U2 - Zooropa (1993)

Ik kan hier mijn commentaar van "POP" even pasten, heet wordt jullie meteen duidelijk waarom. Bij POP schreef ik:

"Eigenlijk had U2 beter met het beste van POP en ZOOROPA één goede plaat kunnen maken. Beide platen zijn in hetzelfde bedje ziek: enkele PRACHTSONGS en verder wat wegwerpliedjes.

POP's beste momenten, de juweeltjes zeg maar, naar mijn aanvoelen:
• Last Night On Earth
• Staring At The Sun
• Do You Feel Loved?
• Gone
• If God Will Send His Angels

Bij ZOOROPA is dat dan:
• Zooropa
• Stay (Faraway, So Close)
• Babyface
• Dirty Day

Je kan er nog enkele PASSENGERS tracks aan toevoegen, en je hebt een prachtige, veelzijdige U2-plaat:
• Miss Sarajevo
• Your Blue Room

just a thought... of course..."

Ben zo niet te vinden voor "Numb", "Lemon", "Mofo", "Discotheque".. vind zulke zaken boeiender voor b-kantjes of 12" dan.. Maar dan is "Popmuzik" (van M) op een van de POP-bkantjes en ook "Happiness is A Warm Gun" (Lennon/McCartney) ook op een van de popsingles, nog boeiender!

Zooropa, wordt gered eigenlijk door zijn PRACHTIGE titelsong. Jongens, toch.. Fantastisch gewoon.. en dan natuurlijk Stay (Faraway, So Close). Wereldsong! Krijg er altijd opnieuw kippenvel van!!! Al is de versie op de soundtrack van Wim Wenders' "Stay, Faraway So Close' (eigenlijk her vervolg op "Der Himmel über Berlin") in haar nog meer ongepolijste, ruwere versie, nog knapper!

Babyface is aardige cyberpop. Geslaagd experiment..

Dirty Day had eigenlijk nog op Achtung Baby mogen worden toegevoegd, (Stay zou er trouwens ook op passen), lekkere donker...

Het leek me wel aardig eens iets te schrijven over dit album van U2, zeker nu het nieuwe album volop in de belangstelling staat. Zooropa is altijd een beetje een ondergeschoven kindje geweest, maar voor mij was het (als ik me goed herinner) de eerste U2-plaat die ik in zijn volledigheid hoorde. Gegrepen door het fantastische Numb en het briljante optreden van U2 (eigenlijk alleen The Edge solo) tijdens de MTV Video Awards in 1993 besloot ik dit album, als veel andere in die tijd, te lenen bij de plaatselijke bibliotheek en op een bandje te zetten. Echt fan ben ik nooit van Zooropa geworden, sowieso niet echt van U2, maar het paste op zich wel goed bij de andere alternatieve muziek die ik luisterde in die tijd. Ik kopieerde ook Boy en The Unforgettable Fire, maar met die albums heb ik nooit iets gehad.

Alhoewel ik nu geen heel hoge stem heb staan (2,5*) ben ik dus het niet zo eens met de kritiek die dit album meestal krijgt: te experimenteel, te zwakke songs, etc. Zelf heb ik veel meer met albums als deze en Pop dan met de U2 van de paar albums daarna. Liever een wat gedurfder geluid dan de wat makkelijke ééndimensionale sound van de albums na Pop. De wat meer Europese sound (op de een of andere manier is dit album voor mij een soort zielsverwant met Bjork's Debut, ook al door Flood geproduceerd) levert toch iets spannender luistersessies op. Wat me wel een beetje tegenstaat aan dit album is wel de zompige productie: het had wel een iets transparanter geluid mogen hebben. Als ze deze nu 's zouden kunnen remasteren...

Dan wat inhoudelijker: in eerste instantie zou Zooropa slechts een EP zijn die tijdens de Zoo TV Tour zou worden uitgebracht, maar al snel ontstond er genoeg materiaal voor een volwaardig album. Een aantal sterke nummers sneuvelde, maar kwam uiteindelijk toch nog op andere platen terecht. Zo werd If You Wear That Velvet Dress bewaard voor Pop en verscheen Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me op de soundtrack van Batman Forever.

Het album opent met Zooropa, wat een (en nu citeer ik Wikipedia) "commentary on consumerism and commercialism, featuring advertising slogans of several well-known companies as verses" is. Het nummer begint nogal kakafonisch met door elkaar gesproken reclameslogans, maar uiteindelijk wordt hier een typische U2-melodie (had zo op de oude platen kunnen staan) gekoppeld aan een wat electronischer geluid, waarbij het typische uitwaaierende gitaargeluid van The Edge ook nog een hoofdrol speelt. Het daaropvolgende Babyface is een nogal doorsnee liedje dat volgens mij over Bono's lief gaat, al doet de titel en de kinderlijke instrumentie wellicht anders vermoeden. Jammer dat de magnifieke opener zo'n flauw vervolg krijgt. Gelukkig maakt het geweldige Numb dat in één keer goed. The Edge zet zijn monotoonste stem op en soms een hele serie "don'ts" op. De drumbeat - gesampled uit Leni Riefenstahl's Olympia - is al even monotoon. Ik kan me de videoclip uit die tijd nog wel herinneren: er werd destijds zelfs een videosingle uitgegeven. In de clip zit The Edge in een stoel en vervolgt ongestoord zijn mantra, onderwijl continu afgeleid door beelden, andere mensen (al dan niet hem insmerend met voedsel ed.). Als Bono invalt - hier hoog zingend - wordt de monotonie doorbroken door een paar geweldige melodielijnen. Wat mij betreft U2 op zijn bijna best, want het hieropvolgende Lemon (misschien wel mijn favoriete U2-nummer allertijden) is nog een klasse beter. In dit nummer, ooit eens gekenschetst als 'futuristic German disco', zet Bono zijn nogmaals zijn beste falsetto-stem op en wordt hij ook bijgestaan door Brian Eno en The Edge. De muziek zelf heeft nogal een dancevibe, doordat de basis (drums + tamboerijn + (ik vermoed gemuteerd en daarna geloopt gitaarloopje) continu hetzelfde blijft. Hierdoor kunnen het sporadische gitaarspel van The Edge, de subtiele vioolpartij en de prachtige piano excelleren. Voor mij een nummer waar ik niet snel genoeg van krijg. Ik moest dan ook maar 's op zoek gaan naar de remixen ervan.

Met de hitsingle Stay (Faraway, So Close!) werd het U2-publiek dat de 'oude' U2 terug wilde horen tevreden gehouden. Het nummer, dat blijkbaar een soort ode is aan Frank Sinatra, heeft mij nooit zo weten te bekoren. Het zit goed in elkaar en ik vind het ook wel mooi (met name de versnelling van Bono's zang in het tweede couplet), maar de echte klik is altijd uitgebleven. Hierna gaat het helaas een beetje mis op dit album: Daddy's Gonna Pay Your Crashed Car is wat mij betreft een mislukt experiment: het nummer zou organisch moeten klinken (samples van stemmen, afgeknepen trompetten), maar heeft een vervelend ritme en weet gewoon niet echt te boeien. Ik kan me goed voorstellen dat juist dit nummer voor veel mensen hèt skipmoment is op dit album. Ook Some Days Are Better Than Others is niet bepaald geweldig. Een beetje te druk en te vol. Ik denk dat dit nummer wel baat zou hebben bij een iets ingetogener uitvoering, want nu verzuipt het bijna in allerlei toeters en bellen. The First Time is een ballad en doet mij, meestal geen ballad-liefhebber, jammer genoeg helemaal niets. Een beetje een uitzitnummer. De spanning komt weer terug met Dirty Day, dat opgesierd is met een warme deken van schelle feedback. In dit nummer vind ik de niet voor de hand liggende toevoegingen wel weer functioneel, het geeft het geheel duidelijk wat meer sfeer en diepgang mee. De slotzin "these days, days, days run away like horses over the hill" is overigens een ode aan Charles Bukowski, die een gedichtenbundel met bijna dezelfde naam uitbracht. Op het slotnummer The Wanderer neemt de Johnny Cash de zang op zich. The man in black zingt alsof het een countrysong betreft, terwijl de muzikale omlijsting toch wel anders is. Het levert een opvallend contrast op en klinkt best goed, maar de klassiekerstatus die dit nummer toch wel heeft ontgaat me een beetje. Niets ten nadele van JC overigens, zijn heldendom is wat mij betreft onomstreden.

Uiteindelijk verhoog ik mijn stem met een vol punt, maar ik vraag me af hoe de status van Zooropa geweest als de heren het toch bij een EP (wat dus het initiële plan was) hadden gehouden. Een EP van een klein half uur met als tracklisting: 1. Zooropa, 2. Numb, 3. Lemon, 4. Stay (Faraway, So Close!) en The Wanderer zou van mij wel 4,5* hebben gehad. Nu blijft het bij 3,5*

Het is toch mooi hoe gedachtes soms al zo goed voor je verwoord zijn door heel iemand anders, in dit geval bikkel2, maar die blijkbaar een soortgelijke ervaring op bijna hetzelfde moment heeft.

Ik draaide dit album de album de afgelopen week, sinds een behoorlijk lange periode, weer eens en dacht dus ook: Dit is stiekem toch wel een heel aardig album en verdient eigenlijk wel een halfje hoger dan waar ik het oorspronkelijk op beoordeeld had. Wat mij betreft het laatste album waar U2 mij plezierig wist te verrassen. Ze durfden hier te experimenteren en dat pakte heel aardig uit.
Ik ben daarna niet afgehaakt, maar echte ontwikkeling hebben ze na deze plaat toch nog nauwelijks meer laten horen. Hier werd je nog echt verrast door de nieuwe invalshoeken en andersoortige muziek. Gedurfd album!

Ik heb dit heel lang een kliekjesdagalbum gevonden.
Klaar met Achtung Baby, en in de koelkast staat nog wat beperkt houdbare restjes.
Als ik nu naar deze plaat terugkijk, ben ik wel wat enthousiaster.
Maar het voelde gelijk al niet goed; alsof het tijdperk U2 hier tot een einde was gekomen.
Dat angstgevoel werd helaas ook al snel waarheid, alles wat na Achtung Baby kwam was een heel stuk minder.
Rattle and Hum bestond ook uit materiaal wat over was van The Joshua Tree, maar daar zaten erg sterke nummers tussen, en ook het aanvullend live werk was gewoon goed, de moeite meer dan waard, al snap ik het ontbreken van de live versie van Sunday Bloody Sunday niet, in de film een van de hoogtepunten.
Ik ben meer een liefhebber van The Joshua Tree dan van Achtung Baby; dus boeit mij het snel uitgebrachte Zooropa een heel stuk minder.
Live wisten ze het ook niet helemaal overtuigend te brengen; dus werd er maar een verhaaltje aan gekoppeld, waar er snel via grote televisieschermen over de wereld werd gezapt.
Bono was een soort van Madonna, inclusief de verkleedpartijtjes, de Zoo TV Tour kwam zelfs bij mij om de hoek, in Nijmegen, maar het boeide mij niet meer, ik ben niet gegaan, mijn ouders wel.
Al heb ik uiteindelijk wel net buiten het terrein rond gelopen, en vrijwel alles gehoord.
Terwijl ik 2,5 jaar eerder, nog voor Achtung Baby ze wel live tijdens de When Love Comes To Town Tour gezien had, en dat was geweldig.
Toch is Zooropa niet slecht, wel teveel maniertjes; Lemon zit ergens tussen Prince, Bowie en Mick Jagger in, maar wel goed gedaan, Numb is The Edge die een soort van boodschappen achtig lijstje emotieloos opleest, maar Stay (Faraway, So Close) is weer een van hun betere songs, maar die is eigenlijk bedoeld voor de gelijknamige film.
Door The Wanderer kwam Johnny Cash weer in beeld, maar bijna alles wat hij met The American Recordings uitbracht wilde mij meer overtuigen.

Indertijd ervoer ik dit vooral als een ráre plaat, nú zie ik er meer de kwaliteiten van in: een experimenteel en vaak ook opmerkelijk warm geluid dat wordt opgehangen aan een aantal uitstekende nummers, zoals de sfeervolle opener, het contrastrijke Numb (leuke videoclip was dat) en Lemon waarop Bono zich met zijn falset mag uitleven. Stay is eveneens een hoogtepunt, mede dankzij die sologitaar die ook zonder een typische Edge-sound toch door merg en been gaat. (De Irish Post van 3 oktober 2018 meldt dat "Bono claimed that Zooropa's Stay (faraway, so close!) is 'perhaps the greatest U2 song' ", en volgens diezelfde krant was het "written for and inspired by Frank Sinatra".)
        Helaas zit er aan de nummers op de tweede kant zowel qua melodie als qua zeggingskracht te weinig vlees. The wanderer maakt nog wel wat goed omdat de melodie zo sterk is en de tekst zo suggestief, maar daar staat tegenover dat het een beetje beschamend is om een grootheid als Johnny Cash te laten zingen tegen de achtergrond van een speelgoed-keyboard waar zelfs de goedkoopste acts uit het begin van de jaren 80 zich voor zouden hebben geschaamd. Zo is dit een plaat waarvan het geslaagde experimentele karakter voor mij enigszins wordt ondergraven door tekortschietend compositorisch vernuft op bijna de helft van de nummers.