Ik ben een Pearl Jam fan sinds het begin en kan daardoor de albums onderling vergelijken (maar geef niet een album bij voorbaat 5 sterren). Het is langzamerhand een feit dat de band niet meer het type muziek maakt van Ten, Vs. en Vitalogy en (hierdoor) ook niet meer de enorme successen van destijds gaat herhalen. Ook uit de recenties van Musicmeter blijkt dat de albums sindsdien minder worden gewaardeerd, maar over het algemeen hoog en stabiel scoren. Lightning Bolt is er ook zo’n eentje en krijgt van mij 4 sterren. Vernieuwend is de band al geweest met de muziek sinds 1996, maar ik vraag me altijd af wat de wens tot ‘vernieuwing’ er toe doet in recenties. Als de muziek maar goed is en aanspreekt. Alsof de Rolling Stones of U2 na tientallen jaren ineens geen rockmuziek meer maken of een ander stemgeluid zouden hebben. Pearl Jam heeft het commercieel gemaakt en geeft albums in eigen beheer uit, en kan het zich daarom veroorloven om de eigen weg te gaan. Brendan O’Brien gaf laatst nog maar eens aan dat de band potentiele hits al snel van tafel veegt, hoewel er genoeg nummers overblijven die een groter publiek aanspreken (zoals Just Breathe). Lightning Bolt is, zoals in meerdere recenties al aangegeven, vrij simpel op te delen in de ene helft ruwere nummers en de andere helft wat meer ingetogen nummers. Voor mezelf heb ik een playlist opgesteld met mijn eigen gewenste volgorde. De meeste waardering heb ik voor de rustigere nummers. Sirens is een heerlijk emotioneel mid-tempo nummer wat ongetwijfeld op het live-reportoire van de band zal blijven. Future Days en Sleeping By Myself vallen in de categorie van Elderly Woman en Just Breathe waarin de subtiliteit van Vedder’s stem naar voren komt. De kenners weten natuurlijk dat Sleeping By Myself al op Vedder’s Ukulele album staat. Deze uitvoering op Lightning Bolt is toch subtiel anders. He titlelnummer (Lightning Bolt) is een opgetogen nummer met flinke uithalen van Vedder en een aanstekelijke orgelpartij aan het eind. Swallowed Whole, Yellow Moon en het mystieke Pendulum zijn bovengemiddeld. Ik zou geen enkel nummer van dit album overslaan (in tegenstelling tot de meeste voorgaande albums). De overige nummers (Infallible, My Father’s Son, Getaway, Mind Your Manners en het blues-achtige Let the Records Play) hebben genoeg aantrekkingskracht om het album tot een stabiel geheel te maken. Al met al staan er geen uitersten op; geen nummers voor de in eeuwigheid, en ook geen afdankertjes. En als we dan toch gaan vergelijken… ja, het album ligt behoorlijk in de lijn van Backspacer. Het beste album van Pearl Jam is en blijft Ten, maar Vitalogy en Vs hebben voor mij nog steeds niet uitgevochten welke plaat als tweede komt.

Ten is naar mijn mening simpelweg legendarisch. Een ultiem en uniek album. Ten is een album vol drama, en wordt passioneel gezongen door Vedder. Gelukkig maken de meeste artiesten niet zelf mee waarover ze zingen, schrijven of schilderen, maar Vedder doet in ieder geval klinken alsof dit het geval is. Het drama van Ten werd opgevolgd door het meer rauwere Vs en vervolgens het experimentele Vitalogy, wat enkele van Pearl Jam’s mooiste nummers bevat. En zo verschillen de eerste drie albums alweer behoorlijk….

Dat albums van Pearl Jam bijna altijd de #1 of #2 positie in de Verenigde Staten behalen, zegt genoeg over het gemiddeld niveau en de impact van de band. Overigens is het de klasse van Ten dat het over de jaren heen nog steeds zoveel verkocht wordt (13 miljoen alleen al in de VS), hoewel het in 1992 in de VS op #2 bleef steken.

Er is geen album van Pearl Jam dat in zijn geheel zoveel impact maakt als Ten, hoewel latere albums altijd tenminste enkele pareltjes bevatten.

Dat Nirvana nog altijd meer geassocieerd wordt met het Grungetijdperk komt volgens mij, naast eerder genoemde argumenten, doordat Nirvana net als het Grungetijdperk is ‘afgesloten’. Nirvana hield in 1994 op te bestaan, en daarmee min of meer het Grungetijdperk zoals dit populair was geworden. Hoewel Pearl Jam begin jaren’90 meer nummers had die zeer bekend waren (Alive, Jeremy, Even Flow, Black, etc.), kan geen nummer het dat decennium winnen van Smells Like Teen Spirit qua bekendheid. Grunge had ook altijd de associatie met punkmuziek en de leefstijl die daarbij hoort. Een introverte zanger als Eddie Vedder voldoet minder aan dat beeld. En hoewel Ten inderdaad eerder werd uitgegeven dan Nevermind, werd Ten pas in 1992 bekender bij een groot publiek. Nevermind werd toen al flink gekocht vanwege ondermeer Smells Like Teen Spirit.