‘Bringing It All Back Home’, de vijfde elpee van Bob Dylan. In de Benelux werd deze plaat uitgebracht als ‘Subterranean Homesick Blues’, een unicum, als ik me niet vergis. De plaat bestaat uit zeven nummers met band en vier akoestische nummers. Op de hoes zit Dylan in de sofa, met oude platen en tijdschriften. Hij zit niet alleen in de kamer; ook Sally Grossman (vrouw van Albert Grossman, zijn toenmalige manager) zit in de sofa, met een sigaret in de hand en een bloedrode jurk om de lendenen, erg autoritair. Een weerspiegeling van de macht die Grossman (de manager dan) over Dylan had? Ik weet het niet. Ook Dylan’s vorige elpee is op de hoes te ontwaren, veilig verborgen achter Sally’s linkerarm. Een duidelijk teken dat die plaat verleden tijd is. Het is een erg indrukwekkende hoes, vind ik, met veel verwijzingen in. Zoals ook The Beatles dat zouden doen, met ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ onder andere.
De muziek die op deze plaat staat, is natuurlijk het belangrijkste. Aftrappen doen we met het venijnige ‘Subterranean Homesick Blues’. Dylan lijkt de woorden haast uit te spuwen. Dat is ook wel eigen aan zijn stem, dat venijnige. Dat is ook deels de kracht van zijn stem, de enorme drive die erin zit. De elektrische begeleiding op de eerste zeven nummers is een nieuwigheid in de muziek van Bob Dylan. Onder andere Bruce Langhorne speelt mee, de man waarop Dylan zijn ‘Mr. Tambourine Man’ heeft geïnspireerd, zoals hij zelf ooit beweerde. Langhorne speelt dan ook mee op dat nummer, als enige andere muzikant buiten Dylan.
De eerste zes nummers zijn vrij kort, om en bij de drie minuten; enkel ‘Maggie’s Farm’ benadert de 4 minuten. Het zijn niet stuk voor stuk sterke nummers, maar zo’n nummer als ‘Love Minus Zero/No Limit’ vind ik persoonlijk erg mooi. ‘Outlaw Blues’ is van die lekker voortdrijvende elektrische blues, waar Dylan zo goed in is als je het mij vraagt. De opener is beïnvloed door Chuck Berry, de bekende rock ’n rollgigant.
‘Bob Dylan’s 115th Dream’ maakt een valse start (al wordt dat door één van de muzikanten ontkend; Dylan begon gewoon ineens te zingen, zonder een teken te geven! Ook dat is typisch Dylan), wat aangeeft dat de meeste nummers gewoon in één take zijn opgenomen. Er werd naar verluid ook weinig met overdubs gewerkt. Dylan heeft in elk geval erg veel lol tijdens de opnames, wat ook bewezen wordt door de foto’s van Daniel Kramer; een ontspannend lachende Dylan. ‘Bob Dylan’s 115th Dream’ is volgens mij een vervolg op ‘Motorpsycho Nightmare’, het ligt toch in hetzelfde laatje, denk ik.
De overige vier nummers zijn dus akoestisch, maar dat zijn nu net de mooiste nummers mijns inziens. ‘Mr. Tambourine Man’ is een klassieker, die vooral bekend is van de versie die The Byrds opnamen; ‘Gates of Eden’ kent een prachtige tekst, evenals het lange ‘It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)’; en ‘It’s All Over Now, Baby Blue’ is een prachtig liedje over de liefde, zoals alleen Dylan ze kan produceren. Mensen klagen dan wel eens over de eentonigheid in die nummers, omdat ze akoestisch zijn, ten opzichte van de eerste zeven nummers, maar daar ben ik het niet mee eens. Ze zijn geenszins saai om te naar te luisteren, integendeel. In Dylan’s teksten ontdek je na twintig luisterbeurten nog altijd nieuwe dingen.
Want het mooiste aan Dylan vind ik nog altijd de teksten. De hoestekst is een staaltje van zijn kunnen, en geeft de verandering in zijn manier van songschrijven ook weer. Het is surrealistischer, Dylan werd in die tijd nogal beïnvloed door Franse dichters, zoals Rimbaud. Ook zijn leven werd grootser, surrealistischer. Iedereen verwachtte veel van hem, en hing aan hem. Hij kon het zelf niet geloven, dat zijn leven zulke wendingen nam. Een quote uit het prachtige boek ‘Bob Dylan in de studio’ van Patrick Roefflaer: “Jij of ik hadden niet kunnen weerstaan aan dat soort druk. We zouden erdoor verpletterd zijn. Dylan niet. Hij ging door met schitterend werk, ondanks alles. Maar doordat zijn leven surrealistischer werd, werden ook zijn teksten surrealistischer. Zijn nummers waren altijd een weerspiegeling van zijn leven.”
Enfin, de hoestekst is een boeiend gedicht an sich, dat voor verschillende interpretaties vatbaar is. De teksten van de songs zelf zijn ook zonder uitzondering erg sterk, en boeiend. Erg surrealistisch, een trend die zich nog zou voortzetten op ‘Highway 61 Revisited’. Ik wil mijn stukje tekst dan ook graag afsluiten met enkele van mijn favoriete fragmenten:
“Well I wake up in the morning
Fold my hands and pray for rain
I got a head full of ideas
That are drivin’ me insane
It’s a shame the way she makes me scrub the floor
I ain’t gonna work on Maggie’s farm no more.” (‘Maggie’s Farm’)
“My love she speaks like silence,
Without ideals or violence.” (‘Love Minus Zero/No Limit’)
“Well, I might look like Robert Ford,
But I feel just like a Jesse James.” (‘Outlaw Blues’)
En mijn favorite fragment:
“Money doesn’t talk, it swears” (‘It’s Alright Ma (I’m Only Bleeding)’)
Maar eigenlijk doe ik erg veel prachtige poëtische zinsneden van Dylan oneer aan. Daarom is mijn tip voor iedereen: beluister deze plaat een keer, lees dan de teksten in alle rust eens door, en beluister de plaat nog eens. En nog eens. En nog eens.
4,5 sterren