Bob Dylan - Bringing It All Back Home (1965)

‘Bringing It All Back Home’, de vijfde elpee van Bob Dylan. In de Benelux werd deze plaat uitgebracht als ‘Subterranean Homesick Blues’, een unicum, als ik me niet vergis. De plaat bestaat uit zeven nummers met band en vier akoestische nummers. Op de hoes zit Dylan in de sofa, met oude platen en tijdschriften. Hij zit niet alleen in de kamer; ook Sally Grossman (vrouw van Albert Grossman, zijn toenmalige manager) zit in de sofa, met een sigaret in de hand en een bloedrode jurk om de lendenen, erg autoritair. Een weerspiegeling van de macht die Grossman (de manager dan) over Dylan had? Ik weet het niet. Ook Dylan’s vorige elpee is op de hoes te ontwaren, veilig verborgen achter Sally’s linkerarm. Een duidelijk teken dat die plaat verleden tijd is. Het is een erg indrukwekkende hoes, vind ik, met veel verwijzingen in. Zoals ook The Beatles dat zouden doen, met ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ onder andere.

De muziek die op deze plaat staat, is natuurlijk het belangrijkste. Aftrappen doen we met het venijnige ‘Subterranean Homesick Blues’. Dylan lijkt de woorden haast uit te spuwen. Dat is ook wel eigen aan zijn stem, dat venijnige. Dat is ook deels de kracht van zijn stem, de enorme drive die erin zit. De elektrische begeleiding op de eerste zeven nummers is een nieuwigheid in de muziek van Bob Dylan. Onder andere Bruce Langhorne speelt mee, de man waarop Dylan zijn ‘Mr. Tambourine Man’ heeft geïnspireerd, zoals hij zelf ooit beweerde. Langhorne speelt dan ook mee op dat nummer, als enige andere muzikant buiten Dylan.

De eerste zes nummers zijn vrij kort, om en bij de drie minuten; enkel ‘Maggie’s Farm’ benadert de 4 minuten. Het zijn niet stuk voor stuk sterke nummers, maar zo’n nummer als ‘Love Minus Zero/No Limit’ vind ik persoonlijk erg mooi. ‘Outlaw Blues’ is van die lekker voortdrijvende elektrische blues, waar Dylan zo goed in is als je het mij vraagt. De opener is beïnvloed door Chuck Berry, de bekende rock ’n rollgigant.

‘Bob Dylan’s 115th Dream’ maakt een valse start (al wordt dat door één van de muzikanten ontkend; Dylan begon gewoon ineens te zingen, zonder een teken te geven! Ook dat is typisch Dylan), wat aangeeft dat de meeste nummers gewoon in één take zijn opgenomen. Er werd naar verluid ook weinig met overdubs gewerkt. Dylan heeft in elk geval erg veel lol tijdens de opnames, wat ook bewezen wordt door de foto’s van Daniel Kramer; een ontspannend lachende Dylan. ‘Bob Dylan’s 115th Dream’ is volgens mij een vervolg op ‘Motorpsycho Nightmare’, het ligt toch in hetzelfde laatje, denk ik.

De overige vier nummers zijn dus akoestisch, maar dat zijn nu net de mooiste nummers mijns inziens. ‘Mr. Tambourine Man’ is een klassieker, die vooral bekend is van de versie die The Byrds opnamen; ‘Gates of Eden’ kent een prachtige tekst, evenals het lange ‘It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)’; en ‘It’s All Over Now, Baby Blue’ is een prachtig liedje over de liefde, zoals alleen Dylan ze kan produceren. Mensen klagen dan wel eens over de eentonigheid in die nummers, omdat ze akoestisch zijn, ten opzichte van de eerste zeven nummers, maar daar ben ik het niet mee eens. Ze zijn geenszins saai om te naar te luisteren, integendeel. In Dylan’s teksten ontdek je na twintig luisterbeurten nog altijd nieuwe dingen.

Want het mooiste aan Dylan vind ik nog altijd de teksten. De hoestekst is een staaltje van zijn kunnen, en geeft de verandering in zijn manier van songschrijven ook weer. Het is surrealistischer, Dylan werd in die tijd nogal beïnvloed door Franse dichters, zoals Rimbaud. Ook zijn leven werd grootser, surrealistischer. Iedereen verwachtte veel van hem, en hing aan hem. Hij kon het zelf niet geloven, dat zijn leven zulke wendingen nam. Een quote uit het prachtige boek ‘Bob Dylan in de studio’ van Patrick Roefflaer: “Jij of ik hadden niet kunnen weerstaan aan dat soort druk. We zouden erdoor verpletterd zijn. Dylan niet. Hij ging door met schitterend werk, ondanks alles. Maar doordat zijn leven surrealistischer werd, werden ook zijn teksten surrealistischer. Zijn nummers waren altijd een weerspiegeling van zijn leven.”

Enfin, de hoestekst is een boeiend gedicht an sich, dat voor verschillende interpretaties vatbaar is. De teksten van de songs zelf zijn ook zonder uitzondering erg sterk, en boeiend. Erg surrealistisch, een trend die zich nog zou voortzetten op ‘Highway 61 Revisited’. Ik wil mijn stukje tekst dan ook graag afsluiten met enkele van mijn favoriete fragmenten:

“Well I wake up in the morning
Fold my hands and pray for rain
I got a head full of ideas
That are drivin’ me insane
It’s a shame the way she makes me scrub the floor
I ain’t gonna work on Maggie’s farm no more.” (‘Maggie’s Farm’)

“My love she speaks like silence,
Without ideals or violence.” (‘Love Minus Zero/No Limit’)

“Well, I might look like Robert Ford,
But I feel just like a Jesse James.” (‘Outlaw Blues’)

En mijn favorite fragment:

“Money doesn’t talk, it swears” (‘It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)’)

Maar eigenlijk doe ik erg veel prachtige poëtische zinsneden van Dylan oneer aan. Daarom is mijn tip voor iedereen: beluister deze plaat een keer, lees dan de teksten in alle rust eens door, en beluister de plaat nog eens. En nog eens. En nog eens.

4,5 sterren

Krappe 3,5 ster-score voor deze Bob Dylan-plaat. Ik ben op zijn zachtstgezegd niet de grootste fan van deze artiest. Hij (over)schreeuwt zijn teksten in plaats van dat ie gewoon mooi zijn liederen zingt. Maar gelukkig, wat melodieuzere nummers zijn er ook op dit album te vinden, bijvoorbeeld Love Minus Zero. Dat is wel een mooi nummer en van Bob Dylans 115th Dream en natuurlijk Mr. Tambourine Man kon ik ook nog wel genieten.

Deze plaat van Dylan heb ik de laatste tijd best vaak gedraaid. Ik begreep dat hij hier meer de 'rock' kant op gaat en dat bevalt mij wel. Vooral een aantal songs van dit Bringing It All Back Home zijn erg sterk. Bovenal opener Subterranean Homesick Blues en It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding) zijn prachtig. Mr. Tambourine Man is fraai, maar - jawel - ik vind de versie van the Byrds mooier. Achterop die debuutplaat van the Byrds staat een foto waar je Dylan in de studio bij the Byrds ziet. Dus ook daar weet hij meer van.

Verder vind ik slotnummer It's All over Now, Baby Blue een erg mooi liedje en ook Love Minus Zero / No Limit is sterk. De overige songs variëren van gewoon goed (zoals de bluesy songs Outlaw Blues & On the Road Again) tot wel aardig. De teksten zijn natuurlijk weer fraai, alleen de mondharmonica hoor ik nog wat te vaak, maar daar is nu eenmaal niet aan te ontkomen. Als ik één of twee nummers skip, waaronder Bob Dylan's 115th Dream, dan is dit een erg goede plaat.

50 jaar geleden begon voor mij de popmuziek met Bob Dylan.De eerste 6 nummers zijn elektronisch , de andere nummers zijn nog uit zijn folk periode. Die folk periode heeft hij gelukkig gauw afgezworen.In 1965 maakte hij nog een andere geweldige lp, te weten highway 61 revisited . Maar om op die eerste lp terug te komen . It's all over now, Baby blue is door diverse andere artiesten gecoverd. Luister eens naar de uitvoering van Them en de uitvoering van de The Chocolate Watch Band.

Er is al veel over dit album gezegd, de feiten zijn bekend: Dylan gaat elektrisch, Jezus wordt Judas. Hij lijkt er zelf plezier in te hebben, zoveel zelfs dat hij Bob Dylan's 115th Dream even opnieuw moet beginnen, omdat hij bij de eerste poging al na één regel in onbedaarlijk lachen uitbarst. Bob heeft een nieuwe vorm gevonden waar hij zich in vast kan bijten: rockliederen, hard en energiek, met teksten die hun maatschappijkritiek verliezen maar winnen aan diepgang en poëzie. Hij rookt veel, drinkt veel, ontmoet veel mensen - waaronder een paar jongens uit Liverpool. Het is kortom een bewogen periode, en dat hoor je op deze plaat.

De eerste helft van de nummers op dit album is elektrisch. De kwaliteit schiet heen en weer tussen magistraal en middelmatig. Het begin is goed: Subterranean Homesick Blues is misschien wel het beste lied op deze plaat. Lekker kort (zie je nou dat het heus geen pijn doet Bob?), bommetjevol tekst en met een zalige stuwing die je het album in slingert. Die vaart wordt er direct uitgehaald door She Belongs to Me, een mooi maar ook wat dreutelig nummer. Maggie's Farm is dan weer heerlijk en voor wie het nog niet duidelijk was een definitieve afwijzing van de protestbeweging. Niks beters om je tegen af te zetten dat de protestbeweging zelf.

Zo stuitert de eerste helft van dit album voorbij. Vervolgens komen we vier songs tegen waarop Dylan zijn akoestische gitaar weer even oppakt. Mr. Tambourine Man heb ik bijna doodgedraaid, maar na een tijdje droogstaan openbaart de schoonheid van dit lied zich weer even gemakkelijk als de eerste keer dat ik het hoorde: aandoenlijk, hoopvol, de prachtige melodie prachtig gezongen. De volgende twee zijn gewoon goed - als het aan mij ligt niet zo briljant als soms gezegd wordt - en met It's All Over Now, Baby Blue heeft dit album een waardige afsluiter.

De hoes van deze plaat geeft de sfeer goed weer: kleurrijk, zeker ten opzichte van Dylans vorige platen. Het is ook een rommeltje in de kamer waar de twee twintigers zitten, overal liggen platen, boeken en andere snuisterijen. Dit album ploft ook bijna uit elkaar van de ideeën, van enthousiasme en ambitie, wat het soms wisselvallig maar vooral heel lekker maakt. Bob zocht en vond, of kwam, zag en overwon, wat je maar wil: dit is een bijzondere plaat. Dit is een bijzonder goede plaat.

Ondanks z'n torenhoge score hier, heb ik deze cd lange tijd links laten liggen. Een jaar of 10 geleden heb ik Bob Dylan leren kennen via z'n verzamelaar 'Dylan' (de versie met één album). Dit album is als enige vertegenwoordigd met 3 nummers op die best of. Ik vond dat altijd vreemd, omdat van de 3 nummers die gekozen zijn (Subterranean Homesick Blues, Maggie's Farm en Mr. Tambourine Man) er maar één op had hoeven staan, zijnde Mr. Tambourine Man. De andere 2 nummers vind ik eigenlijk de 2 zwakste op de verzamelaar.

Nu ben ik de laatste weken een inhaalslag aan het maken in de singer/songwriter klassiekers en dus werd het maar eens tijd om dit album eindelijk eens te beluisteren.

Daar heb ik zeker geen spijt van, want hier staan een heleboel goede Dylannummers op! De opener en Maggie's Farm behoren voor mij ook hier eigenlijk niet tot het beste werk van het album. Van She Belongs To Me en Love Minus Zero kan ik dan weer wel heel erg genieten!

Als totaalplaatje staat deze voor mij wel niet op dezelfde hoogte als zijn andere toppers. Daarvoor is het allemaal net iets te wisselvallig en ontbreken de échte kleppers voor mij persoonlijk.

Favorieten: She Belongs to Me, Love Minus Zero, Mr. Tambourine Man

3,5*

Tja, die eerste zeven van Bob Dylan... Bringing it all back home is niet de middelste daarvan, maar staat er wel centraal in wat betreft de overgang van akoestisch naar (grotendeels) elektrisch, en laat bovendien zien dat Dylans nummers zich net zo makkelijk lenen voor die elektrische arrangementen, waarbij wel aangetekend moet worden dat het juist de elektrische nummers zijn die zich het meest in een traditioneel idioom bewegen (zes van de zeven nummers op kant 1 zijn blues of leunen op de akkoordenschema's daarvan) terwijl Dylan zich op de akoestische tweede kant door geen songstructuur laat beperken. Tekstueel haalt hij weer van alles overhoop, en zoals zovelen hier blijf ik er na vele jaren en vele malen draaien nog steeds nieuwe dingen in horen – misschien zelfs dingen die Dylan er zelf nooit in gelegd heeft, maar dat hoort bij zijn soms apocalyptische visioenen (schijnbaar werd er bij zijn toernee met The Band in 1974, in de nadagen van Watergate, het hardst gejoeld bij de regel "Even the President of the United States sometimes must have to stand naked" – zie de versie op Before the flood vanaf 2:15).
        Niet mijn favoriete Dylanplaat uit deze periode, want ik prefereer het warme geluid van de twee platen die hierná komen, en bovendien vind ik de gitaar die op bijvoorbeeld Subterranean homesick blues en Maggie's farm wat fills speelt af en toe onaangenaam schel en lelijk. Maar de hoogtepunten zijn onnavolgbaar, met wat mij betreft als uitschieter Gates of Eden (qua melodie net zo dwingend en onder mijn huid kruipend als My back pages).
        Overigens wordt altijd aangenomen dat het Dylan zelf is die bij het begin van Bob Dylan's 115th dream in de lach schiet, en de raspende lach klinkt ook helemaal naar Dylan, maar in Bob Dylan album file & complete discography schrijft Brian Hinton: "It is [producer] Tom Wilson who cracks up at the beginning, and forces a second take. He's probably laughing because the band has failed to appear on cue." Verschillende bronnen op internet bevestigen dit.

Ik vermoed dat niet één album ter wereld zoveel reacties heeft uitgelokt en controverse heeft veroorzaakt als dit meesterwerkje. Dylan heeft hiermee een nieuwe standaard gezet en zijn publiek laten zien welke richting hij uiteindelijk uit wilde gaan. De opname klinkt - ondanks dat die bijna 60 jaar oud is - ongedateerd. Met recht een klassieker.