Ennio Morricone - C'era Una Volta Il West (1969)

Ennio Morriocone - Once Upon A Time In The West

Afgelopen week heb ik de Once Upon a Time In the West voor het eerst gezien. Mijn interesse in de film kwam mede door de muziek die ik er van kende, maar ook omdat het natuurlijk een überklassieker is. En ik moet zeggen, qua sfeer, karakters en cameragebruik was de film verbluffend. Maar op onze muzieksite wil ik het graag hebben over de muziek.

Ik ben namelijk al ruim een week in de ban van deze magistrale soundtrack, hier kan je maar niet op uitgekeken raken. Elke track heeft zijn eigen sfeer en eigen emoties. Niet alleen de bekende tracks vallen op, nee elke track staat bol van de emoties en geweldige melodieën. Het vervolgnummer van het titelnummer, As A Judgement, lijkt wel een verdieping van het titelnummer, het nummer snijdt nog meer je ziel in, vooral bij het einde voel je de emoties ervan af spatten.
Zeker als je de scène in de film kent voel je de pijn die dit nummer uitbeeldt.
Ook knap en leuk gevonden zijn de tracks die de personen aangeven. Cheyenne heeft zijn eigen, lekker luchtige tune. Heerlijk aanstekelijk deuntje.
Met The Transgression gaan we een meer experimentele kant in. Je hoort allerlei geluiden die toch met elkaar verband houden. Het is een soort erg rustige spanningsopbouw, je voelt dat er iets gaat gebeuren, maar wat, dat is gissen. The Transgression is een zeer interessant nummer door de vele dingen die er gebeuren.

Na dit experiment komt voor het eerst de o zo bekende harmonica tevoorschijn. Het is de rode draad door de film en de soundtrack ervan.
Het is een perfect deuntje. Het werkt aanstekelijk. Maar er zijn veel variaties mogelijk en ook zijn er instrumenten aan toe te voegen. Hetgeen wat perfect wordt gedaan in het nummer. De uitspatting is erg spannend en zeer emotioneel.
De thema's komen in de soundtrack telkens weer terug. En zo beleef je de film telkens weer zonder het beeld te zien. Je waant je door het wilde westen en denkt aan de mooie landschappen die ook in de film te zien zijn. Ontzettend sferisch dus, een functie van muziek die ik ook waardeer in genres als post-rock en elektronische muziek.
Na een drieluik van wat fijne thema's komen we bij het nummer Jill. Dé schoonheid in deze film, en die zeker ook in dit nummer te horen is. Je hoort de schoonheid in de instrumentatie, de violen laten je dit horen, maar voegen tegelijk ook een triest accent toe.

Naast het titelnummer, het andere beroemde nummer van de plaat is The Man With The Harmonica. Hij verschilt iets van de 'zogenaamde bonustrack' (track 5) en is iets bombastischer. Ongekend hoeveel emotie erin dit nummer is gestopt, als je het geheim van de persoon met de harmonica die op het laatst onthuld wordt niet zou weten, zou je alleen al door deze muziek al denken dat deze man een zeer donkere herinnering met zich meesleept.
A Dimly Lit Room is een rustig en wat langer uitgerekt nummer. Het is een welkom rustpunt, want veel van de nummers zijn toch redelijk bombastisch of eindigen met een climax. Dit nummer kenmerkt zich door de mooie rustgevende melodieën. Het pianogetokkel wisselt zich af met de fantastische vioolmelodie.
De bad guy Frank krijgt zowaar een van de hoogtepunten van de plaat toegewezen. De indrukwekkende melodie op dit nummer is onovertroffen en weet mij telkens weer te ontroeren. Raar dat deze een positie als bonustrack heeft gekregen, want het is duidelijk een van de mooiste momenten.

Zoals wel vaker op soundtracks (bijv. The Godfather van Nino Rota) is er ook ruimte voor wat feestachtige muziek. Ik kan niet meer helemaal terughalen bij welke scène dit hoort, maar een alleszins vrolijk riedeltje is het wel, ik zou bijna mijn cowboyhoed uit de verkleedkist pakken en gaan dansen.
Maar nee, gelukkig gaat de muziek snel weer over naar de sfeermuziek die ik zo waardeer op deze plaat. Morton zou perfect zijn voor een scènce in de trein. Zo een waarbij je uit het raam kijkt en de landschappen voorbij ziet schieten. Al is dat voorbijschieten meer het geval bij een moderne trein dan bij deze 40 km/h uur stoomlocs.
Jill's America brengt het titelnummer weer tot leven en doet me altijd weer denken aan de schitterende stationsscène, dat mijn meest bijgebleven filmmoment is.
In het epiloog en Deat's Rattle hoor je de gieren vliegen. Die beesten zijn voor mij toch onlosmakelijk verbonden met dode mensen in de woestijn. Een sfeerimpressie van mij die ik perfect terug kan vinden in de muziek. Over de dood gesproken. Cheyenne komt ook nog voor een laatste keer langs. Het deuntje doet mij altijd weer opveren.

De Finale is als een soort vaarwel uit het het prachtige Wilde Westen. Het zal geen fantastische tijd zijn geweest om te leven en de bevelhebbers daar waren natuurlijk door en door slecht, maar qua natuur, gebouwen, kleding en verhalen is deze tijd geweldig. En Morriocone, die wist daar de perfecte soundtrack voor te maken. En Leone een ultieme western.

Hiervan vorige week de beste en langst mogelijke versie van binnen gekregen, uiteraard op het onvolprezen Italiaanse GDM label, met medewerking van de maestro himself en gebruikmakend van de originele mastertapes.

Jarenlang moesten we het doen met de welbekende 13 tracks, totdat zo'n negen jaar geleden er een expanded versie uitkwam op BMG met twintig tracks.

GDM gaat daar nog eens met zeven tracks overheen, zodat het totaal nu op maar liefst 27 tracks uitkomt in de best mogelijke kwaliteit en allen in de juiste volgorde van in de film.

Je krijgt er oa bij een alternatieve versie van de massacre van het boerengezin en eindelijk ook de finale shootout (met de ultieme laatste flashback), allebei uiteraard variaties op het "Man on the harmonica"-theme. Verder oa Franks terugkeer naar de trein en de Birth of a city.

In totaal meer dan een uur aan muziek (ca 65 min.) van deze wereldberoemde score van mijn favoriete film.

Ben je een fan van de film, of een Morricone adapt, dan zeker niet aarzelen en deze versie aanschaffen.

Vandaag de soundtrack in diens meest oorspronkelijke vorm beluisterd (de RCA LP met de Italiaanse titel en tracklist). Een geweldige soundtrack die zelfs zonder diens bijbehorende beelden de heerlijk ouderwetse westernsfeer prima weet over te brengen. Met recht een tijdloze klassieker die na ruim 45 jaar nog fier overeind blijft staan.

Het ´man with Harmonica-theme´ was mij al lang bekend, had het al vaker gehoord, maar pas toen ik een tijdje geleden de film voor het eerst bekeek, werd ik echt gegrepen door de klassieke tonen die uit de harmonica komen in deze film.
Het blijft niet bij dit theme: de muziek is door de gehele film heen schitterend.
Dit geldt met name voor het titelnummer ( de scene dat Cardinale door de woestijn rijdt, na haar aankomst met de trein ) en het karakteristieke Farewell to Cheyenne.
De score vind ik echter niet helemaal de lading dekken. De tracks op deze score zijn wat aan de korte kant, waardoor slecht enkele tracks er echt toe doen: de bovengenoemden + de finale.
Hierbij moet ik opmerken dat ik de bonustracks niet heb gehoord.
Daarnaast vind ik the Transgression een matig nummer, en leunt de filmmuziek wel erg veel op de paar kenmerkende thema´s.
De score van the Good, the Bad and the Ugly kent in dat opzicht veel meer variatie.
Daarnaast had deze cd wel langer gemogen.
Mijn score is dus aan de lage kant, voor wat ik tot de mooiste filmmuziek ooit vind behoren.
Na het beluisteren van de bonustracks is mijn beoordeling wellicht voor ophoging vatbaar.
4*