33. Harborcoat
Album: Reckoning
Youtube Spotify

Als typisch R.E.M.-nummer van de oude school is dit makkelijk over het hoofd te zien, wat ook geldt voor de lp Reckoning, die door dit nummer wordt geopend.
Dit nummer daarom negeren zou zonde zijn, want alleen de titel al is een juweeltje. De tekst gaat trouwens, zoals gewoonlijk in die tijd, nergens over, maar lijkt direct uit het onderbewuste te zijn ontsprongen. De beeldende kwaliteit van regels als ‘They crowded up to Lenin with their noses worn of’ (???) zou moeilijk te benaderen zijn met een meer concrete tekst. Op zijn beste momenten, zoals hier, lijkt Stipe zijn eigen onderbewustzijn in direct contact te kunnen brengen met die van de luisteraar. Ondanks alle artistieke pretenties en psychedelisch gezemel in de geschiedenis van de rock zijn er bijna geen zangers die hem wat dat betreft ook maar kunnen benaderen.
Ook de muziek is typisch R.E.M. in die tijd: gedreven, van akkoord naar akkoord springende gitaarpop met invloeden van Gang Of Four-wave en Byrds-country. Met de murmeltekst van Stipe en de juist weer kristalheldere gitaren van Buck (elk akkoord vertelt een verhaal op zichzelf) ontstaat een nummer als een warm bad. Of een havenjas, zo je wilt.

32. Finest Worksong
Album: Document
Youtube Spotify

Iconische opener van politieke plaat Document, waarbij je eigenlijk al weet dat het goed zit op het moment dat de bas van Mike Mills begint te beuken tegen het snerpende gitaarriff van Buck. Vooral muzikaal is dit opzwepende nummer een hoogtepunt, terwijl het hulpeloze socialisme in de tekst van Stipe net niet ‘Bono’ genoeg is om irritant te worden. Het is zelfs wel fraai om te horen hoe Stipe onder leiding van nieuwe producer Scott Litt zijn Murmur-persoonlijkheid achter zich heeft gelaten en zijn rol als frontman van een rockband omarmt. Aandoenlijk, bijna.
Met slimme blazers en percussie-effecten ontstaat een van de meest energieke nummers die de band in de jaren tachtig opnam. Wederom is de achtergrondzang van Mike Mills de kers op de taart.

31. Drive
Album: Automatic For The People
Youtube Spotify
30. Man on the Moon
Album: Automatic For The People
Youtube Spotify

In een halfslachtige poging om de woordinflatie in deze stukjes een beetje tegen te gaan zal ik deze twee onder één kopje bespreken: immers, allebei erkende klassiekers van de band, en allebei van het prijsalbum Automatic For The People.
‘Drive’ moet het vooral hebben van de knap opgebouwde sfeer, leunend op een melancholisch gitaarlijntje van Peter Buck en de met echo aangedikte zang van Stipe. Traag werkt het nummer zich naar verschillende climaxen, met behulp van een snerpende elektrische gitaar, sobere drums, clavinet (?) en zoetige strijkers die in de meeste andere nummers cheesy zouden zijn (arrangement door Led Zeppelin-bassist John Paul Jones), maar die hier op de juiste momenten echt iets toevoegen.
Hoewel het nummer een aan levensmoeheid grenzend persoonlijk verdriet uitstraalt, heeft de tekst bij nadere beschouwing meer weg van een agitprop-achtig punknummer (verwijzingen naar Amerikaanse rechtse politici als George Bush Sr en Oliver North, regels als ‘Hey, kids, rock ‘n’ roll, nobody tells you where to go’. Zie voor meer info over de politieke achtergrond Wikipedia). Gelukkig, zoals we mogen verwachten bij een R.E.M.-juweeltje, blijft het allemaal vaag genoeg om tijdloos te zijn. ‘Drive’ is zeker ook niet het meest originele nummer dat de band opnam, maar veel betere nummers om op een herfstachtige dag te zwelgen in melancholie zijn er nauwelijks.
‘Man On The Moon’ is misschien wel de vreemdste song op Automatic For The People. Gebouwd rond een laidback, net niet goed lopend countryriff (bedacht door Bill Berry), en met een tekst die verwijst naar de Bijbel, gezelschapsspelletjes voor kinderen en de Amerikaanse komiek Andy Kaufman. De jong overleden Kaufman zette mensen graag op het verkeerde been, hield ervan om zijn publiek te frustreren of tot grote woede te drijven. Hij had liever dat zijn publiek een echte ervaring rijker werd dan dat hij ze liet lachen om een dosis voorspelbare en voorgekookte grappen, en hij was niet bang op die manier zelfs zijn eigen carrière te saboteren.
De zang van Michael Stipe grijpt me nergens op Automatic zo naar de strot als in dit nummer (op één nummer dat nog volgt na). De snik in zijn stem als hij zingt: ‘Hey Andy, are you goofing on Elvis? Hey baby, are we losing touch?’ is voor mij een garantie voor een brok in de keel, zelfs bij een plaat als deze, die ik al minstens duizend keer heb gedraaid.
Mensen die nieuwsgierig zijn naar informatie over Andy Kaufman wordt aangeraden de film te kijken die Milos Forman maakte over zijn leven, met Jim Carrey in de hoofdrol en vernoemd naar dit nummer. Een bijzondere rolprent, die meer waardering verdient.

29. Falls To Climb
Grooveshark Spotify

Afsluiter van Up. Dik aangezette, noisy keyboards zorgen direct voor een verstikkende atmosfeer, pas na twee minuten komt een akoestische gitaar voorzichtig wat lucht in het nummer brengen.
Stipe zingt dat hij zich vrijwillig aanmeldt als zondebok, om zo te worden bevrijd en opgetild naar hogere sferen. Zowaar geen lichte kost, en, eerlijk is eerlijk, op het randje van de kitsch.
Toch, als een soort oorlogsmars voor de toegeeflijkheid (‘Pick the weakest as strategic, move, square off to meet your enemy’) is dit een uniek en aansprekend nummer, met een zen-achtige filosofie over de kracht in zwakte.
Machteloosheid en apathie lijken belangrijke thema’s op Up (‘Airportman’, ‘Sad Professor’ ‘Daysleeper’, etc), en als Michael Stipe op het einde van dit nummer kweelt, ‘Me, I am free, I am free,’ kunnen we toch even denken dat alles met een reden gebeurt, en schoonheid vinden in de meest droevige vaststellingen. Aangrijpende catharsis.

Schitterende stukjes weer!

28. Moral Kiosk
Album: Murmur
Youtube Spotify

Eén van die absurde, schemerige liedjes op debuut Murmur, een plaat die ik eigenlijk wel in zijn geheel hier zou willen plaatsen. Lekker op een luie stoel hangen na een lange dag, staren naar de schemering, liedjes meebrullen/ neuriën van het debuut van R.E.M.
Omdat ik het aantal nummers per plaat een beetje wilde beperken, zullen sommige hooggewaardeerde Murmur-liedjes niet langskomen. Waarom deze dan wel, zullen kritische lezertjes vragen? Zeker op een betrekkelijk coherente plaat als Murmur is het moeilijk te verklaren waarom sommige liedjes als favorieten komen bovendrijven. Dat tekstregeltje ‘So much more attractive, inside the moral kiosk’ spreekt me erg aan, dat mooie, scherpe slaggitaartje van Peter Buck, de indiechaos in het refrein met die prachtige zangharmonieën. Dat laatste is de Beach Boys-kant van R.E.M., alleen daar waar de Beach Boys worden voorgesteld als een strand met palmbomen, is R.E.M. een modderig binnenmeertje, overgroeid met klimop.

27. What's the Frequency, Kenneth?
Youtube Spotify
26. I Took Your Name
Youtube Spotify
Album: Monster

We volgen met de twee beste nummers van Monster, naar mijn nederige mening. Zoals ik al eerder heb gezegd een plaat waar de band vooral op zoek lijkt te zijn naar aansluiting bij de rock uit de jaren negentig, met wisselende resultaten. Deze twee keer zitten ze er echter recht op.
‘What’s The Frequency, Kenneth?’ is de gepeperde opener van het album. Het nummer dankt zijn titel aan een incident waarbij nieuwslezer Dan Rather in New York in elkaar werd geslagen door twee mafkezen, die steeds dit zinnetje riepen tussen de klappen door (later heeft Rather dit nummer nog een keer meegezongen met de band tijdens een optreden). Peter Buck legt een van zijn meest iconische gitaarlijntjes neer, terwijl Michael Stipe een van zijn beste teksten bijna uitbraakt. Vol met enigmatische, prachtige tekstregels: ‘A smile like the cartoon, tooth for a tooth/ You said that irony was the shackles of youth…’ Onterecht zelden genoemd als een klassieker van de band, en eigenlijk van de hele rockmuziek in de jaren negentig.
Mijn favoriet van Monster is echter, met een kleine voorsprong, I Took Your Name. De neiging naar sociopathie die Stipe in zijn zanglijnen aan de dag legt op deze plaat is niet altijd even briljant of smaakvol, maar de emotionele leegte waar dit nummer je in meezuigt (‘There is some confusion/ who’s to blame/ who’s to blame’) is angstaanjagend aantrekkelijk en herkenbaar. Perfect begeleid met een gitaarriff van trillende feedback, een naar postpunk neigende ritmesectie, en bijna onhoorbare maar o zo essentiële achtergrondzang. Onderbelicht juweeltje in het canon van de band, zou ik zeggen.

25. Hope
Album: Up
Grooveshark Spotify

Dit is een vreemde nominatie, althans, ik verwacht dat de meeste liedjes wel redelijk voor de hand zullen liggen vanaf nu.
Maar deze? In 1998 was drummer van het eerste uur Bill Berry net uit de band gestapt, en besloten de andere drie om toch zonder hem een plaat te gaan maken. De band raakte tijdens de opnames voor Up compleet de weg kwijt, en viel bijna uit elkaar. Belangrijke factor in de spanning was de onmacht (of onwil) van Michael Stipe om teksten te bedenken bij de muziek die Buck en Mills hadden geschreven.
Misschien dat daardoor Up een aantal van de vreemdste teksten en zanglijnen uit hun oeuvre bevat, waarvan deze geldt als een goed voorbeeld: Hope is, in de kern, een extrapolatie van Leonard Cohens klassieker ‘Suzanne’ (dit wordt ook keurig toegegeven bij de credits), waarvan het de melodie en de tekstuele structuur leent.
Verder hebben de teksten hoegenaamd niets gemeen: waar Cohen overdonderd is door de schoonheid van een vrouw bij de rivier, lijkt Michael Stipe hier de waanzin nabij:

Misschien wel mijn favoriete tekst van hem (met mogelijke uitzondering van ‘Losing My Religion’). De begeleiding, gedomineerd door dissonante keyboards en een passend lawaaierig einde, is ook al niet te versmaden.

24. Be Mine
Album: New Adventures in Hi-fi
Grooveshark Spotify

Een van de simpelste liedjes van de band, en een van de mooiste. Kleinschalig, intiem, sexy. Grotendeels gezongen over een minimale gitaarbegeleiding, zodat als het nummer op het einde echt losbarst, de lente lijkt te exploderen in mijn hoofd. 'You and me, you and me, you and me…' Soms is er weinig voor nodig om perfect gelukkig te zijn. Of om het gevoel weer te geven in een popliedje.

Geen Let Me In? Jammer...

Nee, dat was helaas een (late) afvaller voor de lijst...

We blijven toch niet hangen bij nummer 24

Dan maar een losse top 10 mijnerzijds:

1. Imitation of Life
2. Drive
3. Leave
4. How the west was won...
5. Shiny Happy People (jawel!)
6. Stand
7. The Sidewinder Sleeps...
8. The One I Love
9. Lotus
10. Electrolite

1. Drive
2. Country Feedback
3. Imitation of Life
4. Low
5. Bad Day
6. Überlin
7. Orange Crush
8. Daysleeper
9. Find the River
10. Fall On Me

Even tijdsgebrek/ pauze van mijn kant, zeer binnenkort verder.

Misschien heb je ook zin hier mee te doen?

Muziek >> Muziekgames >> Greatest Hits of (R.E.M.) !

Is iets minder arbeidsintensief.

Het is wel weer bloody ironic dat ik de helft van deze toplijst zal moeten schrijven na het uit elkaar gaan van de band. Wel een goede prikkel om dit project weer op te pakken, trouwens.

23. Pretty Persuasion
Album: Reckoning
Youtube Spotify

Als liedjes van R.E.M. goed zijn, dan zijn het vaak ook meteen van die echte pareltjes. Dit nummer begint al met dat dwarrelende gitaarlijntje van Peter Buck. Dat sfeertje van de vroege R.E.M., waardoor je je verdwaalt gaat voelen in een labyrinth van klimop, met vreemde standbeelden om je heen… Maar het mooiste aan dit nummer is natuurlijk die twee melodieën door elkaar, die prachtige samenzang van Michael Stipe en Mike Mills. Eerlijk gezegd mogen jullie van mij het hele oeuvre van The Beach Boys hebben, als ik dan maar Pretty Persuasion mag houden. Dan heb ik maar geen smaak.

22. How the West Was Won and Where It Got Us
Album: New Adventures In Hi-fii
Youtube Spotify

Vreemdste albumopener van R.E.M.? Aan het begin van New Adventures In Hi-fi maakt R.E.M. het concept the road voelbaar. The road, waar het grootste deel van deze plaat is gemaakt, die staat afgebeeld op de albumhoes. New Adventures is op een bepaalde manier een reisdagboek, en het begint met een lange busrit, over eindeloze wegen, langs een monotoon landschap.
Let op het gebruik van die cowboyfilm-fluit, maar vooral op het pianospel van Mike Mills, die vreemde maar beknopte solo in het midden. Deze zwaarmoedige sfeersetting inspireert een vocaal van Stipe die bijna wegvalt in gebrom, maar me toch helemaal in zijn wereld weet mee te slepen. Als hij zijn stem dan even verheft (‘I point my nose to the Northern Star/ watch the decline from a hazy distance’) is dat meteen hartverscheurend. Als hij inderdaad een slechte zanger is, dan is hij wel een van de slechte zangers die het meest uit zijn beperkingen heeft gehaald.

21. Half a World Away
Album: Out Of Time
Youtube Spotify

Oei, dit was er een waar ik wel een beetje aan moest wennen. Net als aan de meeste trage, intense nummers op Out Of Time. Ik heb trouwens het gevoel dat die cd niet meer zo gewaardeerd wordt door veel mensen, achteraf. Jammer. Wie de tijd neemt Out Of Time op zijn eigen voorwaarden te waarderen, zou best een weelde van weemoed en schoonheid kunnen ontdekken, dat wil zeggen, het is een van mijn favoriete platen van de band.
Half a World Away is een nummer waar ik aanvankelijk niet zoveel aandacht aan besteedde, maar hier staat ie dan, hoger dan sommige klassiekers. Wat ik denk ik zo goed vind, is dat het eigenlijk een raar en misvormd nummer is, maar toch enorm folky en een Volkomen Popliedje. Ook heb ik het idee dat het nummer naar een soort soort climax toewerkt, niet het soort climax met Bono en vliegende varkens en vuurwerk, maar eerder te vergelijken met het gevoel dat je suf wakker wordt, dan ziet dat de zon schijnt, en ruikt dat er al koffie is gezet.

20. Swan Swan H.
Album: Lifes Rich Pageant
Grooveshark Spotify

Zelden kwam R.E.M. dichter bij folkpurisme, dit is bijna een parodie. Maar griezelig perfect uitgevoerd, eigenlijk een groot deel van de hippe Americana-artiesten naar de kroon stekend. Verder zou je dit een opvullertje in het canon van de band kunnen noemen, maar voor mij is dat anders, om een of andere reden. Als je bands hebt waar je al heel lang heel erg fan van bent, zijn er periodes dat je even geen zin hebt om te luisteren naar hun muziek. Bij mij werkt dat althans zo. Er zijn dan, een tijdje lang, misschien een paar nummers die je nog wel eens draait, die op een of andere manier blijven boeien.
Dit nummer is voor mij vooral bijzonder, omdat het een van de nummers van R.E.M. is dat ik zelfs leuk vind om te luisteren als ik even helemaal geen zin heb in R.E.M. Daarmee is dit zeker een van de 5 meest door mij gedraaide nummers van deze band ooit. Vraag me niet om het uit te leggen. ‘The whiskey is water, the water is wine.’
PS Terwijl ik linkjes voor deze post aan het maken was, was ik wel even onder de indruk van hoe perfect de geremasterde versie klinkt, zeg... Wauw!

19. Perfect Circle
Album: Murmur
Youtube Spotify

Beetje een gemeenplaats, zo’n liedje dat altijd wel ergens voorkomt op een lijstje met R.E.M. hoogtepunten. Nou, hier istie dan. Een verlegen jongens-liedje. Een gepassioneerde ballade door een zanger die geen gepassioneerde ballades durft te zingen. Eigenlijk niet eens een mooi gemaakt nummer: het gitaarspel is een beetje lomp, en die holle drumsound is soms te veel aanwezig in het nummer. Het refrein wordt te vaak herhaald. Maar toch, wat een liedje! Het lijkt of in drieënhalve minuut alles wordt samengevat wat je moet weten over weerloze en onvolmaakte dingen. En je krijgt nog een hart onder de riem gestoken ook. Maar waar het nummer over gaat? Dat weet geen mens.
PS: en dit nummer klinkt in de remaster dan weer precies hetzelfde. Typisch. Perfect Circle hangt voor eeuwig in dezelfde schemering. Ik moet Murmur een keer op vinyl aanschaffen, eigenlijk.

18. Country Feedback
Album: Out of Time
Youtube Spotify

Hier al? Ja, hier al. Dit door veel R.E.M.-fans innig geliefde, vreemde nummer, dat is vernoemd naar de twee gitaarstijlen waarin het gespeeld is. Dat is niet alleen een soort undergroundstatement, maar geeft ook wel aan hoe veel moeite Michael Stipe had met de tekst. Uiteindelijk improviseerde hij de zanglijn van dit nummer met voor zich alleen een papiertje met wat kernwoorden. Dat is te horen: hij zingt soms buitengewoon vals, de tekst is bij vlagen volkomen flauwekul, en soms is hij hoorbaar aan het twijfelen wat hij nu moet gaan doen. Daar staat tegenover dat de lome, zware gitaarsound in dit nummer fantastisch werkt, en dat het eindstuk (‘It’s crazy what you could have had…’) een van de meest intense kippenvelmomenten is in de gitaarmuziek. Een mooie achttiende plaats dus.

17. Wendell Gee
Album: Fables Of The Reconstruction
Grooveshark Spotify

Afsluiter van Fables Of The Reconstruction, en daarmee afsluiter van een periode van de band: de vroege wollige periode. Zover ik kan nagaan handelt dit folky nummer over een man op het platteland die moeilijk een draai vindt in deze wereld, en uiteindelijk in een boom klimt en verdwijnt (?). Gitarist Peter Buck haatte dit nummer zo erg, dat hij er eigenlijk niets mee te maken wilde hebben (alleen het cheesy banjo’tje is van hem). Ik vraag me af wat zijn probleem precies was. Dit dromerige, lieflijke deuntje, dat wederom veel van zijn aantrekkingskracht dankt aan de talenten van Mike Mills als achtergrondzanger en toetsenist, is in zijn opperste R.E.M.-heid zo perfect dat het zelfs beter is dan de meeste nummers op Murmur.

16. Radio Song
Album: Out of Time
Youtube
Spotify

Ik heb het gevoel dat deze niet echt hoog scoort bij de meeste R.E.M.-fans, maar ik vind het de perfecte albumopener en een geweldig liedje. De bridge van dit nummer (‘I tried to turn it off…’) is eigenlijk gewoon de mooiste uit de geschiedenis van de popmuziek, maar dat vind ik ook wel omdat ik dit momenteel aan het schrijven ben, en naar dit nummer aan het luisteren ben, natuurlijk. Enfin. Ik heb ooit gelezen dat dit nummer zou gaan over het verschijnsel dat als je liefdesverdriet hebt, alle nummers op de radio over jezelf lijken te gaan. Leuke theorie. Dit is ook een van de meest swingende nummers van R.E.M. Die rap van KRS One aan het einde is weer niet echt een hoogtepunt in de geschiedenis van de hiphop, maar met zijn ‘hey, hey, hey’ voegt hij wel een power aan het nummer toe dat het geheel echt afmaakt, dus het is hem vergeven.

15. Electrolite
Album: New Adventures in Hi-fi
Youtube Spotify

We komen langzamerhand in het terratorium: hoe is het mogelijk dat veel van deze liedjes niet hoog in elke oudjaarslijstje staan? Electrolite zou je kunnen zien als een nummer van een band die over zijn hoogtepunt heen is, maar waarom dit nummer slechter of meer ontoegankelijk zou zijn dan het werk uit hun hoogtijdagen mag u me vertellen, als u het weet. Vanaf het moment dat de piano aan het begin invalt (wederom Mills) is het helemaal raak. Perfect liedje, geweldige sfeer. Wie anders dan Michael Stipe kan je aan het einde van een album achterlaten met een zoetgevooisd maar ambigu: ‘I’m not scared… I’m out of here…’ En daarom, jonge en cynische lezers, is het goed dat R.E.M. heeft bestaan.

14. At My Most Beautiful
Up
Youtube Spotify

En dan Up, een band die nog verder over hun hoogtijdagen heen is, maar wel even achteloos een van de meest perfecte liefdesliedjes ooit op plaat kwakt. Dit is een en al maar stralend wit en pluizig roze: pure romantiek, de lammetjes en bloemblaadjes dwarrelen bijna uit je boxen. Hier kan ik wel een heel verhaal van maken, maar is er eigenlijk iemand die het nummer kent, die wil bestrijden dat dit thuishoort in een top 20 van R.E.M.? Zo niet, dan is mijn werk voor vandaag gedaan. De mensen die dit toch sentimentele quatsch vinden, gun ik het dat ze dit ooit ook luidkeels zullen willen meezingen met dit liedje. Hoe valser hoe beter!

Ging volgens mij over het Luxemburgse radiostation dat rock muziek bracht
toen dat in de meeste landen nog een ontaarde muziekvorm was ... las ik ooit.

Ik vermoed dat Hairshirt niet meer gaat komen, maar dat vind ik dus
een onwezelijk sterke REM ballad. Het heeft lang geduurd voor ik doorheen
het mistige gordijn van bevreemdende klanken de song kon ontdekken.
Maar toen ik hem vond ... wist hij me heel diep te ontroeren.

Tuurlijk niet, sterker nog het nummer had in de top 5 moeten staan! Briljant mooi nummer. Let ook op de cello (? of zijn het violen?) aan het einde van het nummer.

Verdorie, dit project was ik ook een beetje uit het oog verloren. Laten we het zoetjesaan eens gaan afronden, nu het nog herfst is.

13. World Leader Pretend
Album: Green
Youtube Spotify

Met de plaat Green heb ik altijd een lastige verhouding gehad. Dus helaaas, Dazzler, geen Hairshirt of You Are The Everything in deze lijst. Die broeierige, dwarse liedjes op de plaat hebben mij tot dusver nog niet volledig kunnen inpakken, maar als compensatie wel dat andere broeierige meesterwerkje: World Leader Pretend. Vierenhalve minuut gebeurd er niets bijzonders, maar na afloop is er iets veranderd in de wereld om je heen. De kalmte en beheersing waarmee dit nummer wordt gezongen en gespeeld versterken de intense sfeer alleen maar, Michael Stipe zingt zich naar de positie van de Heilige Eenling met een integriteit die volgens mij in de popgeschiedenis haar gelijke niet kent.

12. Driver 8
Album: Fables Of The Reconstruction
Youtube Spotify

Op dit nummer kwamen alle kwaliteiten van de band zo effectief bij elkaar, dat daarna een tijdje het motto van de band werd dat elk liedje dat ze schreven zo min mogelijk op Driver 8 moest lijken. Kinderlijke onschuld, rinkelende gitaren, een gemompeld refrein dat via een honingzoete bridge voert naar een onweerstaanbaar refrein. Allusies naar een mythisch Amerikaans platteland dat eigenlijk alleen maar in het onderbewuste bestaat: de plek waar de muziek van R.E.M. het beste tot haar recht komt. In zekere opzichten de ultieme R.E.M.-song.

11. It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)
Album: Document
Youtube Spotify

Een van de echte anthems van de band. De wereld vergaat, en de realiteit valt in stukjes, tot er alleen maar een reeks van gedachtenassociaties overblijft. Vogels en slangen en een vliegtuig. Een feestje waarop alle gasten beroemdheden zijn met de initialen L.B. Symbiotic, patriotic, slam book neck, right? Right! Heerlijk refrein om op de fiets hard mee te zingen. Trek je niets aan van wat andere mensen denken. Time I had some time alone. De wereld vergaat altijd wel ergens.
Behoorlijk aparte videoclip, overigens...

10. Disturbance at the Heron House
Album: Document
Grooveshark Spotify

Michael Stipe zei ooit dat dit de meest duidelijke tekst was die hij tot dusver had geschreven, maar dat niemand ooit de betekenis ervan had geraden. Zelf zou ik ook geen gok durven doen, al stinkt het nummer naar protestsong en politieke satire. Sowieso geef ik persoonlijk de voorkeur aan teksten die breed te interpreteren zijn, dus wat dat betreft zit ik bij R.E.M. wel goed. De kwaliteiten van dit nummer vind ik eerder liggen op het muzikale vlak, met een van de meest memorabele zangmelodieën van Stipe, en een band die achteloos swingt, maar met een paar flink scherpe randjes waar je je nog lelijk in kan vergissen bij eerste beluistering. Nog steeds kun je naar het journaal kijken en denken, ‘a stampede at the monument (…) the followers of chaos out of control.’ Weinig andere politieke nummers blijven zo moeiteloos actueel.

9. Leave
Album: New Adventures in Hi-fi
Youtube Spotify

Een nummer dat, onkarakteristiek, nogal zijn tijd neemt, met het ambienteske akoestische intro en vervolgens zes minuten doorrazen. Stipe was op dit punt wel over zijn verlegenheid heen gegroeid en lijkt de passie tot uit zijn tenen te halen. Peter Buck doet met overtuiging een van zijn Keith Richards-dingen, terwijl een gastgitarist opgescheept zit met de taak om zes minuten lang hetzelfde sirene-geluidje te produceren. Dat deze sirene het grootste deel van de tijd totaal in de muziek lijkt te verdwijnen en nergens irritant wordt, zegt eigenlijk alles over de soulvolle drive waarmee R.E.M. hier speelt. Prachtig en meeslepend nummer, een van hun beste (op acht na, dus).

1. Bang And Blame
2. All The Best
3. Drive
4. It's The End Of The World As We Know It
5. What's The Frequency, Kenneth?
6. The One I Love
7. Oh My Heart
8. Imitation Of Life
9. Leaving New York
10. Sing For The Submarine

Deze gaan we nog dit jaar afkrijgen, wedden?

8. Belong
Album: Out Of Time
Youtube Spotify

Waarschijnlijk één van de weinige verrassende nummers in de top 10 denk ik, althans, ik kom deze niet vaak tegen in lijstjes van R.E.M.-favorieten. Vreemd, vind ik dat, want eigenlijk is dit een van de ultieme R.E.M.-nummers, met zijn bevreemdende coupletten (opgenomen door de koptelefoon met een walkman) afgewisseld met dat hemelse woordloze refrein. Alle kwaliteiten van de band komen weer samen in de vloeiende manieren waarop de akkoorden in elkaar overvloeien. Er spreekt zo’n enorme apocalyptische vrijheid uit dit nummer…: ‘These creatures have jumped the barricades and have headed for the sea…’ Je krijgt gewoon zin om het raam uit te zweven, de genoemde creatures achterna.

7. Find The River
Album: Automatic for the People
Youtube Spotify

Voor mij absoluut het beste nummer van Automatic. De tekst is supereffectief in al zijn quasi-poëtische onschuld, de strijkers zijn briljant gearrangeerd en de melodie is er één die zowel een begrafenis kan versomberen als een zomerse dag kan opfleuren. Troostend en tijdloos. De manier waarop de piano van Mike Mills door de laatste refreinen zit heengeweven is misschien wel het mooiste muzikale moment uit het oeuvre van R.E.M.

6. E-Bow The Letter
Album: New Adventures In Hi-fi
Youtube Spotify

Alle verhalen en achtergronden bij dit nummer mag de lezer zelf bij elkaar googlen, laat me nog even terugkomen op het fenomeen Michael Stipe als tekstschrijver. We zijn er immers bijna doorheen en misschien is dit wel zijn mooiste tekst ooit: een verzameling suggestieve en uitermate beeldende zinnen die meteen bepaalde knopjes in mijn hoofd indrukken: ‘I wore it like a badge of teenage film stars, hash bars, cherry mash and tinfoil tiaras/ dreaming of Maria Callas (…) I don't want to disappoint you/ I'm not here to anoint you/ I would lick your feet but is that the sickest move? (...) aluminum, tastes like fear/ adrenaline, it pulls us near…’ Badend in een bad van akoestische gitaren, e-bows en Patti Smith geeft Michael Stipe zijn hele ziel bloot, of toch maar weer niet. Melancholie was zelden zo effectief en raadselachtig.

5. Fall On Me
Lifes Rich Pageant
Youtube Spotify

Tot de wereldwijde doorbraak een beetje de gedoodverfde R.E.M.-favoriet, een uitblinker in alles waar R.E.M. in uitblinkt. Klinkt wel iets ‘bedachter’ dan de meeste vroege R.E.M.-klassiekers. Kritiek kan en mag ook worden gegeven op het een beetje bitterzoetige sfeertje en de onvaste zang van Stipe, maar hier nog meer dan op andere plekken zijn de nadelen juist de eigenschappen die het liedje dierbaarder maken over langere periode. Hoort tevens ergens in een top 10 van ‘simpele refreintjes die niet kapot zijn te draaien.’

4. Time After Time, Etc.
Grooveshark Spotify

Let op: niet het nummer van Reckoning, maar de bonustrack van Document, een medley van dat nummer, Red Rain van Peter Gabriel en R.E.M.-pareltje So. Central Rain. Die laatste is voor veel mensen met een meer dan oppervlakkige kennis van het werk van de band een vreemde afwezige in deze top 10. De aanwezigheid van deze medley met gitaar en stem zal misschien een en ander verklaren, als de lezer daarvoor wil inloggen op spotify of de cd erbij wil zoeken voor 8 ½ hartverscheurende minuten. Meteen een paar nummers in één klap samengevoegd, en nog in een lekker authentieke versie ook.

Under construction

Zo. op uw bolle oogjes, Arthur!

3. Losing My Religion

Ja hoor! daar istie dan!




Eén van de twee absolute clichés uit het canon van de band. Nou ja, sterker nog, een van de grote clichés uit de moderne popmuziek. Net als die andere grote hit (het in deze lijst ontbrekende Everybody Hurts) is dit inmiddels pure supermarktsoundtrack geworden. Ik hoor vaak dat mensen het daardoor niet meer kunnen horen, maar eerlijk gezegd heb ik daar zelf geen last van. Nog steeds wordt ik er vrolijk van, als ik op mijn werk zit en deze komt langs.
‘Vrolijk’ met name omdat ik dan iets hoor wat ik oprecht goed vindt, ter afwisseling van al die andere nummers op radio Zeikmuziek, want Losing My Religion is natuurlijk nauwelijks een dijenkletser. Onbeantwoorde liefde: men kan een liedje schrijven over alles, maar sommige thema’s zijn nou eenmaal groot en eeuwig. ‘You are not me. The lengths that I will go to. The distance in your eyes.’ Een vreemde, archaïsche manier van verwoorden, een raar sfeertje van renaissance/ homo-erotisch/ pioniersfolk, uitstekend verder uitgediept door de absurde videoclip. Een riff gespeeld op een mandoline en een zanglijn inslaat als een mokerslag emotionele uitputting. En toch, gek genoeg, straalt het nummer een soort energie uit, een soort frisheid.
‘Losing My Religion’ is een in onbruik geraakt gezegde wat –in tegenstelling tot wat Wikipedia beweert- zoiets betekent als ‘ik ben aan het einde van mijn krachten.’
Je hebt al snel te veel gezegd, en je kunt er nooit genoeg over zeggen. Zo is het met het leven, de liefde en met kunst. En met Losing My Religion.


2. Feeling Gravitys Pull




Bewust zonder apostrof geschreven, omdat R.E.M. graag gekke dingetjes doet. Onkarakteristiek openingsnummer van mijn lichtelijk favoriete plaat van ze, Fables Of The Reconstruction. De eerste vier nummers van die plaat vind ik misschien wel het beste wat binnen de gitaarpop is gedaan aan deze kant van de Beatles. Enfin, lees mijn recensie erop na, als het je iets interesseert.
Staan er veel nummers in de lijst die de sterke en typerende kanten van de band benadrukken, het fraaie hieraan is juist dat ze iets anders doen dan gewoonlijk (de gitaren mogen beschouwd worden als een pastiche op Tom Verlaine), en dat het nog verdraaid goed werkt ook.
Eerder in deze besprekingen heb ik al aandacht besteed aan de kwaliteit die R.E.M. heeft om de luisteraar in een droomwereld te brengen. Dit nummer lijkt soms helemaal los te komen van de grond. Zover dat mogelijk is dan, want droom en realiteit zijn nooit helemaal los te koppelen. Zie de titel van dit nummer.

1. Life And How To Live It




Eerlijk gezegd voelt het wel een beetje random aan, nu we op deze plek zijn gekomen. Misschien had elk nummer van de laatste vijftien op deze plek kunnen staan. Nu ik moet gaan uitleggen waarom ik deze bovenaan heb geplaatst kan ik daar niet echt veel ratio voor vinden. Maar het is dan ook een R.E.M.-lijst, dus over ratio hoeven we ons niet al te druk te maken.
Dit nummer, bijvoorbeeld, is net als veel liedjes van Fables geïnspireerd op een excentrieke bewoner van het zuiden van de V.S. De man in kwestie (volgens internet ene Brivs Mekis) had zijn huis in twee delen ingedeeld, en elk deel totaal anders ingericht, met andere meubels en een andere garderobe, zodat hij kon wisselen van stijl naarmate zijn stemming veranderde. Toen hij overleed werden in zijn huis een grote stapels gevonden van exemplaren van een boek dat hij had geschreven en laten drukken, maar nooit had verspreid. De titel van het boek was ‘Life And How To Live It.’
Michael Stipe vindt dit soort types blijkbaar interessanter dan afgetrainde mensen die in hippe nachtclubs staan te doen alsof het leven vlekkeloos is, eerlijk gezegd kan ik het alleen maar met hem eens zijn.
Het liedje gaat ondertussen gewoon lekker helemaal nergens over:

My carpenter’s out and running about
Talking to the street
My pockets are out and running about
Embarking (?) on the street
To tell what I have in there

En dat door een gedreven band gebracht, omlijst door prachtige gitaarlijntjes van Peter Buck, en in vier compacte minuten voorbij denderend. Daar wordt Sander blij van. Van andere dingen ook, maar als verder alles tegenzit is er nog altijd R.E.M., voor mij muziek die een kompaan voor het leven is geworden.

Het is 31 december 2011, bijna half zes, en toevallig komt juist Losing My Religion langs op Radio 2. Dat is mijn cue, denk ik dan maar. Ik hoop dat mijn lijstje enigszins naar tevredenheid was, en zo niet, ik zal de eerste zijn om de andere bijdrages in dit topic te lezen.

Bedankt voor het lezen, en een super 2012 gewenst aan al mijn muziekvrienden!

Gelukkig hebben we niet echt gewed

Mijn nummer 1 zou World Leader Pretend zijn. Hoe dan ook was het heel leuk om te lezen allemaal.

Prachtig lijstje, Sander. Ik heb niet zo gek veel met Fables..., maar als ik je verhalen zo lees begin ik bijna aan mezelf te twijfelen.

ontroerend mooi geschreven

zou ik er ooit in slagen om uit de stapel nummers die Stipe & co ons hebben achtergelaten een persoonlijke top 100 te puren, dan zou ik een mooie plaats bewaren voor The Outsiders (de 'featuring Q-Tip'-versie), die volgens mij niet in deze lijst stond. Én Let Me In, nog zo'n kippenveller... kBen een late invaller in dit topic (pas 3 maand hier aanwezig), maar kga binnenkort nog eens heel de lijst outchecken, inclusief filmpjes.

Zowaar wederom een goed voornemen voor 2012!

Merci, Sandokan-veld.

Het levenswerk is af, Sandokan, 't waren mooie stukjes! Dit jaar iets nieuws?

Nog even bedankt voor de reacties tijdens/na het plaatsen.

@Casartelli: Misschien leuk om zoiets nog een keer met een andere artiest te doen, hoewel ik nu al opkijk tegen het werk. De komende tijd wil ik vooral gaan schrijven in Reijersens Soultopic (aanrader!) en/ of in het beoordelingstopic voor de Mume top 2000.

@2MY: Erg bedankt voor al je aardige woorden. Hoor graag je reactie op de lijst via PM of in dit topic!

Begrijpelijk... 't is niet voor niets dat veel mensen vol goede moed aan een bespreektopic of een eigen toplijst beginnen en dan na een tijdje afhaken.

Maar misschien dat ik zelf ook eens op deze manier een artiest onder handen ga nemen.

Tot die tijd maar even een eigen update, want ik kon me niet meer zo vinden in mijn lijstje van 11 oktober 2005. Als "intermediate" werkje even 10 nummers van 10 albums:

01 (01) Drive
02 (---) Pilgrimage
03 (03) Falls to Climb
04 (05) Me in Honey
05 (08) The One I Love
06 (04) Let Me In
07 (---) The Lifting
08 (09) E-Bow the Letter
09 (---) Electron Blue
10 (---) Maps and Legends

Zo ongeveer 6 jaar na mijn laatste lijstje maar eens een nieuwe gemaakt:

1. Find the river
2. Nightswimming
3. I Believe
4. Drive
5. Low
6. Begin the Begin
7. Man-Sized Wreath
8. It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)
9. Radio Free Europe
10. Leaving new york

Wat een fijn topic over de beste band ooit! Ik ga die megalomane lijst van Sandokan zeker uitchecken, ziet er goed uit. Hier mijn top 15:

1.Losing My Religion
2.Walk Unafraid
3.Find The River
4.Nightswimming
5.Man On The Moon
6.The One I Love
7.Leave
8.Country Feedback
9.Drive
10.The Lifting
11.Low
12.E-Bow The Letter
13.How The West Was Won And Where It Got Us
14.Imitation Of Life
15.Finest Worksong