Marillion - Seasons End (1989)

Als recente liefhebber van de Fish-periode heb ik ook déze plaat vaak geprobeerd, maar ik ben steeds weer teruggedeinsd voor die in mijn slechtere buiten zelfs als huilerig ervaren stem van Steve Hogarth. Gelukkig stoor ik me inmiddels niet meer zo aan dat klaaglijke in zijn zang, en heb ik op verschillende momenten zelfs bewondering voor wat hij met zijn stem kan en hoe hij die in de muziek laat passen. En dan hoor ik dat dit een prima plaat is, iets minder druk dan sommige muzikale zijsprongen van het eerste kwartet albums maar met een fraaie stemmige inslag en nog altijd een goed gevoel voor sfeer, en met een gitarist die ik steeds meer ga waarderen. Acht prachtige nummers, één flauwe misser, met als emotionele hoogtepunt het moment in Berlin waarop Hogarth opeens uithaalt met "with a hole in our hearts" (hoewel de prachtige en zeer intense tweede helft van After me daar niet ver achter zit). Marillion begint mijn artiesten-top-10 aller tijden gevaarlijk dicht te naderen.

De eerste met Hogarth. Nog even en dan alweer 30 jaar geleden. Waar hebben we het nog over zou je zeggen? Voor mijn leeftijdsgenoten was dit moment echter markant in hun muziekontwikkeling. Velen van ons hadden Marillion met Fish in hun puber- of studentikoze armen gesloten: de muziek was deel van hen, gaf weer wie ze waren en hoe ze zich voelden. En toen kwam dit album.

Ik wist nog niet dat Fish eruit was gestapt en 's avonds om 22h zouden 2 nummers op de radio gespeeld worden van het nieuwe album. Daar werd overigens ook niets gezegd over het vertrek van Fish.
Er klopte dus iets niet toen ik het voor het eerst hoorde. Was dit Marillion? Het was een schok. Natuurlijk kocht ik de cd en natuurlijk bleef ik Marillion volgen. Maar Fish was die eerste periode van de '90 jaren mijn held.

Nu, 30 jaar later, luister ik Fish nog zelden en Marillion nog regelmatig. En eigenlijk alleen nog maar met Hogarth, zelden wat ouder werk.
Dit album trok ik gisterenavond uit de kast en ik heb 3 nummers geluisterd tijdens het stemmentellen van het ES. En meteen de beste muziek van de avond gehoord.

Wat een sfeer heeft dit album toch. Heerlijke productie, veel echt goede nummers waar de muziek centraal staat, niet de muzikanten en waarbij Hogarth's geluid perfect aansluit. Kippenvel bij Easter, Berlin and The Space.

Nu 30 jaar later past dit album veel beter bij mij dan destijds. De mannen waren hun tijd ver vooruit.

Even de mindset weer aanpassen, want nadat ik B'sides Themselves, Real To Reel en Brief Encounter van de week nog heb aangeschaft en gisteren Live At Loreley weer eens heb aangezet, zou ik bijna vergeten dat de Hogarth era echt een andere era is. Ik heb vroeger ook heel lang geroepen dat het met Fish allemaal beter was, terwijl ik echt amper de moeite had genomen om Hogarth een kans te geven. Ik geloof dat het pas vanaf het moment dat ik Ocean Cloud hoorde was dat ik dacht 'oh, hier zit toch meer in dan ik dacht'. Seasons End, Brave en Marbles volgden, dat beviel allemaal en nu heb ik alles in mijn kast staan. Het kan snel gaan.

Seasons End heeft muzikaal niet per se veel verschillen met de Fish era, maar heeft alsnog een enorme stijlbreuk door de zang en de teksten. Fish was een maniakale dichter die Peter Gabriel eruit Gabrielde, Hogarth is een rustige troubadour met ingetogen en meer subtiele teksten. Onderstaande is voor mij in ieder geval een puur pareltje (Seasons End):

We'll tell them how we changed the world
And how we tamed the sea
And seasons they will never know
In England

So watch the old world melt away
A loss regrets could never mend
You never miss it till it's gone
So say goodbye, say goodbye

We'll tell our children's children why
We grew so tall and reached so high
You never miss it till it's gone
So say goodbye, say goodbye
To seasons end

Verder een fijn afwisselend album. Opener King Of Sunset Town is groots, Hooks In You en The Uninvited Guest zijn lichtvoetig en rockend. Easter is een prachtige ballad. Seasons End en Berlin zijn melancholisch. Bij The Space krijg ik zelfs nog een late Queen-vibe (Innuendo). Misplaced Childhood werkt misschien beter als concept, maar ik vind de algehele kwaliteit van de songs hier net wat hoger.

Voorlopige tussenstand:
1. Clutching At Straws
2. Fugazi
3. Script For A Jester's Tear
4. Seasons End
5. Market Square Heroes
6. Misplaced Childhood

Hoewel niet slecht, merk ik toch dat Marillion hier voor mij de verkeerde route neemt. Het vertrek van Fish is jammer, omdat zijn stem me een stuk meer bevalt dan die van Hogarth. Voor mijn gevoel is er veel emotie in de muziek verdwenen. Geen idee hoe groot het aandeel van Fish was in het instrumentale deel, maar Season's End is een veel makkere plaat en daarmee ook niet bepaald beter. Clutching At Straws ging die kant ook al op, maar Marillion koerst zo langzaam maar zeker richting de afgrond. Verder wil ik ook niet beweren dat dit een slecht album is. Verre van zelfs. Het is erg degelijk en op een aantal momenten best mooi, maar de magie is weg hier.

Tussenstand:
1. Misplaced Childhood
2. Fugazi
3. Script For A Jester's Tear
4. Clutching At Straws
5. Market Square Heroes
6. Season's End

Het einde van Fish als frontman van de Engelse symphonische rock band Marillion kwam voor de fans als donderslag bij heldere hemel. De charismatische Schotse zanger was het geluid van de band, die in 1983 het debuutalbum “SCRIPT FOR A JESTER’S TEAR” uitbrachten en album was een instant succes bij de liefhebbers van het genre. Met “MISPLACED CHILDHOOD” bracht het vijftal in 1985 zijn klassieker uit, waarvan “KAYLEIGH” een grote hit werd. "CLUTCHING AT STRAWS" met de Top 40 hit “INCOMMUNICADO”, dat in 1987 verscheen, was het laatste album met Fish. Zijn vertrek zou volgens hem zijn ontstaan, wegens een verschil van mening over een manager, hoe dan ook, het overgebleven kwartet moest op zoek naar een vervanger. Die werd gevonden in de persoon van Steve Hogarth, die onder andere bij The Europeans te horen was als zanger, maar ook als componist. Het eerste album met Hogarth werd “SEASON’S END”, dat op 25 september 1989 uitgebracht werd. Het album sloeg in als een bom en zorgde ervoor dat de band veel nieuwe fans kreeg. Van de Fish aanhangers ging de ene helft met de band mee, de anderen bleven de sympathieke Schot trouw. Wat opvalt aan “SEASON’S END” is de melodie in elke track werkelijk prachtig is. Of het nou een uptempo song is, zoals “HOOKS ON ME”, een korte midballad als “HOLLOWAY GIRL” of de Marillion klassiekers “EASTER” of “THE SPACE”. De kwaliteit is hoog, de zang van Hogarth past perfect bij de muziek van de band en het album is een genot om te beluisteren, van de eerste tonen van de opener “THE KING OF SUNSET TOWN” tot de laatste weg fadende muziek van “THE SPACE”. Deze track is voor mij één van de mooiste liedjes die de band ooit heeft gemaakt en Hogarth zingt hier op de toppen van zijn kunnen. Vanaf dit album bleef deze bezetting bij elkaar, naast zanger Steve Hogarth bestaat de band nog steeds uit gitarist Steve Rothery, bassist Pete Trawavas, toetsenist Mark Kelly en drummer Ian Mosley. Ze brachten veel albums uit, enkele zijn uitgegroeid tot klassiekers in de progressieve rock, zoals “BRAVE” in 1994, “MARBLES” in 2004 en “F.E.A.R.” in 2016. Ze zijn nog steeds bij elkaar en naar verluid bezig met opnames van een nieuw album. “SEASON’S END” is een klassieker, omdat de songs af zijn, fantastisch klinken en je kippenvel bezorgt. Meer hoeft muziek niet te doen.

Marillion-fan sinds het allereerste begin. Tig keer gezien. Echter,....1 keer met Hogarth. Was destijds reuze benieuwd naar het eerste post-Fish album. Na de eerste keer luisteren was ik teleurgesteld, ik mistte Fish. Na 5 keer luisteren vond ik het een geweldig album. Stuk voor stuk mooie nummers. En gevarieerd, zoals je van Marillion verwachtte. Dus, hoop. Hoop dat ik nu twee 'bands' had waar ik van kon genieten. Fish en Marillion. Helaas werd het 1 grote deceptie. Fish kon na Vigil en Internal Exile niet meer maken wat we van hem gewend waren. En na Seasons End ben ik compleet afgehaakt bij Marillion. Ik heb het meerdere malen echt serieus geprobeerd, maar kon er niet meer aan wennen. Dit was niet meer mijn Marillion. Dus,....Seasons End.....topplaat. Helaas bleef het daarbij.

Steve Hogarth is een uitstekende zanger zolang hij binnen zijn register blijft. Op sommige plekken (bijvoorbeeld het laatste stuk van The Space) wil hij eigenlijk hoger dan zijn bereik toelaat en moet hij een beetje te veel persen/schreeuwen om die noten te halen. Neemt niet weg dat The Space dankzij de fraaie opbouw en het dreigende toetsen- en drumwerk mijn favoriet is; samen met Berlin, waar H overigens ergens in het tweede deel óók te hoog zingt .

Verder is het grootste verschil door de zangerswissel voor mij vooral de sfeer. Hoewel de Fish-albums soms ook al best 'donker' waren, was er altijd een soort tongue-in-cheek bijsmaakje. Dit album klinkt erg 'serieus'. Misschien daarom het koddige draakje Hooks in You voor wat verlichting. After Me is een andere tegenvaller, misschien extra doordat de intro een Easter reprise doet vermoeden. The Uninvited Guest en Holloway Girl steken ook niet boven de middelmaat uit. Tel daarbij op dat Marillion met het vertrek van Fish tekstueel echt een jasje uit doet, en dan is dit album toch wel een stapje terug t.o.v. de vier voorgangers. Desondanks genoeg ijzersterke nummers voor een dikke voldoende.