The Byrds - Fifth Dimension (1966)

Wat jammer toch dat ze in de jaren 60 LP's minderwaardig maakten aan singles. In de perfecte wereld was het fantastische Why in plaats van het wat standaard instrumentaaltje Captain Soul of de mislukte closer the Lear Jet song gekomen en had ik dit album met gerust hart een 5 kunnen geven. Twee songs op elf is er echter 1 teveel dus het wordt een 4,5.

Maar wat is dit toch een fantastisch album.

De ultiem zweefsong Eight miles high en I see you spetteren van deze schijf af. 5D, Wild mountain thyme en I come and stand at every door stralen in schoonheid.
De rest van het album doet hier maar een klein beetje voor onder. De bonustracks maken deze cd helemaal af.

Wanneer je iets van de Byrds wilt proberen is dit wat mij betreft het perfecte beginpunt.

1. 5D (Fifth Dimension) (2:33)
Sterke opener met een vrij simpele maar aanstekelijke melodie, het klinkt folky met een licht psychedelisch tintje vanwege de (rickenbacker) gitaarsound.

2. Wild Mountain Thyme (2:30)
Erg sfeervol en romantisch nummer mede vanwege de gepaste violen, erg mooi met prima samenzang.

3. Mr. Spaceman (2:09)
Een luchtig en aanstekelijk rocknummertje met een leuke tekst, prima samenzang en aparte gitaarsolo.

4. I See You (2:38)
Dit nummer klinkt wat somberder dan de vorige nummers, met een wat chaotisch klinkend maar erg knappe gitaarbegeleiding dat weer psychedelisch getint is.

5. What's Happening?!?! (2:35)
Ook dit nummer is voorzien van een aparte, wat psychedelisch getinte gitaarsound. Verder weet het mij iets minder te boeien dan voorgaande nummers.

6. I Come and Stand at Every Door (3:03)
Een wat meer traditionele folky popsong dat ondanks de eenvoud goed is opgebouwd.

7. Eight Miles High (3:34)
Magistraal nummer met aparte psychedelische, licht jazzy getinte gitaarsound en ook prachtige zangharmonieën, schitterend opgebouwd, het beste nummer op dit album.

8. Hey Joe (2:17)
Deze versie is zeker niet onaardig maar wat gewoontjes, toch als je het vergelijkt met de versies van Jimi Hendrix en zelfs Willy Deville die daar een heel eigen draai aan geven.

9. Captain Soul (2:53)
Een instrumentaal nummer ditmaal dat meer bluesy getint is met mondharmonica.

10. John Riley (2:57)
Dit vind ik ook één van de beste nummers hierop vanwege de herfstachtige sfeer die het uitstraalt en de samenzang.

11. 2-4-2 Fox Trot (The Lear Jet Song) (2:12)
Dit nummer moet het vooral hebben van de (wel originele) geluidseffecten, melodisch vind ik het ondermaats.

12. Why [Single Version] * (3:02)
Waarom werd dit nummer hier niet eerder opgenomen? Ik vind het een prima song dat niet moet onderdoen voor de meeste nummers hierboven en ook de gitaarsound hier is magistraal.

13. I Know My Rider (I Know You Rider) * (2:46)
Ook dit vind ik een uitstekend nummer, sfeervol en psychedelisch getint, klasse gewoon.

14. Psychodrama City * (3:26)
Het eerste minuut en 20 sec is instrumentaal, dan pas komt de zang er ook bij. Dit nummer is vrij experimenteel en neigt meer naar jazz.

15. Eight Miles High [RCA Version] * (3:22)
Zoals vermeld de alternatieve of demo-versie dat uiteindelijk niet veel verschilt van de definitieve versie.

16. Why [RCA Version] * (2:43)
Ook dit nummer verschilt niet zoveel van de versie op 12.

17.John Riley [Instrumental Version] * (16:53)
Ik hoor liever de gezongen versie maar dit is wel interessant omdat je hier goed hoort hoe inventief the Byrds wel zijn met hun gitaarspel.

Dan volgt er nog een interview over de instandkoming van het album.

Conclusie : op dit album verrijken the Byrds hun specifieke sound op zeer geslaagde wijze met psychedelica. Bovendien is de geluidskwaliteit na remastering erg goed.

Bij al die folkrock-deuntjes luister ik er continu half naar en zonder dat ik het doorheb is de muziek na een tijdje afgelopen en ben ik alweer vergeten wat ik nou eigenlijk gehoord heb. Dit soort platen laat bij mij niet een indruk achter, zo ook deze plaat van The Byrds. Maar dat betekent niet dat ik het ergerlijk vind, sterker nog, dit kan ik gerust de hele middag opzetten zonder dat het me irriteert!

Er zitten alsnog wel wat uitschieters tussen: Mr. Spaceman en Eight Miles High vond ik de beste tracks. De instrumentale versie van John Riley swingt ook als een gek, alleen jammer van dat ellenlange geleuter wat daarna volgt. Maar wat deert het? Ik zet de eerste track van de Fifth Dimension weer op en voor ik het besef luister ik dit weer lekker gemakkelijk weg .

Ook The Byrds gaan in 1966 op een wat psychedelische tour. Het nieuwe genre staat nog in de kinderschoenen en ik heb de indruk dat de heren er niet helemaal goed raad mee weten. I See You is een heel vreemd nummer vanwege het lelijke gitaargepingel op de achtergrond. Mr. Spaceman heeft tamelijk debiele teksten. De eerste twee songs zijn wel de moeite waard, maar over het algemeen ben ik wat teleurgesteld door wat The Byrds me hier voorschotelen. Het vertrek van Gene Clark vind ik wel een aderlating. McGuinn kan dat vertrek niet opvangen. Psychedelica wordt hier wat misbruikt door wat valse solo's te spelen. Luister maar eens naar Eight Miles High en in mindere mate Captain Soul. De versie van Hey Joe vind ik wel tof. Het heeft niet de impact die Jimi Hendrix creeërde. De sfeer is wel wat vreemd namelijk. Emotieloos. Toch wel een zekere tegenvaller dit. Zeker omdat het een van de meest geprezen albums van de band is. Ik vind het wat onevenwichtig en stuurloos. Een krappe 3,5*


Tussenstand:
1. Turn! Turn! Turn!
2. Mr. Tambourine Man
3. Fifth Dimension

Zo'n enorm verschil met de folkrock van de eerste twee albums vind ik het nu ook weer niet. Dat het songmateriaal nog iets afwisselender is geworden, moge echter wel duidelijk zijn. Eight Miles High is natuurlijk al een terechte klassieker, maar het zijn hier toch de twee traditionals Wild Mountain Thyme en John Riley die er met het goud vandoor gaan. Eveneens prachtig zijn Hey Joe (die ik in deze versie wonderbaarlijk genoeg toffer vind dan die van Hendrix) en het naargeestige I Come and Stand at Every Door. Zwakke songs staan er wat mij betreft totaal niet op, al had ik in dit geval graag gehoord dat het album nog een tiental minuten langer doorging om de ervaring compleet te maken. Echter wel een wonderschone plaat!

Tussenstand:
1. Fifth Dimension
2. Turn! Turn! Turn!
3. Mr. Tambourine Man

De eerste Byrds-elpee waarbij ik bij de up-tempo-nummers niet meer regelmatig aan de Fab Four hoef te denken, met uitstapjes naar traditionele folk, psychedelica, jazz en r&b, en met scherpe randjes in de vorm van McGuinns "Coltrane"-solo's, Crosby's gedesoriënteerde What's happening?!?! (even goed mijn vraag- en uitroeptekens tellen) en het post-nucleaire I come and stand at every door dat wel een iets andere toon dan We'll meet again aanslaat.
        Een vernieuwde en vernieuwende Byrds dus, maar daar staat tegenover dat de harmonieën zoetgevooisd en de Rickenbauer herkenbaar blijven en dat negen van de elf composities ruimschoots onder de behapbare drie-minuten-popmuziek-grens blijven. Ik weet niet precies of ik dat nou een goede ("Langs lijnen der geleidelijkheid") of een slechte (want risico's minimaliserende) zaak vind, maar los daarvan vind ik dit een heerlijke plaat om naar te luisteren, zeer afwisselend, met de twee geheide hoogtepunten en verder geen (erg) melige dieptepunten, en met onder de zeer interessante bonustracks het al eerder genoemde Why waarvan ik me inderdaad afvraag waarom het niet de elpee heeft gehaald (ook al omdat een plaat van minder dan 30 minuten wel èrg kort is, hoewel in die jaren geen uitzondering). En wat zijn die prachtig klinkende en goed geannoteerde Columbia-Legacy-remasters toch een mooi bezit.
        Overigens verwijst willemmusic hierboven naar een artikel waarin het Roger McGuinn zou zijn geweest die besloot om de titel van Six in Eight miles high te veranderen. In dat artikel zegt McGuinn echter dat "we decided ‘eight miles’ sounded better." En in het boekje bij de uitgebreide CD wordt gezegd: "Interestingly, the lyrics started out as 'six miles high', approximating the altitude at which commercial aircraft fly. 'But Gene said eight miles high sounded better than six,' McGuinn explains, 'and it did sound more poetic. It was also around the time of Eight days a week by the Beatles, so that was another hook." Met andere woorden, het was niet McGuinn maar Clark die de titel opwaardeerde, voor wat deze informatie ook waard moge zijn. En die verwijzing naar de Beatles is grappig, want in een ander rockboek wordt op geestige wijze verklaard waarom de single flopte: "At a time when Eight days a week was a surrealistic idea for most record buyers, McGuinn wanted his fans to understand and buy a record that he later explained 'as an ethereal trip into metaphysics'."