrisse hit je stiekum op het verkeerde been. Lichtere kost krijg je op dit album niet meer voorgeschoteld.

Want Organisation klinkt zoals de hoes dat doet vermoeden: donker, treurig, bij vlagen onheilspellend maar tegelijkertijd romantisch en bemoedigend. En vaak verbijsterend mooi. De follow up van het succesvolle debuut laat een groep horen die zich in korte tijd ontpopte van hitpotente synthpopact tot een postpunkgroep met interessante fratsen.

2nd Thought bezorgt me iedere keer weer visioenen van leegstaande fabriekshallen. Dezelfde mechanische kilte die je bij Joy Division proeft. Een spookachtige song en een abrupte U-turn als je de openingstrack nog op de trommelvliezen hebt. Die industriële sfeer komt in volle glorie treug bij de griezelig mooie afsluiter Stanlow. Een ware epic.

VCL XI doet me dan weer eerder aan The Cure denken. Het zal de zang wel zijn, in combinatie met dat rinkelende en ratelende hoorspel. Een knap staaltje studio art.

Het matige Motion And Heart was de (voorgestelde) tweede single. Die single kwam er niet, en wat mij betreft waren er betere opties. Om te beginnen Statues. De glazen bol van dazzler (....iets zegt me dat Sebas uit zijn dak zal gaan bij Organisation...) sprak de waarheid. Wat een w.a.a.n.z.i.n.n.i.g nummer is dit. Een melancholische beauty die ik meteen tot één van mijn favoriete O.M.D. songs bombardeer.

The Misunderstanding opent angstaanjagend met electronische heavy metal, maar je kunt opgelucht ademhalen als een instant synthmelodietje de spanning wegneemt. Maar dan volgt die bezwerende vocale tirade...Deze song heeft even tijd nodig. Maar dan heb je ook wat.

The More I See You is een cover van Chris Montez (iemand???), terwijl ik hier toch echt vier minuten lang Depeche Mode hoor. Topnummer. En dan is er nog het chique Promise. Iets toegankelijker dan Statues, en daarmee toch een meer voor de hand liggende singlekandidaat...Maar goed, de platenmij dacht er anders over.

Interessante bonustracks ook...Annex is een intstrumental in de lijn van 2nd Thought, Introducing Radios en Distance Fades Between Us voorproefjes van Dazzle Ships en Architecture & Morality.

Nou nog eens goed dubben over welke O.M.D. plaat nu eigenlijk de beste is...

Net als Architecture & Morality is dit een zeer sterk album van OMD. Op ouderwetse wijze begint het album met een heuse popclassic, een synthriedel die iedereen wel kent, Enola Gay.
Ook Second Thought is een prima nummer, vooral de melancholieke intro kan mij bekoren. Vervolgens twee prima, wat meer lichtvoetige, popnummers.

Zwaartepunt van het album is het middenstuk, de ode aan Ian Curtis, Statues is een weemoedige slowtempo song gehuld in zwaar aangedikte synths waarin OMD (alweer) laat horen meer dan een gemiddelde 80's popband te zijn. Ook The Misunderstanding heeft dat mistroostige, hetzij meer in een dansbare en opzwepende vorm gegoten.

Enig punt van kritiek is het zevende nummer, The More I See You, dit valt hier nogal uit de toon en is imo een kleine misstap.

Dit wordt goedgemaakt door Promise, een nummer waarvan de intro als twee druppels water op die van TSOM's Alice lijkt en waar ik voorts ook wat Fad Gadget invloeden bespeur.

Save the best for last moeten de mannen hebben gedacht, als afsluiter krijgen we één van de mooiste albumstracks uit de 80's, het aan de mijnen refererende Stanlow. OMD is meester in sfeerzetting en het omzetten van een sound naar het gevoel/het onderwerp van een song, zie ook Sealand. Vooral die uithaal naar het einde toe is kippenvel.

Samen met A&M een essentieel album.

Ikzelf blijf een voorstander van het geluid van de compact disc.
Terwijl iedereen terug grijpt op de elpee, blijft bij mij de verzameling van die kleine schijfjes groeien.
Wel blijft er een grotere aantrekkingskracht op de grotere elpeehoezen.
Waarschijnlijk heeft dit een grote rol gespeeld bij mijn liefde voor Depeche Mode; prachtige kunstwerken.
Closer van Joy Division heeft die kracht ook.
Een vroegere buurman van mij had de eerste vier albums van Orchestral Manoeuvres in the Dark, maar Organisation bleef mijn aandacht trekken.
Dat grauwe sprak mij wel aan, verwachte dan ook een duister, triest herfstalbum.
Organisation is dus ook inderdaad een herfstalbum, maar zeker niet triest.
Organisation is met de laarzen aan stampen in de plassen water.
Met het gezin het bos in, op zoek naar de mooist gekleurde bladeren.
Kastanjes pellen, en voor de zoveelste keer tot de conclusie komen, dat die dingen niet te vreten zijn.
Organisation is een oude kast vol plakken met van die anti kernenergie stickers uit de jaren 80.
Niet vanwege een politiek, maatschappelijk geladen mening.
Maar gewoon omdat je het als kind zijnde zo’n leuke, vrolijke plaatjes vond.

De tweede elpee van O.M.D, waarvan het vrolijke Enola Gay wel op de radio klonk maar geen hit werd in de lage landen. Vreemd... Ik meen me te herinneren dat het intro door Veronica werd gebruikt als jingle voor hun drive-in shows, maar wellicht zit ik ernaast. Had geen flauw idee dat het over de eerst gebruikte atoombom ging…
Op Organisation klinkt licht-melancholieke synthesizer-new wave, waarbij spaarzamer dan vóór hen bij Tubeway Army / Gary Numan gebruik werd gemaakt van traditionele instrumenten. Grootste verschil is het ontbreken van de gitaar. Basgitaar en traditionele drums worden weliswaar gebruikt, maar in het geluidsbeeld overheerst toch de digitale component.

In 2012 gaf hoogleraar O.M.D. dazzler een gedetailleerd overzicht van de elpee, ik zal het daarom houden bij mijn drie favorietjes. Naast de opener zijn dat de twee nummers waarvan hij vertelt dat het oudjes uit hun repertoire waren, zij het geüpdatet: via Statues en The Misunderstanding klinkt de melancholie het zwaarst.
Hierboven hebben sommigen het over de zwaarte van de muziek; ik beleef dit echter als vrij vrolijk, zij het dat de zang van vooral Andy McCluskey wat klagelijk is, één van de redenen dat ik dit zo’n fijne band vind. De combinatie van lichte synths en zijn weltschmerz maken dit namelijk tot lichtvoetige weemoedigheid, zij het soms te vrolijk en melodieus.

In Oor was Swie Tio in oktober 1980 voorzichtig positief, getuige dit fragment uit zijn recensie (even scrollen). Daarbij is duidelijk dat de popjournalistiek dit jonge genre nauwlettend en met waardering in de gaten hield. Ik ben ongeveer net zo positief als Tio toen was: voor mij een (dikke) 7.