Van der Graaf Generator - Godbluff (1975)

Sorry voor de ietwat late reactie, maar ben tot gister 10 dagen in Duitsland geweest op vakantie, vandaar...

Durf je eerlijk gezegd niet een exact nummer te geven, want dat weet ik eerlijk gezegd niet.
Toen ik hem die zomer in Italie kocht, heb ik hem gedurende de maanden dat ik daar werkte toch vrijwel dagelijks wel een keer gedraaid.

Daarna nog hoogstens een paar keer per jaar schat ik zo in...

Zal het zsm maar weer eens proberen, nu eerst even fijn bijkomen van de vakantie, vuile was doen en alle vakantie-spullen opruimen onder het genot van Glenn Gould

Mag ik hopen

Naar aanleiding van de MuMe top 40 finale van Chevy haal ik de platen waarop ik gestemd heb maar weer eens van stal (in willekeurige volgorde). Te beginnen met deze en ik begrijp direct weer waarom ik dit destijds 5 sterren heb gegeven. Deze plaat overdondert je gewoon, het is zo ontzettend intens. Opvallend hoe een band zonder bassist en met een incidentele gitaarpartij zo ruig kan klinken. Toch zit het muzikaal allemaal erg goed in elkaar.

Geen gemakkelijke muziek, maar wel bijzonder goed.

Deze heb ik er gisteren in de ochtend al in gezet

#11. VAN DER GRAAF GENERATOR - GODBLUFF (1975)

Peter Hammill, de leadzanger, gitarist, toetsenist en (belangrijkste) songschrijver van VDGG en de band zelf ken ik nu zo’n 25 jaar. Dit album sloeg in als een bom en elke keer als ik het hoor hoef ik me niet af te vragen waarom. Het album krijgt nog verdieping als je de rest van het oeuvre van Hammill beter kent en meer weet over de man zijn drijfveren, muzikale talenten, maar vooral als je de band of Hammill solo (of met sessiemuzikanten) live aan het werk hebt gezien. Hammill (VDGG) studio en Hammill live dat zijn een ander paar mouwen. In één woord: INTENS! Hammill zingt nogal onbehouwen, met passie, met vuur, met veel pathos en kracht!

Ergo, Godbluff. De kracht die telkens blijkt is de coherentie en compactheid van het album. De vier songs, de volgorde, de teller die bij 40 minuten stopt terwijl er een universum is voorbijgetrokken. Als je in het begeleidende CD-boekje kijkt zie je welke lappen tekst er in de nummers worden weggevreten. Het helpt ook om enigszins te begrijpen waar Hammill nu over zingt. Hier is dat nog beschrijvend over de (boze) wereld en de zielige mensjes die het bevolken. Maar altijd is er die passie, vuur en kracht. In het individu, de relaties onderling en de relatie met de aarde. Maar je kunt je altijd boos maken en opwinden en dat is wat hier gebeurt.

The Undercover Man
De opmaat voor het totaalalbum, een opmaat voor Scorched Earth, bijna als sluipmoordenaar komt het binnen, maar het is meteen al dreigend. Diverse fluitpartijen en sax zetten de toon ondersteunt door baspedalen (de bassist had voorafgaand aan deze release (een eerste reünie) de band verlaten, waarna organist (dubbele klavier) Hugh Banton baspedalen voor zijn rekening nam (al speelt hij hier ook basgitaar meen ik)). De drums blijven wat op de achtergrond, maar zoals vaak bij VDGG is dat maar schijn. Na twee minuten komt er een opening en nog wat later begint de zang steeds stuwender te worden en zijn we volop bezig. Opvallend is dat gitaren ontbreken (zoals bijna op het hele album, terwijl er toch een herrie en orkaan van power ontwikkeld wordt), Hammill speelt voornamelijk piano/toetsen – het is een openbaring als je bij een concert ziet hoeveel herrie er dan ook geproduceerd kan worden.

Op 3.45 start het mooiste deel van het nummer, het blijkt een opmaat voor een storm die bijna een minuut later losgaat als ook de gitaar zijn intrede doet en de fluit wordt ingeruild voor minder lieflijk klinkende sax. Het drumritme geeft koers aan de gitaar die grommend zijn weg zoekt en de sax die uitwaaiert. Het nummer komt tot een hardrock-achtige finale als Hammill een vileine tweede kopstem inzet, VDGG beschouwde zichzelf ook altijd als claustrofobische hardrock eerden dan symfo, waarbij het vaak gecategoriseerd wordt.

Scorched Earth
Via Bantons orgel komen we automatisch uit bij de tweede track, daar waar de gitaar direct het heft in handen neemt. De opbouw gaat een stuk sneller en al vrij snel breekt de hel los. Met zijn karakteristieke raspende stem bij steviger volumes en een verstrooiende tekst zijn we op die desolate verschroeide aarde. Direct al een aantal kippenvel momenten. Vanaf 1.40 schakelt iedereen nog een tandje bij en een halve minuut later krijgen we een bruggetje voor het tweede salvo. Dat even later volkomen losgaat. Moderne trio-live versies met twee orgels en drums geven aan hoe krachtig de muziek hier is. Na vijf minuten bereikt het gevecht een apotheose en de conclusie mag er zijn. Hammill is ontketent, sax en orgel zorgen nu allemaal voor verwarring (de drum blijft een baken), die lang aanduurt tot een klassieke apotheose die opvallend rustig en aangenaam is. Na de laatste live-versies in trio bezetting is Scorched Earth (zeker het briljante stuk vanaf 7.14 in de studioversie) mijn favoriete VDGG track geworden. De manier waarop Hammill op zijn Roland keyboard de gitaar partij invult en Banton op zijn dubbele klavier zowel toetsen als sax partijen voor zijn rekening neemt, ondertussen druk peddelend op zijn bas) is zonder meer weergaloos, hier een impressie en ontroerend door de overgave en het plezier .

Arrow
Een jazzy improviserende opening a la King Crimson zorgt ervoor dat de tweede 'plaatkant' een nogal afwijkend begint kent van waar we net geëindigd waren.Arrowblijkt het enige nummer waar de gitaar van Hammill domineert. Het duurt dan ook niet lang voordat de dreiging weer is toegenomen en we dezelfde sfeer zitten als voorheen. Guy Evans drums zijn prominenter aanwezig en op basis van wat ik hoor en inmiddels een aantal malen live heb gezien durf ik wel t ebweren dat we hier na Jaki Liebezeit één van de beste drummers ever aan het werk hebben. En als aan het begin het nummer vocaal gedreven is. Weer hele lappen tekst passeren de revue, teksten die visueel sterk zijn. Gedurende het nummer blijft die dreinende, ronkende gitaar overheersen die het nummer samen met Hammills zang het nummer een vitale energie geeft. Het nummer blijft verder een vulkaaneruptie die moeilijk te bevatten en te beschrijven is. De schier eindeloze stroom zonder structuur doet denken aan stromend magma die niet te stoppen is maar een verpletterende indruk achterlaat. In dat opzicht is dit meer een verschoeide aarde dan het nummer ervoor. En wat muzikaal rest is een terugkeer naar de jazzy opening van het nummer.

The Sleepwalkers
In zijn frisheid en opgetogenheid een ideale afsluiter. Een opgetogenheid die maar schijn is, want tekstueel is dit toch wel licht het meest schrijnende nummer van het album (demomen van de mens als zombies in hun omgeving – althans dat maak ik er uit op – wie weet is het onschuldiger). Instrumentaal valt dus de relatief makkelijk in het gehoor liggende melodie op, maar men valt wel direct met de deur in huis, orgel, sax, Hammill dwarrelt door zijn tekst heen die dus excelleert in beschrijvingen van ‘het zijn’. Ik kan me op basis van dit nummer wel weer even voorstellen dat VDGG voor een aantal mensen symfo is op basis van de wisselingen (tempo, sfeer, ritme en melodie) die veelvuldig in het begin van het nummer voorkomen (1.08, 2.18, 2.43, 3.02 en 5.02) maar op basis van het ook door mij gelinkte filmpje van Scorched Earth is VDGG dat allemaal ontgroeit. De abstractie, het heruitvinden, het minimalisme en de drive eerder experimenteel dan klassiek te noemen. Nu ja, Sleepwalkers dus. Het weergaloze tenorsax gedeelte op 1.25, de prachtige tekst en dictie van Hamill en goed ingezette dubbele vocalen. De afronding zo tegen de helft en de herstart waarna het nummer volkomen losgaat, de introductie op een van de meest waanzinnige vocale stukken die Hammill ooit te berde bracht, te beginnen bij het stuk, “Tonight, Before You Lay Down…” dat zo rond 7 minuten begint, ondersteunt door weergaloze toetspartijen van Banton en Hammill zelf (weer geen gitaren hier).

Kortom een zeer coherent, compact album, waarbij blijkt dat hier echt een band aan het werk is met een van de beste drummers ooit, de onorthodoxe inzet van de saxofoon en fluit (niet zelfden tegelijk) en de weergaloze inbreng van de klassieke conservatorium geschoolde Banton die hier de creativiteit van Hammill perfect aanvullen. Beter hebben ze als band niet gemaakt, solo hebben enkele albums door de persoonlijke zeggingskracht en ontroering soms nog net een streepje voor op dit album (nummers die ik heb aangevinkt zijn Scorched Earth mijn VDGG favoriet en The Sleepwalkers (de runner-up als favoriet). Klassieker – voor altijd hoog in mijn Top100.

NB - ik hoop dat de volgende reviews wat bondiger zijn

Van mij hoeft het niet hoor. Ben benieuwd naar wat je bij de andere albums neer gaat pennen.

Ge-WEL-dige review van mijn favoriete album!

Na een lange tijd vandaag weer beluisterd. Wat is dit toch een ongelooflijk goed album. Er staan werkelijk geen zwakke nummer op.

Ik ben nog steeds op zoek naar de CD "World Record". Kan iemand mij vertellen waar ik hem kan bestellen?

World record, online bijvoorbeeld: http://www.cosmox.nl/muziek...




World Records + 2 =Remast | Van der Graaf Generator | 0094633295728 - Gratis verzending bij Cosmox

niet leverbaar

Ja die World Record is om een merkwaardige reden lastig te vinden. Heb daar zelf ook nogal moeite voor moeten doen om die remaster te kopen en er uiteindelijk meer voor betaald dan ik van plan was (vind het hun minste album), maar ik vreesde dat het alleen maar moeilijker zou worden als ik 't niet gelijk zou doen.

on-topic

IJzersterk progalbum van een band die ik te lang links heb laten liggen. Ze hebben een behoorlijk stevig geluid, dat me soms een klein beetje aan Genesis doet denken, maar toch vooral erg eigen klinkt. De associatie met Genesis zal ongetwijfeld mede-ontstaan door de theatrale voordracht van de zanger, die ik op zijn beurt weer ietwat als Bowie vind klinken (volgen we het allemaal nog? ).

Ik ga deze groep absoluut nader ontdekken.

Jammer dat de bonusnummers tamelijk beroerd klinken.

De zanger heet Peter Hammil en hij had inderdaad een wat pathetische zangstijl. Past echter wel bij de soms bombastische muziek van VDGG. Ik bedoel dat laatste overigens niet negatief. De plechtstatigheid is ook wel weer mooi.
Ik wil je vooral ook aanraden het solowerk van Hammill eens te luisteren. Hij heeft ontzettend veel platen gemaakt, de een nog mooier dan de andere. Erkenning en bewondering bleven altijd in kleinere kring, al verdiende hij veel meer wat dat betreft

toegankelijke VdG, al doet men er graag moeilijk over.
gewoon kopen, op zetten en luisteren, de rest komt vanzelf.

Da's nou een band waar ik helemaal niets van ken.....Zucht.

Ik hoop aan 1 leven genoeg te hebben om dit allemaal nog te ontdekken

Wel een cd van Peter Hammil in mijn bezit (Fireships.)

Nou Michel, als eerste cd in hun oeuvre is deze of H To He... geschikt (hangt af van de periode).
Alle albums zijn de moeite waard, maar ik wil Pawn Hearts en World Record ook nog wel even noemen .

VdGG is zeker de moeite waard. Pawn Hearts en deze hier. Still Life en H to He... zijn ook aanraders. Maar je kan niet missen met deze hier. Ligt lekker in het oor en de 37 minuten zijn telkens voorbij gevlogen. Progressive Rock van de bovenste plank. Pawn Hearts ook zeer de moeite waard. Veel choatischer en symfonischer.

Dank jullie wel. Staat genoteerd !

Super

Symfonischer zou ik het niet noemen.
Eerder ehhh.... geschift, zoals King Crimson klinkt op In The Wake Of Poseidon en (vooral) Lizard.
Diezelfde jazzrock-insteek hoor je al enigszins op The Least We Can Do.. en dat geluid is op H To He... al vergevorderd. Sterker nog: Robert Fripp speelt een moppie mee op dat album en Pawn Hearts.

Er zit zeker Symphonisch prog in verwerkt. Dat is zeker. Maar geschift is het absoluut!!! De nagel op de kop.

Nou de luistersessie's zitten erop. Mijn 1e ervaring Van der Graag Genarator.
De stem van mijn Hammil was mij bekend (album Fireships) maar de band niet.
Het is een overdonderende plaat dit Godbluff, dat had ik al snel in de gaten en enorm intens ook.
Het grote pluspunt hier vind ik de eenheid, er is weinig ruimte voor individueel gedoe, en elke solo behoort tot een logische invulling.
Net als bij Genesis ten tijde van Gabriel, is de boodschap belangrijk en Hammil profileert zich dan ook als een gepassioneerd leadzanger die de songs absoluut dirigeert en naar steeds andere sferen brengt.
Van ingetogen naar schreeuwerig (Arrow) en dat is tevens ook wel het meeste wennen op dit album.
Hammil heeft een stem die welliswaar een hoop kan, maar het is soms wel even slikken. Ik wil het niet macho noemen, maar het is hier en daar wat over de top. Wellicht een kwesie van wennen. ( op Fireships viel het niet zo op, maar dat is een heel ingetogen, vooral ander album)
De muziek is niet toegankelijk, maar heeft wel iets luchtigs. De sax, orgel, de soepele drumpartijen.
De songs worden opgebouwd naar iets heel speciaals.
Natuurlijk wel 70's , maar verre van oubollig.
De mix/produktie is prima, alle instrumenten zitten er lekker kort op en daar hou ik wel van.

Favo's zijn voorlopig The Undercover Man en de geweldige afsluiter The Sleepwalkers, waar ook een pittig stukje in wordt gerocked.
Een zeer aangename kennismaking van deze britse progrock band, wat zeker naar meer smaakt.

En zo is het!

Mij benieuwen wat je van de andere albums vindt!

Ga ik zeker mee aan de slag. Jij opperde er al een paar. Ben er hier op het forum ook even ingedoken en ga het meeste gewoon een kans geven. Al geloof ik niet dat er tot 1977 missers tussen zitten. Het debuut valt alleen wat buiten de toon las ik.

Deze wil ik in ieder geval wel in mijn collectie hebben

Ook het album van erna is zeker geen misser. Vind persoonlijk World Record het minste album al bevat die ook een aantal zeer sterke tracks.

Dat is ook wat gepapegaai wat mij betreft; is gewoon een fijne VDGG-plaat met veel bekende elementen, soms wat zoekend, maar welk debuut is dat niet.

Het is waar wat je zegt. Je moet het uiteindelijk zelf beoordelen.
Ik vind het overigens best nuttig om de stukjes/beoordelingen van de users onder de loep te nemen.
Voor een voor mij relatief onbekende band als Van der Graaf Generator is dat geen straf.
En laten we wel wezen, hier zitten de echte muziekliefhebbers die verder kijken dan hun neus lang is, dus neem ik het in de meeste gevallen serieus.

Ik draaide dit net in de auto en kreeg net als vroeger, toen de plaat net uit was, bij het horen van Sleepwalkers, visioenen van Gimme Shelter. Jullie ook wel eens?

Ik hoor de overeenkomst niet, nee

Het hele album of alleen de song? Ik hoor het trouwens ook niet.