Wilco - Cruel Country (2022)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Wilco - Cruel Country - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Wilco - Cruel Country
Wilco keert op Cruel Country terug naar de wortels van voorganger Uncle Tupelo en komt met vijf kwartier voornamelijk ingetogen country en folk op de proppen, met de kwaliteit die we van de band gewend zijn

Cruel Country van Wilco werd een paar weken geleden zelf door de band aangekondigd als het countryalbum van de band. Het is een vrijwel live ingespeeld album, dat inderdaad vooral put uit de archieven van de country en de folk, maar de eigenzinnige Wilco touch is nooit ver weg. Cruel Country is een grotendeels akoestisch en voornamelijk ingetogen album met songs die lekker in het gehoor liggen en bij eerste beluistering misschien geen onuitwisbare indruk maken, maar die snel groeien. In muzikaal opzicht klinkt het allemaal geweldig en verrassend tijdloos, maar zoals zo vaak bij Wilco beschikken vrijwel alle songs over de nodige groeipotentie. Een mooie aanvulling op het unieke oeuvre van de Amerikaanse band.

De Amerikaanse band Wilco levert deze week met Cruel Country haar twaalfde studioalbum af (de drie albums die de band maakte met Billy Bragg niet meegeteld). Het is een buitengewoon fascinerend stapeltje albums, waarop de band uit Chicago laat horen dat het meerdere kanten op kan.

Wilco werd in 1994 gebouwd op de ruïnes van alt-country pioniers Uncle Tupelo en sloeg direct vanaf haar debuutalbum andere wegen in. De band maakte zonnige powerpop, eigenzinnige indierock en experimenteerde er met name op het alweer twintig jaar oude Yankee Hotel Foxtrot driftig op los. Invloeden uit de (alt-)country doken op meerdere Wilco albums op, maar een echt (alt-)country album had de Amerikaanse band nog niet op haar naam staan.

Daar zou het deze week verschenen Cruel Country wel eens verandering in kunnen brengen. Wilco kondigde haar nieuwe album immers een paar weken geleden zelf aan met de wervende tekst “Wilco Goes Country!” en dat is niet voor niets. Invloeden uit de country, 70s countryrock en de alt-country spelen een voorname rol op het nieuwe album van de Amerikaanse band, al hoor ik ook flarden van de muziek die de band op haar vorige albums maakte en zijn zeker ook invloeden uit de folk belangrijk.

Cruel Country is de opvolger van het in de herfst van 2019 verschenen en uitstekende Ode To Joy. Net als zoveel andere bands kwam ook Wilco tot stilstand na het uitbreken van de coronapandemie, wat alle tijd bood voor het opnemen van nieuwe muziek. Cruel Country is een dubbelalbum met maar liefst 21 tracks en in totaal ruim vijf kwartier muziek, die vooralsnog helaas alleen digitaal beschikbaar is.

Het is muziek die de zes leden van de band vrijwel live opnamen in de studio van de band in Chicago, wat het album voorziet van een bijzondere sfeer. Het is een sfeer die niet bij alle fans van de band in de smaak valt, want in de eerste reacties op het album zie ik de term ‘gezapig’ verrassend vaak voorbij komen. Het zal alles te maken hebben met het grotendeels akoestische karakter van de muziek op het album en het voornamelijk lage tempo.

Zelf vind ik Cruel Country alles behalve een gezapig album. Natuurlijk is vijf kwartier muziek een lange zit, maar wat valt er veel te genieten in die vijf kwartier. Wilco bestaat uit zes geweldige muzikanten, die elkaar Cruel Country inspireren tot grootse daden. Het snarenwerk op het album is prachtig, maar ook de bijdragen van keyboards en de geweldig spelende ritmesectie mogen niet onvermeld blijven. Op de zang van Jeff Tweedy, die ook dit keer alle songs schreef, is vaak kritiek te horen, maar ik vind de zang op het nieuwe album van Wilco prima, met de hier en daar opduikende harmonieën als kers op de taart.

De band uit Chicago levert met Cruel Country haar countryalbum af, maar het is geen moment een doorsnee countryalbum. Het is een album dat steeds weer weet te verrassen met subtiele accenten in de instrumentatie en dat ondertussen verhalen vertelt over de staat waarin de Amerikaanse samenleving momenteel verkeert (niet heel kritisch overigens). Het is bovendien een zeer gevarieerd album, dat meerdere uithoeken van de country (en folk) verkent.

Wilco vernieuwt zichzelf op ieder album en doet dat ook weer op Cruel Country, dat uiteindelijk een typisch Wilco album is, maar wel weer net wat anders dan de elf albums die er aan vooraf gingen. Zeker wat later op de avond komen de ingetogen songs op het album goed tot hun recht en slaagt Wilco er wat mij betreft wederom in om te imponeren met een set geweldige songs. Erwin Zijleman

Wel heel erg country ineens. Maar daar hou ik wel van mits goed uitgevoerd. Dikke prima zoals altijd bij Wilco.

Van mij mag Tweedy tot in lengte van jaren dit soort nummers schrijven. Het hoeft van mij ook geen Foxtrot of Ghost is Born meer te zijn, ze worden ook een dagje ouder, hè? Maar kwaliteit blijven ze leveren, wat mij betreft.

Verraderlijk achteloze muziek, dat is iets anders dan saaie muziek!

Als er dan weer wat krachtiger bij gezongen gaat worden, prima. Instrumentaal valt er nog weinig op de heren Wilco aan te merken.

Een zeer positieve recensie erbij

Wilco - Cruel Country (★★★★): Een meeslepende muziek- en geschiedenisles - dansendeberen.be

Ga er deze week ook eens voor zitten en een kans geven

Heerlijk album, ik krijg hier wel Mermaid Avenue vibes bij.

Dat werd met een stuk meer vuur gebracht. Mijn bloeddruk gaat hiervan juist omlaag, ook na luisterbeurt #5. Ik zie Cruel Country dan ook geen Ode to Joy-achtige slowburner worden.

Grappig: in het voorjaar heb ik toevallig nog eens - in chronologische volgorde - alle Wilco-albums opnieuw beluisterd. Doe ik wel eens vaker; even wat jaartjes laten rusten en dan eens luisteren of de eerste indrukken nog juist zijn. Geeft leuke inzichten.

In een post bij Yankee Hotel Foxtrot schreef ik in maart dat ik na al die jaren net wat minder nog onder de indruk ben van de wat meer experimentelere Wilco ten tijde van bijvoorbeeld Yankee Hotel Foxtrot en A Ghost is Born, maar dat ik de voorkeur geef aan de wat traditionelere albums, waar over het algemeen ook nog de gitaar de boventoon voert. Dus met name Being There, Summerteeth en Sky Blue Sky.

Tot mijn grote verrassing wordt ik op mijn wenken bediend. De lijn van die laatste door mij genoemde albums wordt flink doorgetrokken. Het album is grotendeels akoestisch en ook grotendeels in één take opgenomen. De muziek kent een laag tempo, is ingetogen en intiem.

Nu begrijp ik dat Wilco iedereen met de vooruitgesnelde titel en het eerste vrijgegeven nummer (al dan niet bewust) op het verkeerde been heeft gezet door de indruk te wekken van 'Wilco goes country'.
Dat is dus niet zo: zoals Tweedy inmiddels zelf al heeft toegelicht heeft Wilco altijd al invloeden van de (alt)country in hun muziek verwerkt. En dat is op dit album zeker ook het geval. Pas in de tweede helft van het album wordt de country-element wat explicieter, zoals onder meer in Falling Apart (Right Now) en Country Song Upside-Down.

Voor mij bevat het deel 6 t/m 12 een aaneensluitende reeks hoogtepunten, zonder de overige nummers te kort te willen doen. In veel van de nummers mag Nels Cline excelleren. Niet op de vlammende manier zoals bijvoorbeeld op Sky Blue Sky, maar op een wat meer ingetogen manier. En zijn spel is subtieler, en meer jazzy geworden. Niet vreemd, gelet op zijn voorkeur voor jazz. Wat mij betreft kan hij zich nu meten met die andere meestergitarist Bill Frisell, die met zijn jazzy spel op veel americana-albums speelt.

En luister toch eens naar Darkness Is Cheap, wat mij betreft het prijsnummer. Simpele zang en akoestische gitaar, maar begeleid door blazers (!). Hoezo country? Het gekke is dat het niet de zang of gitaarlijn is, die in mijn hoofd blijft naspelen, maar het is deze fantastisch gearrangeerde blazerspartij die noot voor noot in mijn hoofd blijft hangen. Nog ver nadat de 'echte' muziek is afgelopen.

Ik ben na ruim 50 jaar luisterervaring niet snel geneigd om aan het begin de volle mep te geven, maar nu maak ik eens een uitzondering: wat een fantastisch album!

Ik zit nu een plaat te luisteren van Tedeschi Trucks Band, en daar doet Nels Cline op mee. Geen idee wie hij is, totdat Susan hem bedankt aan het einde van de song Idle Wind, en hem benoemt en zegt dat hij in Wilco speelt.

Nu heb ik echt nog nooit van Wilco gehoord, behalve dat deze plaat al een week op de voorpagina van de website staat. Meestal is dat pop of alternative rock, dus besteed ik er geen aandacht aan, maar een band die banden heeft met Tedeschi Trucks Band, daar ben ik wel benieuwd naar.

Ik lees dat het country-rock is? Dat vind ik vaak ook wel leuk. Maar anderhalf uur naar een plaat van een band luisteren die ik niet ken, vind ik wat gortig. Is er een single of een kortere plaat waar ik naar kan luisteren, zodat ik een beeld heb van deze band?

Being There voor starters, Mermaid Ave. voor een countrysfeer Summerteeth als je het wat poppier wil, Yankee etc. en AGIB voor het experiment, Kicking Television is mooi live, Sky Blue Sky voor de dadrock en The Whole Love voor het meest van bovenstaande.

Je kunt toch even de meest aangevinkte track luisteren om te kijken of het wat voor je is?

Many Worlds?

Luister eens naar California Stars op Spotify. Tweedy op z'n best. Als je die track niets vindt is Wilco je band niet, smaakt het naar meer dan heeft Venceremos een prima 'Beginners Guide to Wilco' uiteengezet.

Ik gebruik geen spotify (om uiteenlopende redenen), maar ik zal de song eens opzoeken op Bandcamp. Ik ben wel benieuwd. Ik zie nu ook dat ze één en ander op Nugs hebben staan: https://play.nugs.net/#/search/wilco

Bandcamp en Nugs lijken mij sowieso ook prettiger voor de band zelf, natuurlijk: Wilco - wilcohq.bandcamp.com

Edit: je maakt het me wel lastig. Die song is van een plaat van Billy Bragg samen met Wilco. Zowel Billy Bragg als Wilco hebben hun hele discografie op Bandcamp geuploaded, maar geen van beiden die bewuste plaat.

Ik kwam deze tegen, en als liefhebber van Tiny Desk gelijk opgezet. Wat direct opvalt is de authentieke sound, maar de zanglijn van de eerste song lijkt wel erg op een nummer van Madonna. Maar dat terzijde.

Leuke muziek, maar niet erg spannend en virtuoos:

https://www.youtube.com/watch?v=UZAKTCeE70Y

Ik zou niet te snel oordelen door Wilco niet virtuoos te noemen. Als je ze live hebt meegemaakt zal je die claim niet meer maken. Een akoestisch tussendoortje aan de tiny desk bij NPR (zo Tiny is die desk overigens helemaal niet, maar dat terzijde ) is dus geen goede graadmeter.

Ik kijk gewoon wat er zo nu en dan op mijn pad komt. Dat de band meer dan 100 platen op Nugs heeft staan, geldt in hun voordeel.

"In het verleden was het altijd waardevol en bevrijdend voor ons om weg te blijven van de bijnaam 'country'. Het hielp ons om te groeien en onze geest open te houden voor inspiratie van heinde en verre." - Jeff Tweedy in de brief bij de release van het album...

En die onstuitbare inspiratie blijft bij Wilco intussen maar stromen. Net zoals bij de huisman Jeff Tweedy, die ons tijdens de coronaopsluiting al eens verraste, gezellig samen familiaal musicerend bij hem aan de haard. Zo heeft hij zich voor zijn twaalfde studioalbum nu ook samen met zijn band ergens in een studio teruggetrokken. Hij heeft de 21 wonderlijke countrysongs die hij lockdownlang ongedwongen heeft kunnen laten rijpen zomaar even gretig in één take opgenomen.
Hallo, countrysongs? Inderdaad, rock of het zoeken naar experimentaliteit, het was dus tijdens de making-of ervan even volledig niet aan de orde, het zou eens volledig 'country' worden, van die ongebruikelijke dan wel, zoals zij het en niet het beladen Nashville het zouden bepalen. En daarmee staat Wilco ineens toch weer niet zo ver af van zijn eigen prequel-groep, het ook country-geïnspireerde Uncle Tupelo. Er kwam een krachtig dubbelalbum uit voort met een overzicht van een bij uitstek ingetogen en zachte 'Wilco-country'. Met een indrukwekkende reeks pakkende, smachtende, bij wijlen ontroerende songs, die dus avontuurlijk terugkeren naar de eigen roots. De meester terug bij zijn eigen eigenzinnige akoestische altcountry van weleer, inclusief met pedal steel, bij de warme sfeer van de allereerste albums.

Er is in 'Cruel Country' vooral ook het probleem met en de teleurstelling over Amerika, het onrustige land waar Tweedy zo van houdt, waar de democratie een tijdlang ernstig op spel stond en hij wil dit hier met geruststellende oprechtheid en wijsheid weerspiegelen. Geen geneuzel dus, klaar zingende Wilco en alles ook in regelrecht heldere poëzie. Tegelijk gaat het er over de liefde van volwassenen, angst en vergeving en nog meer gaat het over dood.

Wilco steekt van wal met 'I Am My Mother', aangename folkwals die al gelijk de migratieproblematiek aansnijdt. Het daaropvolgend rustig over slidegitaar galopperend 'Cruel Country' heeft het over zijn dubbelzinnig patriottisme: "I love my country, stupid and cruel". Maar ondanks die wreedheid, aldus Tweedy, toch nog altijd vergeving waard. In het vrolijke mid-tempo 'Hints' is het op en top Wilco-sereniteit, maar weer zit het er bats op waar hij uitweidt over de diepe verdeeldheid in de Amerikaanse maatschappij. Als een mantra laat hij waarschuwend steeds weer "there's no middle when the other side would rather kill than compromise" opduiken. Het teneergeslagen 'All Across the World' signaleert dan weer dat overal in de wereld er mensen ziek en verdrietig raken. "Wat heb ik er dan aan, als ik met een song je schouder wil aanraken"...

Wat creepy is 'Ambulance'. In die nochtans spaarzaam fragiele Dylan-folk horen we Tweedy filosoferend over een bijna-doodervaring, "I was half man, half broken glass". En zoals van dat duistere 'The Empty Condor' vinden we er nog een paar terug. De song zweeft als een westernanthem vol melancholie door de uitgestrekte ruimte. Sferen van weidsheid, over prachtige Amerikaanse plains of mountains. Maar daar niet alleen, evengoed tot in de uitgestrektheid van het universum. Neem zeker de bijna acht minuten lange compositie, het weelderige, majestueuze 'Many Worlds', piano en tot in de kosmos transcenderende synths. Jeff Tweedy is een man die huilt als hij naar de hemel kijkt en denkt aan de sterren die zijn gestorven. Maar tegelijk weet hij dat hij niet de enige is die leeft en die, zoals hij, hetzelfde doet. Sluit thematisch aan bij het eraan voorafgaande, sober akoestische 'The Universe', waar Tweedy bevestigde 'ten goede en ten kwade, dat het universum ook de enige plek is om te zijn'. Ook 'Mystery Binds' brengt je in een mysterieuze psychedelische roes. Of het magnetiserende tweeluik 'Bird Without a Tail / Base of My Skull', fraaie akoestische jammer die bescheiden wegebt. Even weids en verlaten klinkend zet Wilco het slotnummer in. 'The Plains', tegen de achtergrond van ingetogen, vrij over de vlakte wapperende windgeluiden. Geweldig sfeervol. Zijn vrijwel laatste ontboezeming daarbij is toepasselijk: "I like it here on the plains"...

Schitterend zonder meer verder, het kleine 'Darkness is Cheap', waar de zachte blazers zo mooi doorheen ademen. Of single 'Tired of Taking It Out on You' is een hemels mooi countrynummer puur Wilco-style met toch als sombere inhoud een problematische relatie. Het kleine 'Hearts Hard to Find', een heel fijn folkpop-liefdeslied. De blije uptempo 'fifties'-song dan, de andere single 'Falling Apart (Right Now)', andermaal met contrasterend weemoedige inhoud, het is een buitenbeentje. Het dolt met z'n pompende vaart en chicken-pickingsnaren met de 'echte' countryklassiekers. Er mag op het einde zelfs even lustig worden gesoleerd. In het zacht slepende relatielied 'Please Be Wrong' duikt dan behaaglijk een elektrisch orgel op én een schone wijsheid als "één misbegrepen woord kan de hele wijde wereld veranderen". 'Story to Tell' is bijna een John Lennon-nummer over 'het schrijven van liedjes van dood en onheil, voor al die stemmen binnenin jezelf'.
Countryklepper 'A Lifetime to Find' zet weer in als goede Crosby, Stills and Nash, maar het blijft toch gloedvolle country à la Wilco. 'Country Song Upside-Down', de countryballad, klinkt waardig teleurgesteld met zijn gracieuze strijkers. Gewoon een ondersteboven countrynummer over 'de zonder twijfel stervende hemel en het zonder twijfel stervende water'. Nog meer van dat fraais is 'Sad Kind of Way', mooi opgebouwd op een raam van vioolpizzicato's en banjo.

De plaattitel 'Cruel Country' heeft bewust een dubbele bodem. Wilco reflecteert over de wreedaardige kantjes van zijn Amerika, hetgeen ook 'cruel' afstraalt op zijn 'country' als muziekstijl '. De songs sieren evenwel door hun onmiddellijke eenvoud, een Wilco die gelijk staat met verstilling, schoonheid en elegantie. Weg glamour, gebeuk of splijtende solo's. Daarom nodigt deze plaat onmiddellijk uit, is ze zo aangenaam om op serene momenten te beluisteren. Wilco etaleert het weer eens, onbevangen, song na song, hoe een genre neer te zetten en het om te buigen naar de 'Wilco-country'. Met z'n zessen hebben ze daarvoor bakken ervaring. Om daarmee te kunnen uitpakken vergt het - om de titel van een van de songs te gebruiken - gewoon 'A Lifetime to Find'. De ruigere Wilco zal dus voor een volgende keer zijn, maar hier hebben we alvast weer een fantastische dubbelplaat!

Wilco al een paar jaar tot het oog verloren. Zo rond Star Wars. Eens kijken of oude liefde écht niet roest.

Poh, deze week heel veel gedraaid; wat een plaat. Na de eerste luisterbeurt nog niet helemaal verwacht, maar deze komt bij nu a mijn favoriete Wilco-platen. Voorliefde voor country helpt wel, maar dit is zo goed op alle fronten. Messi laat voetbal makkelijk lijken; Tweedy kan dat met songs schrijven. Bedrieglijk goed. Hopen dat hij snel op vinyl verschijnt, dit hoort in mijn kast.

Vooral het middenstuk van dit album is bijzonder sterk, van All Across the World tot Many Worlds alleen maar sterke nummers. De rest ook gewoon goed maar het album is net wel iets te lang naar mijn smaak. (Afgrijselijke hoes trouwens, meer geschikt voor een kerstalbum) Maar dat mag de pret verder niet drukken! Either Way was ooit mijn kennismaking met Wilco en daarom misschien wel mijn favoriete Wilco en daar komt Cruel Country toch best bij in de buurt, los van het thema van dit album wat totaal anders is natuurlijk.

Gaat steeds meer landen. Is een groeier. Ga nog geen stem uitbrengen, maar dit kan weer zoals the whole love worden

Heb de plaat nu een aantal x in flarden gehoord en het klinkt fenomenaal. Een band op toppen van hun kunnen, volledig ingespeeld op elkaar. Ga echter pas kunnen beoordelen wanneer het album -cd in mijn geval- fysiek ontvangen is en uit eigen speakers heeft kunnen knallen. Ik vond Ode to Joy een welkome return to form maar dit Cruel Country kan zich nu al scharen bij de klassiekers in hun oeuvre.

Eens, met bovenstaande, fysieke drager zal denk ik nog verwarmingen klinken

Op streaming services mis je wel een beetje de radiator die je op vinyl wel hebt ja.

Kzou mn vinyl niet op de verwarming laten liggen.

Snap je

"Zas" Prima album

Wat een mooie Wilco plaat weer, opnieuw. Laat je niet bedriegen door de albumtitel 'Cruel Country'. Hoewel de fenomenale frontman Jeff Tweedy en z'n eveneens geweldige muzikale makkers zeker lichtjes flirten met de alt-country in instrumentatie en songstructuren, is de plaat meer dan dat. Stemmige, sensitieve en smaakvolle miniatuurtjes, waarbij de band gewoon op gevoel en vakmanschap met de fraaie liedjes meebeweegt. En wat een sfeervolle, ambachtelijke muziek levert dat opnieuw op. Zo achteloos eenvoudig e puur gemusiceerd. Dit keer geen schurende rock, gloedvolle pop of arty noise erupties, maar het luisterplezier is er niet minder om. De naam is Wilco!

Wel raar dat dit album, althans volgens mijn vaste platenhandelaar, noch op cd, noch op vinyl leverbaar is, zelfs niet als Japanse import. Volgens hem is het fysieke album tot op heden (nog) niet verschenen, ondanks zijn herhaalde bestellingen. Amazon UK biedt het album echter wél aan, als "audio cd". Weet iemand meer?

Dat was dus een lichte teleurstelling vandaag, temeer daar het laatste album van Steve Earle óók nog niet gearriveerd was... Dan maar weer gebruik maken van Spotify.