Marillion - Script for a Jester's Tear (1983)

Garden party kende ik eerst alleen in een live-uitvoering. Daarnaast was de studio-uitvoering wel grappig, met zijn net-wat-langzamer dan verwachte drum. Houterig? Soit. Het nummer past voor mij vrij naadloos in de flow.

En The web is bij mij in de race voor favoriete nummer van deze plaat! Een zeer dynamisch stukje muziek wat mij betreft.

Chelsea Monday, ja schitterend... Forgotten sons, dito.

Het titelnummer kende ik ook al een tijdje voor het album en heb ik toen al zo vaak gehoord dat ik hem nu niet meer echt als hoogtepunt kan aanmerken. He knows you know kende ik nóg veel langer (dankzij de verzamelaar Kayleigh, mijn eerste symfo-cd'tje, lang geleden) en dat heb ik altijd een lekker nummer gevonden.

Eigenlijk alleen maar lof dus, vandaar 5*

Indertijd door mij niet opgepikt, gedeeltelijk omdat het teveel een Genesis-rip-off zou zijn, gedeeltelijk omdat ik met heel andere muziek bezig was (Cave, Smiths, Sylvian, Echo & the Bunnymen).

Vijfentwintig jaar later en helemaal in de symfo (oude, maar ook wat er aan nieuwe is), vond ik dat ik dit toch eens moet proberen, en na een paar keer draaien trok ik m'n haren uit dat ik hier niet eerder aan was begonnen. Natuurlijk, de Genesis-link is er: incidenteel het gitaargeluid en het orgeltje, het ritme hier en daar, de zang van Fish die soms aan die van Gabriel doet denken (maar soms ook aan Geoff Tate van Queensrÿche), en de opbouw van nummers (maar soms zijn die ook een stuk minder labyrintisch dan die van Genesis). Even zo groot zijn echter de verschillen; met name de emotionele oerschreeuw die Fish van zijn zang maakt en de intense teksten vol littekens geven aan deze muziek een totaal andere gevoelskleur dan de sprookjesachtige en soms vervreemdende spinsels van Genesis.

Wat deze muziek echter ook kenmerkt is de manier waarop Steve Rothery en Mark Kelly met hun smaakvolle arrangementen de lange nummers zodanig inkleuren dat ze de perfecte achtergrond vormen voor de lange lappen tekst die Fish zingt, met zijn karakteristieke stem die misschien niet technisch perfect is maar wel zo uitdrukkingsvol dat ze die teksten een extra emotionele dimensie geven. En daardoor worden zelfs de nummers die misschien compositorisch niet uitblinken toch meegezogen in het geheel, als één lange trip waarvan je eigenlijk geen stukje zou willen missen. Alles hoort bij elkaar op deze plaat, alles vormt één gemoedstoestand.

Wellicht gooide Fish hier in één keer alle opgespaarde woede, rancune en gekwetstheid eruit, zodat je je zou kunnen afvragen wat hij voor toekomstige platen nog in petto zou kunnen hebben. Meer dan genoeg, naar zou blijken, maar dit debuutalbum is in ieder geval een linkse directe die voor mij inmiddels totaal los is komen te staan van elke (positieve dan wel negatieve) Genesis-associatie.
 

So here I am once more in the playground of the broken hearts
One more experience, one more entry in a diary, self-penned
Yet another emotional suicide overdosed on sentiment and pride
Too late to say I love you, too late to re-stage the play
Abandoning the relics in my playground of yesterday

Afgelopen week hoorde ik de eerste zinnen van de openingssong van dit album voor het eerst in ongeveer 10 jaar en besefte hoe mooi ik de teksten van zanger Fish nog steeds vind. Het verbaasde me dat ik elke song nog altijd woord voor woord mee kan zingen en dat bevestigde alleen maar wat voor diepe indruk het album op mij heeft gemaakt in mijn jeugdjaren.

Mijn kennismaking met Marillion gebeurde ergens eind jaren negentig. Ik luisterde toen veel naar Iron Maiden hield van lange songs, ingewikkelde teksten en vond het cool dat Maiden veel van zijn songs op literatuur baseerde. Tel daarbij een eigen mascotte en ik was verkocht. De stap naar Marillion is misschien niet de meest logische maar wat me het eerst aan dit album opviel was dat de songs erg lang waren en dat er niet veel songs opstonden net als bij Maiden in hun beginjaren. Daarna heb ik een hele tijd gebiologeerd naar de hoes zitten kijken waarop de kenmerkende hofnar stond afgebeeld. Ik had als het ware mijn nieuwe Eddy gevonden!

Toen ik daarna de cd voor het eerst op een koptelefoon in de plaatselijke cd zaak beluisterde was ik gelijk verkocht. Ik had geen idee waar zanger Fish het over had maar ik voelde gelijk dat het goed zat. Dit was totaal iets anders als de Hard Rock en Heavy Metal waar ik de laatste jaren naar had geluisterd dit was iets dat me veel dieper wist te raken. De gitaren zweefde alle kanten op, de drum ritmes waren eigenzinnig en tegendraads maar het allerbelangrijkst de zanger was scherp en bevlogen. Hij had een punkachtige allure waardoor ik ervan doordrongen raakte dat hij iets te melden had. Wat dat precies was wist ik toen nog niet maar dat het relevant was daar kon ik niet omheen.

Met de jaren die verstreken bleef ik dit album veel draaien. De teksten over liefdesverdriet, melancholie, teleurstellingen maar ook over sociaal kritische thema's begon ik steeds beter te begrijpen en de aanpak die Marillion daarvoor gebruikte was voor mij volstrekt uniek. In de volksmond heet het genre geloof ik neo-progressive rock wat zoveel betekent als dat het toegankelijke versie is van progressieve rock de eerste platen van Genesis met Peter Gabriel vallen hieronder maar nergens maakte die zoveel indruk op me als de eerste vier platen van Marillion met Fish.

Script for a Jester's Tear maakt van alle uitstekende albums met Fish echter de meeste indruk op me. Dit komt in de eerste plaats omdat het hun meest melancholische en ook rauwste werk is. De intrinsieke behoefte naar erkenning en ook het venijn in de teksten en vooral de uitvoering maken dit een uniek werk. Nogmaals de latere platen vind ik prachtig maar die hebben niet het overdonderend effect van dit debuut. Elke song heeft een eigenzinnig karakter en weet zich te onderscheiden. Nog steeds verschijnt er een glimlach op mijn gezicht als ik Fish in He Knows You Know kwaad de hoorn op de haak hoor gooien en uitroepen. Don't give me your problems!

Nummers die er voor mij met kop en schouders boven uitsteken zijn Chelsea Monday, Forgotten Sons en het fabelachtige titelnummer. Uiteraard wil ik de andere pareltjes niet tekort doen maar in de 20 jaar dat ik dit album nu luister weten de eerst genoemde songs me nog altijd het meest te raken. Alle drie hebben ze een mooie lyrische opbouw waarbij de poëzie van Fish prachtig uit de verf komt waarna de muziek steeds wat verder aanzwelt en toewerkt naar een emotionele climax. Omdat overal de beleving en de urgentie zo pijnlijk voelbaar is ontaarde de songs nergens in kitsch en komen de verhalen over prostitutie (Chelsea Monday) en de anti-oorlogssong (Forgotten Sons) optimaal tot zijn recht.

Door de jaren heen heb ik veel muziek en veel tekstschrijvers voorbij zien komen maar er is bijna geen album te vinden waar alles zo perfect in elkaar valt. Ik zou hier nog van alles over kunnen schrijven maar eigenlijk moet iedereen dit gewoon ondergaan.

In mijn beleving is dit een van de mooiste en meest relevante albums ooit gemaakt.
Of zoals Fish zelf in het slotstuk Forgotten Sons maniakaal uitschreeuwt AMEN, AMEN, AMEN.

Beter dan ik had durven hopen!

Met de eerder genoemde Genesis bravoure gaat Marillion van start op zijn eerste full length. Er zijn genoeg momenten waarop deze band zijn leermeester evenaart. Dit album biedt zes ontzettend leuke songs, maar het compliment dat Marillion verdient is dat de kwaliteit constant hoog is. Ik vind het ook lastig om aan te geven welke songs ik het best vind, want dit album kakt nergens in. Toch klopt mijn hart het snelst bij Chelsea Monday. Dit vind ik nou leuke prog. Lekker dikke eighties saus die goed smaakt en enthousiast gespeeld.


Tussenstand:
1. Script For A Jester's Tear
2. Market Square Heroes

Grappig dat ik bij herbeluistering (en kritiek van drummers, en het compleet beluisterd hebben van Genesis' discografie) de kritiek op het drumwerk van dit album best begrijp. Het voelt helemaal in vergelijking met Trewavas' baswerk allemaal net wat minder spetterend dan ik altijd dacht. Gelukkig draait dit album niet alleen om de drums en is mijn voornaamste kritiek ten opzichte van mijn eerder geschreven recensie nog steeds dat Garden Party wat in het niet valt bij de rest van het beeldschone materiaal.

Het beste staat aan het begin en het einde: Script For A Jester's Tear (het lied) is de soundtrack van het liefdesverdriet in mijn tienerjaren. Er is nog steeds voor mij geen betere tekst gevonden voor hartezeer dan wat Fish op het einde van dit lied zingt:

The fool escaped from paradise will look over his shoulder and cry
Sit and chew on daffodils and struggle to answer why?
As you grow up and leave the playground
Where you kissed your prince and found your frog
Remember the jester that showed you tears, the script for tears

So I'll hold our peace forever when you wear your bridal gown
In the silence of my shame the mute that sang the sirens' song
Has gone solo in the game, I've gone solo in the game
But the game is over
Can you still say you love me?

Chelsea Monday (de melancholie) en Forgotten Sons (vurig en bijna aggressief) zijn de andere hoogtepunten en laten een band in topvorm horen. Nog steeds na al die jaren een werkelijk fantastisch stukje neo-prog dat zich met gemak kan meten met het betere Genesis werk.

Voorlopige tussenstand:
1. Script For A Jester's Tear
2. Market Square Heroes

Eerst besloot ik em niet aan te schaffen in de deluxe editie. Vooral omdat Misplaced Childhood niet meer leverbaar was waardoor ik min of meer besloot om het bij de laatste vier te houden. Maar ten besloot Marillion om MP weer beschikbaar te maken en dacht ok. Nu of nooit en dus werd het gauw nu. Dus nog even op de valreep Script, Clutching & Mp aangeschaft. Ik kan het iedereen aanraden.

Het her-beluisteren van Script was een trip down to memory lane. Ik heb denk ik de afgelopen jaren vooral geluisterd naar het late Marillion en alleen zo nu en dan eens een keer Clutching opgezet, dus ik was even weer vergeten wat het destijds in 1990 met me deed. Ik ontdekte eerst The Thieving Magpie, toen Script. Ik was toen 16 jaar en natuurlijk begrepen we weinig van Fish z'n teksten ook al konden we ze al gauw luidkeels meebrullen en met scouting evenementen en een kamvuur werd dat al gauw vaste prik (aangezien het percentage Marillion fans in onze groep gestaag aan het groeien was).

Script, He Knows You Know en Chelsea Monday kende ik van TTM, maar de andere nummers nog niet. The Web en Forgotten Sons waren daarbij vooral de twee nummers die de hoogste ogen gooide. Het titelnummer zelf heeft me nooit echt geraakt of in ieder geval niet zoals andere nummers. In die tijd was Script alleen nog maar beschikbaar op een (wat ik denk was) straight to CD versie. Er was dus niets aan gedaan hetgeen resulteerde in een doffe en niet dynamische ervaring. EMI was daar goed in in die tijd. Ik bleef altijd een haat liefde relatie houden met de geluidskwaliteit van hun vroegere werk. De remasters uit 1997 kwamen dan ook als een godsgeschenk en ik heb ze nog steeds alle 8 (die samen Marillion maken op de zijkant). Alle 8 heb ik veel gedraaid maar nu zijn er inmiddels van 5 nog betere versies beschikbaar.

Ik speel de albums nu meestal af op BR met DTS HD geluid. De beste van de 5 is wat mij betreft zonder twijfel Brave. Maar Script mag er ook zeker zijn. Loepzuiver, zoveel dynamiek een vol geluid dat je 360 Graden omringt (vooral erg mooi ook met het kerkorgel deel in Grendel die jammer genoeg geen surround behandeling heeft gekregen en was dan vast nog veel beter geweest). Ieder nummer klinkt alsof ze gisteren hadden kunnen zijn opgenomen. Script werkt nu veel beter als opening omdat de opbouw nu veel beter tot zijn recht komt en ook omdat in de docu het nummer uitgebreid wordt bespoken en we nu weten dat Fish het altijd zo bedoeld had). Hier is echt aandacht en liefde aan besteed aan het remasteren en remixen (al vraag ik me af waarom SW niet koos om deze te doen ipv MC).

De bonus nummers, liveconcerten en documentaire zijn absoluut de moeite waard. Zeker de laatste geeft zoveel meer inzicht over het vormen van de band, de compositie van de nummers, hoe de teksten zijn geschreven en soms waar ze over gaan. Het live concert dat hier bij is gevoegd is onuitgegeven en is de andere dag terwijl het andere concert (identieke setlist met alleen een langere Margaret) al in Early Stages zat. Ook mooi is dat Recital nou op BR is toegevoegd (al had ik em al op DVD). De CD alleen heeft wat bonusnummers die hier dan weer niet op staan. Verder puntje van kritiek is dat niet de complete EP van wel MSH is toegevoegd en Charting The Single (van He Knows, You Know) maar niet de lange live uitvoering van Margaret (van de GP Single).

Dit is al met al daarom de 40,- meer dan waard. Ik kijk uit naar Fugazi.

Naar aanleiding van dit topic beluisterde ik dit album.

ls ik aan Marillion denk dan denk ik snel aan het nummer Kayleigh. Verder nooit eerder een album gehoord. Lange uitgesponnen songs, dat moge duidelijk zijn. Het geeft me heel erg een 80’s vibe als ik naar deze muziek luister. Daar waar het muzikaal allemaal heel erg gedegen opgebouwd lijkt en klinkt, zingt de zanger met bijzonder veel gevoel voor drama en theater. Dat is mij soms wel iets teveel. Verder helemaal geen onprettige muziek om naar te luisteren. Heb dit album prima uit kunnen luisteren met Chelsea Monday als favoriet.

Marillion - Script for a Jester's Tear

Het afgelopen jaar ben ik door de hoge notering van Marillion deze band gaan verkennen. En het is me zeker niet tegengevallen. Veel van de nummers liggen in mijn straatje en liggen prettig in het gehoor. Dit debuutalbum is wat mij betreft nog niet het beste van de band. Grappig hoe ik juist de twee hoogst genoteerde nummers (Script for a Jester's Tear en Forgotten Sons) de minste van het album vind. Komt vooral doordat het meer vertellend wordt gezongen naar mijn idee. Er zitten in ieder geval wel leuke melodieën in die de band authentiek maken.
Mijn favorieten zijn met stip He Knows You Know en Chelsea Monday, door de prachtige keyboards en gitaarsolo's die worden gebruikt, de opbouw die eraan voorafgaat en de verhalen die erachter zitten. The Web en Garden Party zijn gewoon prima nummers die niet misstaan op het album, maar komen (zeker als je naar de gehele Marillion discografie gaat kijken) niet in aanmerking voor een toppositie.
Ik twijfel bij dit album constant tussen 3,5* en 4*, wat mij betreft zit het er echt tussenin. Het is echter wel het begin van een hele mooie band die hier al zijn talent laat horen, dus ik laat hem voor nu op een kleine vier sterren staan.

4*

Marillion - Script for a Jester's Tear (Discogs)

Hun eerste album in de bezetting Fish / Pointer / Trewawas / Rothery / Kelly heb ik in bovenvermelde versie, een gatefold vinyl met de teksten binnenin (zie je toch ook niet veel) en met dat prachtig artwork en een goede drie kwartier muziek (blijft mijn maatstaf).

En toch staan er maar zes nummers op met de soms hoekig aanvoelende zanglijnen van Derek William Dick waaraan ik altijd moet wennen maar ook met interessante teksten en de fel gewaardeerde gitaarlijnen en solo's van Steve Rothery, vaak in samenspel met de toetsen van Mark Kelly. De Marillion stijl laat zich bewonderen. Ietwat spottend zeg ik dat een aantal Kayleigh fans toch wel raar hebben opgekeken bij de rest van Marillion's oeuvre, binnenpretje.

En toch, ik kijk naar mijn schriftje met nota's en lees wat ik tijdens het beluisteren hiervan heb opgeschreven: samengevat hoor ik een tekstueel zwaar op de maag liggende plaat met heel sombere, zwaarmoedige of zelfs mij deprimerende teksten. Liefdesverdriet naar aanleiding van een verbroken relatie, drugsgebruik, depressie, de sociale schijnheiligheid, onvervulde ambitie met zelfmoord op het eind, de gruwel van gewapende conflicten. Ik dacht dat ik een zwaar hoofd had.

Let op, de teksten zitten goed in elkaar maar, ik durf het haast niet zeggen, vaak heb ik het gevoel dat zanger en begeleidende groep netjes uit elkaars vaarwater blijven, een afwisseling tussen de gezongen / declamerende teksten en de instrumentale passages van de vier andere groepsleden. Heel veel luisterbeurten zijn er al geweest, er zullen er nog vele volgen en ik duid hier Garden Party en Forgotten Sons aan als favorieten. De gitaarsolo's in Chelsea Monday en het slotnummer zijn verrukkelijk. Wel vind ik het geluid soms kil, maar als Steve R. losbreekt op zijn gitaar...