Marc and the Mambas - Torment and Toreros (1983)

Je bent me net voor: ik wilde dat nog toevoegen Maar dat maakt het natuurlijk weer dubieus om tot aanschaf over te gaan.

De Arthur-Recensies deel 26:

Als Musicmeter nooit bestaan had, dan had ik wellicht nooit geweten dat Marc Almond, die ene gast van Soft Cell, ook nog een vrij succesvolle solocarrière heeft opgebouwd. Ik had er gewoon nooit bij stilgestaan. Dat de man van Tainted Love, Torch en Say Hello Wave Goodbye ook Jacques Brel kon coveren of liedjes schreef zonder synthesizer, ik zag het niet meteen aankomen. Maar het toeval wil dat de president van de Marc Almond-fanclub (of het scheelt toch niet veel ) ook vaak op deze site rondhangt. En dus nam ik op zijn advies een kijkje in de wondere wereld van Torment And Toreros.

Dit gezegd zijnde, ik vrees dat ik toch iets minder positief ben dan de illustere users die al eerder een recensie bij deze bijzondere plaat schreven. Want bijzonder is Torment And Toreros wel, dit is zeker geen album waarvan je vergeet dat je ‘m ooit beluisterd hebt. Alleen: dat betekent nog niet dat het een aangename luisterervaring is gebleken…

De basisingrediënten zijn zo’n beetje altijd hetzelfde: Spaanse gitaren, melodramatische strijkers, opera-invloeden en een gepassioneerd zingende Marc. Er wordt nooit echt van die formule afgeweken, en dat is een beetje mijn probleem met deze plaat. Want Torment And Toreros duurt anderhalf uur, en hoewel ik wel een liefhebber ben van lange platen (The River, Sandinista, Mellon Collie & The Infinite Sadness,…), stoort het gebrek aan variatie me hier wel. Daar komt nog bij dat sommige liedjes ook veel te lang duren en dat Marc soms echt gewoon over het randje gaat met zijn stemgebruik. Het zorgt er voor dat bij liedjes als In My Room en (Your Love Is A) Lesion mijn tenen krulden.

En dat terwijl Torment And Toreros ook mooie liedjes in de aanbieding heeft, waarop de basisingrediënten wel zorgen voor een lekker gerechtje. Torment had zo op de soundtrack van een klassieke Disneyfilm kunnen staan, en dat geldt ook voor Vision. Ook A Million Manias en de Jacques Brel-cover The Bulls zijn sterk. Maar dat de mooie nummers gewoonweg in de minderheid zijn naar mijn mening, is eigenlijk ook het enige argument dat ik nodig heb om dit album van slechts 2 sterren te voorzien. Al ben ik zo’n beetje de enige blijkbaar. Helaas, aERo!

Ik was er vooraf al bang voor toen ik het je tipte maar ik had geen zin in een veilige keuze en daarbij hebben veel van je getipte voorgangers me enorm weten te verrassen met hun lof dus het moest een keer gebeuren dat het niet zo aanslaan

Inderdaad helaas, maar het is niet anders.

In begin 80 jaren was de zondagmiddag de VPRO op radio 3 met daarin een programma met de nieuwe muziek (new wave etc). Ik weet nog van een programma Spleen, maar kan ook een andere naam. Vaak nam ik het op, want er kwam zoveel onbekends langs. Op een gegeven moment kwam een nummer van Peter Hammil voorbij, , gezongen door Mark Almond, een prachtige uitvoering van In my room. Mijn interesse was geboren en ik bestelde de dubbel lp bij mij eigen platenboer van Sinking Ships Record Shop. Deze haalde de platen op in Tilburg, zo'n 50 km op de brommer.
Het is geen new wave, maar meer aan ode aan de flamenco. Maar de plaat is best spannend en afwisselend en ik heb deze veel gedraaid. De voorganger heb ik daarna ook nog gekocht, mar die vond ik minder. Verder nooit meer iets gehoord van dit poject van Mark Almond, misschien was deze plaat ook een mooie afsluiting.

Je weet dat Mark Almond wat anders is he

Mooi al die herinneringen aan radioprogramma's in de jaren '80. Dat leeft nu toch heel wat minder denk ik.

Moet inderdaad Marc Almond zijn... Mark Almond ken ik niet.
Vaak was er in deze programma's een blok met concertregistratie. Heb daarvan heel wat opgenomen op cassettes, enkel de kwaliteit is erg hard achteruit gegaan. Heb ooit een site gevonden, waar veel nog bewaard was.

De originele dubbel-LP heb ik al bijna 25 jaar in huis. Ik draaide ‘m destijds een paar keer, maar sindsdien bleef hij stof vergaren. Toch wordt 'Torment and Toreros' (T&T) door fans als een cultmeesterwerk beschouwd. Het album geldt als een muzikale scharnier richting Almonds latere solocarrière, die ik wél erg waardeer. Tijd dus om mijn oren opnieuw te spitsen voor het tweede en laatste studioalbum van Marc and the Mambas.

Helaas: kanten 1 en 2 grepen me ook in 2025 niet meteen bij de lurven. Belangrijk woord: meteen. Zelfs de meest lovende reviews erkennen dat 'T&T' geen hapklare brok is. In plaats van met frisse tegenzin kant 3 op te leggen, gaf ik de eerste twee kanten een herkansing — ditmaal mét tekstblad bij de hand. Mijn oordeel milderde lichtjes. Wat ik vooral mis, is melodie. Sombere teksten zijn geen bezwaar — je bent geen Almond-fan als dat wél zo zou zijn — maar ik wil wel iets kunnen meezingen, neuriën of ritmisch op mee wiegen. En dat blijft grotendeels uit.

De tekstloze Intro begint hoopvol en bouwt fraai op, tot blazers het geheel in kakofonie doen ontsporen. De halve seconde stilte aan het einde maakt het bovendien geen logische brug naar Boss Cat. Ook in dat nummer klinken instrumenten als los zand. Het opzettelijk kattengejank doet de song geen goed. Was Boss Cat maar net zo melodieus als The Cure’s kattenliedje uit hetzelfde jaar. Zou Almond hier verwijzen naar zijn performance als kunststudent, waarin hij zich poedelnaakt insmeerde met kattenvoer? (Bron: ‘Tainted Life’). Nog een gedachten-kattensprong: de groepsfoto binnenin de hoes — de Mambas in freaky kostuums — doet me denken aan de musical ‘Cats’.

The Bulls klinkt vertrouwd — het staat ook op het album ‘Jacques’, dat ik wat vaker heb beluisterd. Toch blijft ook dat geen favoriet. ‘Absinthe’ is wat coveralbums betreft Almonds chef d’oeuvre. Catch a Fallen Star prijkt op één van Marcs bovenarmen — iets wat me opviel toen ik lang geleden een digitale tekening van ‘m maakte. Tekstueel sterk, maar muzikaal wat omslachtig. De strijkers daarentegen zijn wél prachtig. The Animal in You bundelt zowat alle minpunten van de vorige nummers, met daarbovenop een snerpend Velvet Underground-geluid. Net als bij de laatste meters van een pijnlijke achtbaanrit ben ik blij als deze plaatkant eindigt.

In My Room heeft eindelijk voldoende melodie, al is dat hoofdzakelijk te danken aan de oorspronkelijke makers: S., J. en G. Walker en J.S. Bach. Marc en zijn Mambas verdienen wél een pluim voor de songkeuze en uitvoering. De kamer als geheugenruimte is een mooi beeld dat Almond vermoedelijk inspireerde tot het meesterlijke There Is a Bed op ‘Mother Fist’. Ook First Time is een terugblik, deze keer op – u kan het al raden - zijn eerste neukbeurt. Gelukkig gaan de teksten hier niet de vleselijk expliciete kant op. Maar omdat Almond wel vaker iemand van uitersten is, dreigt First Time te verzuipen in een overdosis aan metaforen. Er wordt gewreven langs “een halsketting van bijtsporen” en een duivel doodt een engel, dat soort dingen. Die eerste keer speelde zich blijkbaar af op het strand, wat geografisch kan kloppen voor iemand die zijn jeugd in Southport heeft doorgebracht. Met wat zee-accordeon had dit liedje niet misstaan op datzelfde 'Mother Fist'-album, onder de strikte voorwaarde dat het geen bestaand nummer op die plaat mag vervangen.

Your Love is a Lesion duurt ruim vijf minuten, en zoals vaker op ‘T&T’ geldt: enkel mooie liedjes duren niet lang. Ondanks een veelbelovend begin verzandt ook dit nummer in langdradige chaos. Wat opvalt: veel teksten zijn retro-spectief, terwijl Almond toen nog maar midden twintig was. Titels als My Former Self en Once Was onderstrepen dat achteromkijkend standpunt. In My Former Self spiegelt Almond zich als songsmid iets te gretig aan Brel — goede smaak, maar ook wat overmoedig. Over afsluiter Once Was valt enkel te zeggen dat die de albumtitel alle eer aandoet. Dit is mede door de jankende cello’s vijf volle minuten pure zelfkwelling. In een verhoorkamer met dit nummer in herhaal-modus op de koptelefoon zou ik in alle onschuld de zwaarste misdaad bekennen … of begaan. Die lugubere gedachte brengt me bij een anekdote uit Almonds autobiografie. Hij bekeek een tv-reportage over een seriemoordenaar. De camera zoomde in op diens platencollectie met prominent vooraan de prachtige hoes van ‘T&T’.

De gitaar aan het begin van The Untouchable One klinkt spannend – een beetje Pete Townshend - maar zodra Almond aan zijn klaagzang begint, ontspoort de song. Al is dat mede de onverdienste van de instrumentalisten. Sommige fragmenten bekoren me wel maar dat maakt er nog geen sterke song van. Mogelijk is dan al het instrumentale Blood Wedding ingezet want een overgang is nauwelijks merkbaar. Helaas constateert mijn tevredenheidsschaal dat kant 3 en dus plaat 2 niet veel beter begint dat hoe plaat 1 eindigde.

In Black Heart zit wel alles meteen goed en dat blijft zo de hele song door. Het tempo, de tekst, de sfeer, de muzikale begeleiding en – size matters – de lengte zijn uitgekiend en afgestemd. De blazers wachten netjes hun beurt af, zoals in klassieke jazznummers. Mogelijk is dit zelfs de enige song uit het hele Mambas-repertoire die als single werd uitgebracht. Dat was artistiek gezien een terechte keuze die in het chaotisch universum der Mambas gedoemd was om commercieel te floppen. Fast forward naar het eerste coronajaar. Almond gaf toen een gratis digitaal concert. In de livechat liet ik weten dat hij met zijn intense blik in de camera “a spell on me” had. Zelden was ik populairder op een sociaal medium.

Narcissus ademt pure treurnis. De medley gaat daarna verder met Gloomy Sunday. Leuk, dat western-achtige gitaartje, maar wat een zeurkous is Almond ook hier weer. Hij was zeker niet de eerste westerling die deze Hongaarse traditional uit 1933 coverde – onder meer Billie Holiday en Ray Charles gingen hem voor. Toch toont deze keuze Almonds eigenzinnigheid: hij trekt zich weinig aan van wat platenbazen willen. Die houding duikt jaren later opnieuw op tijdens zijn Russische zijsprongetjes. Tijdens Vision maakt de naald van mijn platenspeler twee kleine kraak-sprongetjes. Dat ik dat niet erg vind, zegt genoeg. Tegelijk zorgt het er wel voor dat de druk zwaar op de laatste plaatkant komt te liggen.

Ook Torment schiet soms alle kanten op, al gebeurt dat gelukkig minder gelijktijdig. Volgens de gatefold is het nummer geschreven door Almond en (Steven) Severin van Siouxsie. Andere bronnen vermelden ook Robert Smith als co-auteur. En laat nu net het volgende nummer, A Million Manias, in de intro sterk aan het poezennummer van The Cure doen denken. Helaas verdwijnt die herkenbaarheid snel. De structuur en melodie vervagen, en met alweer een ellenlange tekst haak ik opnieuw af. Gelukkig volg ik de lyrics niet letterlijk, anders had ik een pistool nodig gehad om mijn hersens eruit te blazen.

Met wie Almond duetteert op My Little Book of Sorrows weet ik niet, maar diens zware, toononvaste stem is het enige minpuntje. Hier wordt tenminste nog eens zorgvuldig opgebouwd, waardoor de lange maar beter getimede tekst niet stoort. Op andere albums zou ik dit een mooi opvullertje noemen, op ‘T&T’ is het een zeldzaam lichtpunt. Dat het door drugs geteisterde Mambas-ensemble desondanks muzikaal talent bezit, blijkt uit afsluiter Beat Out That Rhythm on a Drum. Helaas illustreert de bruuske overgang na de intro opnieuw de gebrekkige productie. En als het al gewaagd is om Brel te benaderen, wat te denken van het zingen van een operastuk van G. Bizet? Tenenkrommend zijn de teksten die Oscar Hammerstein De Tweede in 1943 toevoegde als vervanging voor het originele “tralala-lalalalalaaah”. Volgens mij maakte Almond hier een slechte songkeuze, die bovendien matig uitgevoerd wordt.

De kans is groot dat ‘T&T’ opnieuw voor minstens een decennium in de kast belandt. Twee sterren betekent – op zijn Vlaams gezegd – dik gebuisd. Dit is veruit de laagste score die ik ooit gaf, en vermoedelijk ooit zal geven. Ik voel er weinig voor om albums te beoordelen die me niet liggen. Maar als Almond-fan – vooral van zijn solowerk – vond ik het mijn plicht om ‘T&T’ onder de loep te nemen. Ik begrijp dat sommigen op dit forum ontgoocheld of minstens verrast zullen zijn. Hopelijk wordt mijn onderbouwde mening begrepen, zonder boosheid tot gevolg.

Overigens bevind ik mij met mijn strenge oordeel in het fraaie gezelschap van Marc Almond zelve. In zijn autobiografie noemt hij het hoofdstuk over de twee Mambas-albums niet voor niets The Mambas and the Madness. Die ‘madness’ slaat niet op vrolijkheid, maar op buitensporig druggebruik – inclusief heroïne en het gezelschap van sujets als Nick Cave en Genesis P. Orridge. Ik weet niet wat het meest schadelijk is voor geest èn lichaam, maar sommige nare neveneffecten zijn duidelijk hoorbaar op 'T&T': chaos, een verzwakte zangstem en een schrijnend gebrek aan zelfkritiek. Een terugblikkende Almond – dan al halverwege de veertig – noemt zowel ‘Untitled’ als ‘T&T’ te slordig en te lang. I couldn’t agree more.

Bij de release in 1983 omschreven popmagazines ‘T&T’ als de ideale soundtrack bij een zelfmoordpoging. Laat dat – samen met de platencollectie van een eerder genoemde seriemoordenaar – een dubbele waarschuwing zijn voor wie dit album nog wil ontdekken. Voor wie nog moet beginnen aan Almonds solo- en Mambas-werk parafraseer ik graag Baron Hoogmoed uit de Efteling: “Geestelijke rijkdom ligt in het verschiet!” Ga vooral je eigen weg, maar dit is de volgorde die ik persoonlijk adviseer, gebaseerd op een combinatie van mijn favorieten en van wat ik het meest toegankelijkst acht:

1. The Stars We Are
2. Enchanted
3. Mother Fist
4. Absinthe
5. Chaos and a Dancing Star
6. Tenement Symphony
7. A Virgin’s Tale Vol. II
8. Fantastic Star
9. Variety

Oei, en meer dan dat kan ik hier niet over zeggen