Nou ja dan toch maar (oorspronkelijk geschreven voor mn matties):
Mensen die op regelmatige basis in mijn gezelschap verkeren is het natuurlijk tot vervelends toe opgevallen. De naam Kanye West valt bovengemiddeld vaak. En dat u als weldenkend mens helemaal niks (of zo weinig mogelijk) met deze zelfingenomen vlerk te maken wil hebben begrijp ik erg goed. Meneer eist awards op die hij niet heeft gewonnen, leidt aan de ernstigste vorm van grootheidswaan, zou er naar eigen zeggen nog goed uitzien als hij zijn Grammy kwam ophalen enkel gekleed in een knalgele Speedo, koketteert met zijn Luis Vutton kraagjes en heeft vast ook wel een eigen schoenenmerk. Sommigen willen er vervolgens nog wel even aan toevoegen dat meneer niet kan rappen maar weleens een aardig nummertje produceert volgens het concept opgepitche oude soultune begeleid door effectieve beat. Tot zover klopt het allemaal redelijk.
Daarbij wil ik als autonoom muziekliefhebber graag toevoegen dat meneer zeker wel kan rappen! Al heeft hij een op het eerste gehoor nogal houterige en geforceerde flow, zijn scherpte en wilskracht compenseren deze gebreken mijns inziens volledig. En qua producties heeft meneer zijn grenzen toch al een aantal keer verlegd. Op The College Dropout liet hij zijn straight-up hip-hop skills op dit gebied zien, met een flinke dosis soul dus. Op zijn tweede, Late Registration, zocht Kanye het drama op. Hij liet zijn hele plaat arrangeren door een bekende Hollywood-componist, hierbij werd veelvuldig gebruikt gemaakt van strijkwerk en piano. Derdeling Graduation leek een misser van jewelste, ondanks de effectiviteit is Stronger, met zijn karboncopie van het welbekende Daft Punk nummer, nog steeds een ordinaire rip-off in plaats van een eigen interpretatie. Maar bij nader inzien ging er op de rest van Graduation productioneel bar weinig mis, meneer maakte meer gebruik van stadiongrote synthesizers en andersoortig electronisch gereutel maar ook de soul was gelukkig nog in enige mate aanwezig. Een prima plaat, wel duidelijk de minste van de drie. En toen ik Graduation eindelijk toch in mijn armen had gesloten doken er vreemde berichten op op het wereldwijde web. Kanye was depressief en zou het op zijn nieuwe, aanvankelijk niet geplande, plaat 808s & Heartbreak op een zingen zetten. Met een fucking vocoder! Na deze berichtgeving leek het ook voor deze verstokte koppige tijd om het boek Kanye voorgoed te sluiten. De grootheidswaan en algehele idioterie had het definitief gewonnen van het talent en de scherpte. Eindelijk kon ik samen met iedereen deze dwaas smalend toelachen in zijn nieuwe poging om de grootste popster van de aarde te worden. Maar nieuwsgierig was ik wel natuurlijk. Hoe hard ging Kanye vallen was de enige vraag die ik nog kon stellen. Mijn eerste kennismaking met een verragd mp-3tje van eerste single Love Lockdown verraste daarop enorm. Dit was nieuwe muziek. Poppy as fuck maar ook met een tergende opbouw die het scoren van een hit flink in de weg leek te staan. Tribale geluiden, kraakheldere piano's, zware beats en die vermaledijde vocoderzang natuurlijk. Ondanks zijn typerende kenmerken bleef Love Lockdown voor mij niet meer dan een novelty-hit. Als Kanye zijn hele plaat vol had staan met dit soort vage popshit kon er alsnog niet veel goeds uit komen. Maar die eeuwige nieuwsgierigheid! Elke dag kijken of er wat te downloaden viel. En dan de meest verschrikkelijk slechte torrent binnenhalen, een opname van een opname van een opname, zoiets. Grote ruis. De tonen die wel goed doorkwamen vond ik potsierlijk en belachelijk. Die vocoder de kliko in, dacht ik. Rappen zul je, idioot! Toen ik eindelijk een goede versie van het web plukte kon ik eindelijk echt met demoniseren beginnen. Kanye is de weg kwijt, zelfs ik moet toegeven dat dit belachelijk is, sentimentele meuk, neppe shit. Noem het maar op en ik heb het verkondigd. Maar het mooie is dat bij echt goede muziek (en die maakt Kanye dus godverdomme nog steeds!) de vooroordelen het nooit maar dan ook nooit winnen. Echt goede shit blijft je achtervolgen en bekruipt je, hoe hardnekkig je je ook verzet. En dus is 808s & Heartbreak als een fatale lintworm, een waar virus, bij me naar binnen gekropen.Voor een muziekidioot zoals ik is het elke dag de terugkerende vraag. Wat zal ik nu luisteren? Een nieuwe moeilijke indie release? Een oude klassieker met meezinghalte? Een knetterende technoplaat? Een allesvernietigend metalmonster? Al voor een weekje of 6/7/8 is het eerste irrationele antwoord op deze vraag; 808s & Heartbreak van Kanye West! Als ik enkel mijn verslavingshormonen had gevolgd had ik werkelijk niks anders geluisterd de afgelopen weken. Sinds kort heeft Merriweather Post Pavillion van Animal Collective deze rol een beetje overgenomen, de ergste 808s & Heartbreak storm is gaan liggen. Tijd dus om deze episode van me af te schrijven en me nog een keer af te vragen: Waarom deze ommekeer? Waarom deze allesverzengende verslaving? Waarom is dit goed? Is een man die enkel door een machine zingt eigenlijk wel muzikaal bezig? Geloof ik in het hartenzeer van een narcistische multimiljonair? En hoe valt mijn grote liefde voor deze ordinaire maar o zo revolutionaire en tijdloze pop (want dat is het, pop!) te rijmen met mijn algehele luistergedrag? Is dit niet gewoon Akon maar dan met aardige hooks? Zoveel vragen....En zo weinig antwoorden gelukkig. Want muziek blijft een onverklaarbare, subjectieve beleving zonder context en duidelijk doel of route. En die conclusie stem mij blij!
Over het hoe en waarom van 808s & Heartbreak is al teveel geschreven. Maar aangezien u deze informatie waarschijnlijk vakkundig hebt weten te vermijden hang ik het lulverhaal nog maar een keer op. Kanye is depressief. Zijn moeder is overleden na een complicatie bij een plastisch chirurgische ingreep die door heer Kanye bekostigd was. Geen hoog nodige ingreep, gewoon een ingreep, zal wel een liposuctie geweest zijn ofzo. De miljonair die met geld smijt moet dit uiteindelijk bekopen met het verlies van zijn meest dierbare (zie het geniale Hey Mama op Late Registration). En er was meer. Zijn verloofde ging na 4 jaar bij 'm weg. En aan 808s & Heartbreak te horen heeft zij hem flink belazerd en gemangeld. Op sommige nummers neemt Kanye wraak, in andere is hij gewoon verdrietig. Bij een man met zo'n grote mate aan narcisme en grootheidswaan moet je dit soort shit wel met een korreltje zout nemen. Over zijn eigen rol hoor ik maar weinig. Zij was de vrouw die hij vertrouwde en uiteindelijk een kutwijf bleek te zijn. Misschien was jezelf ook wel een lul Kanye! Maar door deze eenzijdige berichtgeving krijgen we wel een prima inkijk in de hersenpan van deze malloot. En goede kunst hoeft niet waar te zijn toch? Als het maar kunst is!Maar goed, een leven in bladgoud dat plotseling wordt overgeschaduwd door donkere wolken en onvoorziene gebeurtenissen. Kanye werd depressief. En maakte een plaat. Deze lag niet in de planning en kunnen we zien als een eenmalige uitstap. En dat lijkt me een prima besluit. 808s & Heartbreak is reteorigineel en werkt dus wel, maar een sequel zou belachelijk zijn.
Door een vocoder zingen dus. Maar wat was Kanye productioneel eigenlijk van plan? 808s & Heartbreak kan op dit vlak kort worden samengevat als mechanisch, electronisch, kil en enigszins melancholisch. Dit is echter te kort door de bocht. Een track voor track bespreking om het af te leren en alle facetten van 808s & Heartbreak aan bod te laten komen. Als u er nog bent (which I doubt just a little), daar gaan we:
1.Say You Will
Een treurig piepende synth, een Gregoriaans koor, een melancholische piano, een kille Kraftwerk-beat, wat bescheiden percussie, een tergend laag tempo. Wat is dit in hemelsnaam? Grootse shit, de laatste 3 minuten zijn volledig instrumentaal en hypnotiseren me in al hun treurigheid volledig. Op dit nummer is Kanye gelijk op zijn kwetsbaarst en door al het machinale geweld is zijn pijn behoorlijk voelbaar. Please say you will! Langzaam wurmt het nummer zich naar een einde. En als ie af is gaan we gewoon nog even door, om de hypnose compleet te maken.
2.Welcome To Heartbreak (Featuring Kid Cudi)
Dit nummer heeft de hook! Een dwngende pianomelodie die onmiddelijk blijft hangen, suizende synths en een driftig klappende beat. De manier waarop Kanye hier invalt is gewoon intens. De tekst zal ik u onthouden, als je die shit van papier leest lig je helemaal dubbel. Ondanks het catchy gehalte is de algehele teneur donker en treurig. Where Did I Go Wrong? er hangen donkere wolken boven dit nummer. Als Kanye als een volleerde Lionel Richie uithaalt met zijn machine in de hand en daarna een geweldige break volgt is het feest compleet. Die dikke synths aan het einde doen het drama tot nieuwe hoogten stijgen.
3.Heartless
The coldest story ever told, aldus Kanye. A woman so heartless. U begrijpt, Kanye voelt zich genaaid. Maar de donkere wolken zijn wel een beetje gaan liggen. Een ontspannen reggaedeun ontvouwt zich en het hoofd dient lustig mee te bewegen. En wederom een hook om uw vingers bij af te likken. Hoe doet meneer het? Geen idee werkelijk.
4.Amazing (Featuring Young Jeezy)
En ondanks al het hartenzeer moet er natuurlijk nog wel een beetje stoer gedaan worden. Kanye overtuigd niet helemaal in zijn poging. Zou hij dan echt depressief zijn? Een donkere piano en ingetogen zang (door de machine natuurlijk) doen het ergste vermoeden. Maar Kanye krijgt hulp van Young Jeezy, een volkomen talentloze blaffende idioot die wel de nodige branie meebrengt. Erg leuk voor een minuut en een prima oppepper voor onze Kanye.
5.Love Lockdown
Het piece de resistance, het meesterstuk, het juweel, de revolutie! Veruit mijn meest geluisterde nummer sinds Losing My Religion. U las er al wat over maar daar ga ik maar weer. Een dreunende beat, een kraakheldere piano, een dreinende Kanye en een tergende opbouw. Opbouw zeg ik u! Want in 4;30 weet Love Lockdown heel wat op te bouwen. Wat begint als een imploderende carnavalsdeun ontaard in een tribale optocht van wel 600 stammen met een wervelend gastoptreden van DJ Tiesto. Groot, groter, grootst. Klassieker voor de top 2000, top 100 allertijden en al wat meer. Bohemian Rhapsody is er niks bij.
6.Paranoid (Featuring Kid Cudi)
Glad ijs. Na het wervelende voorafgaande vijftal wordt het voor het eerst een beetje glad. Wat zijn we precies van plan meneer Kanye? Gaan we nu toch echt de flauwe Akon kant op? Gaan we ordinair r&b-en? Het knullige deuntje en de nog veel knulligere 80s synth doen het ergste vermoeden. Ben ik hier beland in een of andere slechte highschool-serie? Het lijkt er wel op. Maar er is een hook, er is tempo en er valt ondanks de paranoide strekking van het nummer genoeg te lachen. Een ontspannen deuntje, een welverdiende adempauze.
7.Robocop
Het gladste ijs. Gladder kan bijna niet. Maar na Love Lockdown toch echt mijn favoriete nummer. Eerst had ik hier eurovisie-songfestival associaties bij. Ranzige shit en ook nog eens vals. Als zo'n talentloos zangeresje dat met opgepompte lippen en hairextensions over een hersenloze deun loopt te krijsen. Romania 10 points! Ondanks al deze eerste associaties deed het verslavingshormoon hier zijn werk. Het stompzinnige refrein is er om heel vals mee te zingen, de Viva La Vida deun is er om heerlijk op mee te deinen. En vergeet vooral niet de potsierlijke kerstbelletjes! Geweldig detail: De authentieke Robocop geluiden die dit nummer begeleiden, u weet wel, wat je hoort als ie z'n armen probeert te bewegen. Ook tekstueel is Kanye hier erg op dreef, spitsvondig en met enige (zelf) spot. Het moment dat ik dit met een van u durf te delen is nog mijlenver weg. De eerste 30 seconden wil ik nog wel aan u laten horen vanwege de killerbeat waarmee dit nummer begint maar daarna is het toch echt over. Ik blijf dit eurovisie-songfeestje nog even op prive-terrein vieren.
8.Street Lights
Na al de voorafgaande gladheid is Street Lights een melancholisch rustpuntje. Een refrein om zachtjes mee te zingen, iets wat ik al dagen doe (alsjeblieft verlos me). De begeleiding is koud, een knorrende synth en een zeurende gitaar(?), maar Kanye benadert hier toch enigszins het soulgevoel van weleer. Zal wel door het subtiele achtergrondkoortje komen. Mooi nummer.
9.Bad News
Een killer pianohook met zacht schuifelende beat waar Kanye op z'n allertreurigst is, de titel verraad hier een hoop. Weg zijn de kwaadheid en wraakgevoelens. Kanye lijkt zich hier gewonnen te geven. Melancholisch nummer dat uitgaat als een nachtkaars, vergezeld door prachtige strijkers.
10.See You In My Nightmares (Featuring Lil Wayne)
Heb heb je hem ook weer! Die aan hoestdrank verslaafde krakerige onverstaanbare idioot die blijkbaar de best verkochte plaat van 2008 maakte (Tha Carter III). En die weet wel raad met een vocoder. Wat zeg ik, hij is een vocoder! Een flinke slok siroop en gaan. Wayne gooit zijn hele hebben en houden hier in de strijd en klinkt bijna maniakaal. Over de geestelijke gesteldheid van deze meneer heb ik mijn twijfels, zijn overtuigingskracht is bij momenten toch wel erg groot. Een beat is in dit nummer nauwelijks te bekennen, dat maakt het geheel al behoorlijk bijzonder. Een soort van symfonie, een laatste dolkstoot, de laatste woede die er toch nog even uitmoet. Want Kanye blijft Kanye, een narcistische vlerk! De niet al te subtiele synth is hier even simpel als effectief en Kanye gaat al bijna even maniakaal te keer als vriend Wayne. Een grootste uitsmijter, de ultieme toegift.
11.Coldest Winter
Maar er was nog een scene. De narcistische vlerk zat weer alleen thuis, mijmerend voor het raam. En hij was nog steeds depressief. Het hoofdstuk is afgesloten maar de pijn is nog niet verdwenen. Als hij die sequel maar uit z'n hoofd laat!
Goed dames en heren, als u er nu nog bent (which I doubt a bit more) u was een fijn publiek! Groet Gherdt