Het is interessant om The Blueprint 3 en Only Built 4 Cuban Linx 2 te vergelijken, aangezien de twee albums ondanks hun vele parallellen lijnrecht tegenover elkaar geplaatst kunnen worden. Te beginnen met de overeenkomsten: allebei zijn het opvolgers van wereldberoemde platen, met in beide gevallen een alom gerespecteerde MC van in de veertig aan het roer, en bovendien verschijnen ze (aangezien Jay-Z de releasedatum heeft vervroegd) op dezelfde dag: vandaag. Het grote verschil tussen de twee? De intentie. Waar Raekwon op zijn album vooral de oude dagen probeert te laten herleven met donkere raps en dito beats, bedient Jay-Z zich op zijn elfde album van een nieuwe sound. Dit gegeven op zich is noemenswaardig, en doet de houding die Jay-Z aanneemt ook eer aan: als we zijn oude sound willen, moeten we zijn oude albums maar luisteren.
Vooral productioneel is The Blueprint 3 anders dan eerder Jay-Z-werk, en laten het nou net de overwegend futuristische en in synthesizers ondergedompelde beats zijn waarmee de plank behoorlijk wordt misgeslagen. Zo bakt Timbaland er wel heel weinig van met zijn drie instrumentaties: het lijkt alsof de producer zijn beste materiaal voor zijn aankomende Shock Value-album heeft willen bewaren, want waar de samenwerking tussen Timba en Jay voorheen enkele klassiekers heeft afgeleverd (denk aan Big Pimpin’ en Dirt off Your Shoulder), zullen zowel het in elk opzicht irrelevante Reminder als het sfeerloze duet met de nu al schromelijk overschatte Drake snel vergeten worden. Het overdreven minimalistische Venus Vs. Mars is weliswaar iets beter, maar kan eveneens geen potten breken. The Neptunes deelt in de malaise op het identiteitsloze So Ambitious (met Pharrel), dat misschien beter zou klinken als je als luisteraar niet continu in je achterhoofd zou hebben hoeveel beter het kan.
Dat is sowieso een flink probleem van The Blueprint 3: je bent je er als luisteraar alsmaar van bewust wat Jay-Z in het verleden allemaal heeft gepresteerd en daarom stelt hij zo teleur. Want een paar gedrochten - naast Reminder zijn ook de samenwerkingen met Young Jeezy en vooral Swizz Beats ronduit verschrikkelijk - uitgezonderd heeft The Blueprint 3 namelijk niet te kampen met een groot kwaliteitsgebrek. Kanye West, die het gros van de beats voor zijn rekening neemt, doet het helemaal niet gek (evenals producer No I.D. trouwens) en ook Jay-Z staat over het algemeen dapper zijn mannetje. Hij blijft een MC die een heerlijke rust in zijn stem weet te laten doorklinken zonder ongeïnteresseerd over te komen, en zijn status biedt genoeg aanleiding voor aardige quotables, zoals in opener What We Talkin’ About al direct gebeurt: “The conversation has changed, let’s yap about that//I don’t rap no more, I run the map.” De heerlijke zelfverheerlijking en het ondertussen overbrengen van enkele verhaaltjes is Jay-Z nog niet verleerd, al moet hij misschien iets minder vaak prat gaan op hoeveel succesalbums er al op zijn naam staan.
Automatisch levert dit enkele goede nummers op. Het nu al legendarische D.O.A. (Death of Auto-Tune) is een track om niet te vergeten, en ook nummers als het opgewekte Empire State of the Mind (met Alicia Keys) en Already Home, met een alleraardigst refrein van Kid Cudi en een gedreven Jay aan het woord, mogen er best zijn. Het zijn alleen uitschieters tussen verder bij vlagen ronduit slecht werk, want er is op The Blueprint 3 geen seconde sprake van een coherent geheel, zowel qua sound als qua kwaliteit. Na een sterk nummer volgt er haast direct weer een misser - vergeten in dit rijtje: Hate, de belabberde samenwerking met Kanye West - en zo blijft The Blueprint 3 een rare ervaring. Kwaliteit is er wel, maar een gebrek eraan evenzeer, en als geheel voegt het daardoor maar amper iets toe aan Jay-Z’s oeuvre.
Het is knap dat Jay wel de regisseur blijft tussen al het beatgeweld, en niet te vergeten alle gastrappers en -zangers (want dat is nog een verandering ten opzichte van eerder Jay-werk: de grote hoeveelheid gezongen refreintjes). Het toneelstuk dat hij regisseert is alleen op zichzelf niet bijster interessant. Het als daadwerkelijk slecht bestempelen gaat allicht wat ver, maar goed wordt The Blueprint 3 als geheel ook zelden. Een vergelijking met Kingdom Come, Jay-Z’s minste plaat tot nu toe, dringt zich automatisch op. En niet onterecht, want er kleeft misschien wel een voordeel aan dit album, namelijk dat we een Jay-Z horen die we nog niet kennen, maar evenzeer een nadeel: we horen ook een Jay-Z die niet veel van ons willen kennen.
Bron