Elton John - Madman Across the Water (1971)

Ik zit momenteel in de early Elton John periode.
Gewoon maar eens werk van gemaakt, want die periode is beslist de moeite waard.
Elton met tekstschrijver Berbie Taupin waren in de begin 70er jaren een gouden duo.
Elton als componist en uitvoerder van de muziek en Taupin voor passende lyrics.
De doldwaze uitdossingen van Elton waren hier nog niet aan de orde en dit album laat vooral de Singer/ Songwriter in hem horen.
Een prachtig album, waar de piano en stem terecht de spotlights pakken.
Passende strijkers ( nooit overmatig) coirtjes en een zeer functionele begeleidingsband.
Een inderdaad wat donkere plaat waar Elton vooral heel passievol en zelfs wat dwingend te horen is.
De parel Tiny Dancer opent het album. Prachtig nummer, al zijn er een paar uitvoeringen met Elton alleen live achter de piano die meer indruk maken. Hier klinkt het ietwat geproduceert, maar wat een song.
Het uitgesponnen Levon is ook zeer fraai.
Mooie vertellende song die sterk wordt uitgebouwd.
Muzikaal steady en stijlvast met een duidelijke visie.
De titelsong ken ik al jaren en ook hier de juiste spannjngsboog. Grimmig, donker en de dreigende strijkers zijn perfect.
Elton zong hier nog vrij hoog en hier gaat hij echt los.
Indian Sunset is een somber verhalend nummer en wordt een favo van dit album voor mij.
Lichter van toon is Holliday Inn, en dat is een prima afwisseling in het geheel.
Het einde van het album is ook erg sterk.
Gospel, ietsje bombastischer en een fraai klein liedje ( Goodbye) die het afsluit.

Prachtig album en je mag je afvragen wat er op een gegeven moment met Elton is gebeurd.
Natuurlijk kwamen er drugs in het spel, hij stoeide met het homo zijn, de pers die hem de grond in schreef, zijn onzekerheid........ dat alles moet invloed hebben gehad op zijn creativiteit.
Talent zat en dat bewees hij zeker met zijn albums die de eerste helft van de jaren 70 verschenen.

Zeer gedreven album waarin Taupin als tekstschrijver zijn 'Amerikaanse droom' kon uitleven, en dat met de nodige kritische observaties. Elton John komt geïnspireerd over en zit als het ware op het puntje van zijn pianokruk. Tiny Dancer is naar mijn mening het beste dat de man ooit zong, de titeltrack maakt ook indruk en zeker het fragiele slotnummer Goodbye waarmee het album een flinke brok emotie achterlaat.

De productie is groots, vooral dankzij de orkestarrangementen van Paul Buckmaster. Aardig nog te vermelden is dat Rick Wakeman het Hammond-orgel bespeelde op drie nummers.

Het album haalde geen topposities in de hitlijsten en bleef daardoor vaak wat in de schaduw staan van Honkey Château en Goodbye Yellow Brick Road bijvoorbeeld.

Fraai album, maar erg vrolijk wordt je er niet van. Voor de gelegenheid dus.

"MADMAN ACROSS THE RIVER" was Elton John's vierde album en zijn derde klassieker in de jaren zeventig. In 1969 verscheen het redelijke "EMPTY SKY", maar met de in 1970 verschenen schijfjes "ELTON JOHN" en "TUMBLEWEED CONNECTION" wist hij een onuitwisbare indruk achter te laten. Het hoge niveau wist de als Reginald Kenneth Dwight geboren zanger en pianist met het op 5 november 1971 verschenen "MADMAN ACROSS THE RIVER" moeiteloos vast te houden.

Elton John werd geboren in Pinner Middlesex in Engeland op 25 maart 1947 en zal binnenkort de respectabele leeftijd van 75 aantikken. Van jongs af aan heeft Elton een grote interesse in muziek, leert het bespelen van de piano en neemt in 1967 de artiestennaam Elton John aan. Niet veel later wordt hij gekoppeld aan tekstschrijver Bernie Taupin en samen ontwikkelen ze een eigen stijl. De prachtige teksten van Taupin passen perfect bij de muziek die Elton schrijft. Het duurt even voordat het grote publiek de kwaliteiten herkent, maar als dat eenmaal zo ver is, is het niet meer te stuiten. "BORDER SONG" en "YOUR SONG" zijn de eerste twee Nederlandse Top 40 hits en "MADMAN ACROSS THE RIVER" is ook weer een zeer succesvol en kwalitatief hoogstaand album.

Acht tracks en ruim 40 minuten geweldige muziek dat van start gaat met de klassieker "TINY DANCER". Een heerlijke melodielijn, fantastisch pianospel en de orkestrale arrangementen geven het nummer het monumentale karakter. "LEVON" heeft ook weer die indrukwekkende orkestrale arrangementen, het ritme is hoger dan de opener en het refrein is beklijvend. In het pakkende "RAZOR FACE" kun je genieten van heerlijk gitaarspel van Caleb Quaye en is Rick Wakeman te horen op het Hammond orgel. Het titelnummer "MADMAN ACROSS THE RIVER" vind ik één van de hoogtepunten van het album. Een boeiende opbouw, Elton zingt geweldig en er wordt subtiel toegewerkt naar een indrukwekkend laatste deel, wat een nummer!

“INDIAN SUNSET” is ook weer zo’n monumentale track. De opbouw is fenomenaal, spannend en krachtig. Elton weet met zijn muzikanten de spanning vast te houden, door een variatie in tempo en instrumentarium in het nummer te verwerken. Ook in dit nummer zit weer een briljant orkestraal arrangement, gemaakt door Paul Buckmaster. Gitarist Davey Johnstone zorgt met zijn mandoline spel voor een smaakvolle toevoeging bij “HOLIDAY INN”, een erg fijn liedje. Rick Wakeman mag in “ROTTEN PEACHES” zijn kunnen weer laten horen op het Hammond orgel. Koortjes, prominent pianospel, een typisch Elton John nummer uit deze zeer creatieve periode van de Engelsman. In “ALL THE NASTIES” is er een hoofdrol weggelegd voor het Cantores Em Ecclesia Choir, die het nummer een gospel-feel geven. Een indrukwekkend nummer met dito orkestrale arrangementen. De afsluiter van “MADMAN ACROSS THE RIVER” is het toepasselijk getiteld “GOODBYE”. Een klein gehouden ballad waarin Elton mooi en emotioneel zingt.

Deze vierde van de levende legende is er één van grote klasse, met een aantal hoogtepunten in zijn oeuvre. In deze meest creatieve periode van Elton John heeft hij een reeks albums gemaakt, die elke weer het beluisteren meer dan waard maakt en daar hoort deze absoluut bij.

Ik ken deze plaat al sinds ik op de middelbare school praktisch al Johns platen tot en met Blue moves begon te kopen. Indertijd beschouwde ik dit als gewoon één van zijn vroege albums voordat hij echt mega werd met Honky château, maar kennelijk heeft deze plaat sindsdien een soort klassieke status bereikt die twee jaar geleden een luxe 2CD-release met demo’s, outtakes en extended-versions rechtvaardigde. Of lift deze uitgave mee op de hernieuwde belangstelling voor Tiny dancer?
        Een halve eeuw later heb ik deze release toch ook maar aangeschaft om Elton Johns eerste elftal studioplaten compleet te houden, en ik moet zeggen dat dit een prachtige uitgave is met kristalhelder geluid (zoals ook op Johns remasters uit 1995 het geval was, met dank aan producer Gus Dudgeon en zijn technici) en een luxe boekje waarin helaas de teksten zijn weggelaten, een onvergeeflijke omissie naar mijn mening (en die sfeervolle afbeelding van die roeier uit de titel van de plaat had ik ook graag groter afgedrukt gezien, maar enfin).
        Toch is dit nog steeds niet een plaat die ik met liefde opzet: diverse nummers duren te lang, de orkestrale arrangementen van Paul Buckmaster op bijvoorbeeld Levon, Indian sunset, Holiday Inn en het titelnummer zijn loodzwaar (ik was altijd blij dat Del Newman op de latere platen een lichtere touch met strijkers had), John zingt af en toe ergerlijk knauwend, het koor op Rotten peaches en All the nasties vind ik uit de toon vallen, en (het belangrijkste wat mij betreft) voor mijn oor zijn de melodieën gewoon te monochroom, zeker in vergelijking met de kleurigheid en de diversiteit van latere meesterwerken als Goodbye yellow brick road en Captain Fantastic.
        Natuurlijk staan er ook een paar hoogtepunten op: Tiny dancer, het benauwende titelnummer, Indian sunset en het korte maar ontroerende slotnummer zitten op of vlak onder het niveau van Johns beste werk, en “peace to this young warrior comes... with a bullet hole” blijft een prachtige regel om de sterke tekst van Indian sunset mee af te ronden. Vooruit, laat ik zeggen dat ik kan begrijpen wat mensen in dit album horen, maar ik zie er zelf geen meesterwerk in.

Elton is waarlijk een Fenomeen.

Na Gisteren wat stukjes te hebben gezien van de film Rocketman en vandaag een vrije dag te hebben dacht ik; Laat ik weer eens een plaat van een van mijn favoriete artiesten opzetten! Het werd dan ook gelijk mijn favoriete plaat van Elton John, en wel het meesterwerk Madman Across The Water uit 1971. Elton is altijd al een bezige bij geweest en vanaf het begin van zijn carrière tot en met A Single Man (1978) heeft hij eigenlijk louter goede tot erg goede platen, tot meesterwerken gemaakt (afgezonderd natuurlijk van Caribou en Rock Of The Westies die ik graag door de vingers zie… ). Ook zijn debuut is niet erg speciaal, maar is wel een mooie opmaat naar al het moois dat daarna kwam!

Dan deze plaat, welke momenteel ronddraait op m’n platenspeler. Voor mij klopt alles hieraan. De hele sfeer van het album is werkelijk prachtig. Het orkest dat op zowat ieder nummer zo’n grote aanvulling is en ervoor zorgt dat de muziek voor mij écht binnenkomt. Ik heb een zwak voor strijkers en deze zijn ruimschoots aanwezig op dit album. De hele sfeer van het album doet me denken aan het Wilde Westen. De indianen die Elton bezingt, net als de cowboys en avonturiers die voorbij komen. Vooral de muziek van het orkest doet je meermaals wanen in de VS van de 18e en 19e eeuw. Je waant je gewoon in dat ongerepte landschap of in een saloon in een rustig plaatsje ergens in het Wilde Westen. De orkestrale compositie is dan ook wel vergelijkbaar met de muziek van Amerikaanse componisten uit de VS. Het is eigenlijk ongelofelijk dat het album ‘gewoon’ in Londen is opgenomen, maar nu weten we natuurlijk wel dat Elton in de jaren daarvoor heel veel in de VS is geweest en daar doorbrak destijds. De, eveneens geweldige, voorloper Tumbleweed Connection (1970) geeft eenzelfde Amerikaans gevoel als deze plaat.

Het album opent ijzersterk met een van Eltons beste nummers; Tiny Dancer. Gevolgd door het minstens zo sterke en mooie Levon. Beide nummers hebben die prachtige sfeer die ik eerder omschreef. Vooral Levon geeft je echt dat Amerikaanse Wilde Westen gevoel. De manier hoe het orkest in dat nummer werkt is machtig mooi. Razor Face (die hierboven wordt aangegeven als bonusmateriaal, maar op mijn LP gewoon het derde nummer is…) is een lekkere typische Elton piano knijter. Vervolgens sluit de plaat af met een van de mooiste nummers van het album; het magistrale Madman Across The Water. Ook in dit nummer heeft het orkest een heel belangrijke en magistrale rol, terwijl op de achtergrond de elektrische gitaar heerlijk door gaat het hele nummer lang. Prachtig! De hoezen van de albums van Elton John waren in die tijd nog met zeer veel aandacht en liefde gemaakt. Veel albums hadden mooie boekjes met alle teksten en informatie over de nummers. Zo ook bij dit album, waarop ik kan zien dat Rick Wakeman (toetsenist van Yes) op de laatste twee nummers het orgel bespeelde. Te gek, zo’n informatie! Daar kan een muziekliefhebber als ik wat mee.

Waar op kant A nog wat wisseling is in piano knijters/rockers en sferische orkestralere nummers, bevat kant B veel meer van dat laatste. Het opent prachtig met het orkestrale, bij vlagen donkere en onheilspellende, maar ook hoopgevende Indian Sunset. Kippenvel! Hierna volgt het mooie Holiday Inn, met op de sitar Davey Johnstone (die de Elton John liefhebbers bekend in de oren moet klinken!). De zo typische achtergrondzang die Elton John zo vaak kenmerkt is hier ook mooi aanwezig. Op dit album zullen Davey Johnstone (gitaar), Nigel Olsson (drums), Ray Cooper (percussie) en Dee Murray (bass) slechts op enkele nummers te horen zijn, maar vanaf de volgende plaat Honkey Château zullen ze al behoren tot de vaste band van Elton en sindsdien zijn ze heel lang Elton trouw gebleven tot bij zijn afscheidsconcert een aantal jaren geleden aan toe. Hoe mooi is dat! Ik was hierbij en ik zag ze hier zichtbaar bij genieten, allemaal! Dan weer verder met dit album. Rotten Peaches volgt en dit nummer volgt heel mooi in dezelfde stijl als het voorgaande Holiday Inn. Daarna volgt het fantastische All The Nasties, waarbij er zelfs een geweldig koor in komt! Dit nummer vind ik een van de mooiste van het album en die opbouw en dat koor bezorgen me meermaals kippenvel. Die echoënde drums versterken dat gevoel alleen maar! Als afsluiter komt het rustigere (alleen Elton op de piano en de strijkers daarbij), maar wonderschone Goodbye. Wat een prachtige manier om een meesterwerk als dit af te sluiten…

Ik lees dat men dit zag als Eltons progressieve rock album (of voornamelijk beïnvloed was door) (net als bij Blue Moves uit 1976) en dat kan ik deels wel begrijpen, voor die tijd. Momenteel heb ik andere associaties bij progressieve rock (Porcupine Tree, Steven Wilson, Pink Floyd, Marillion, Genesis, etc.), maar Supertramp werd ook vaker gezien als progressieve rock en bij sommige nummers snap ik dat ook wel, gezien de tempowisselingen en composities hierin. Mede daardoor verkocht dit album echter niet zo goed. Voor mij is het echter vooral de gehele sfeer en het orkestrale wat maakt dat ik dit album echt een meesterwerk vind. Het album staat dan ook zeer terecht al tijden in mijn persoonlijke top 10 en zal daar waarschijnlijk nog een lange tijd blijven staan! Zeg ik nu tenminste.