NEUTRAL MILK HOTEL – IN THE AEROPLANE OVER THE SEA
Eens in de zoveel tijd leer je een album kennen waarvan je zegt: “dit behoort tot het beste wat ik ooit gehoord heb”. Dat geldt ook voor ‘In the aeroplane over the sea’. Hoewel ik hier al een twintigtal berichten gepost heb, verdient dit album ook wel eens een degelijke review.
Een jaar geleden leerde ik dit album kennen. Het leek gewoon alsof ik er niet naast kon kijken. Overal waar ik keek (op internet), leek men het te hebben over dit album. Dat gold voor Pitchforkmedia, MusicMeter en nog een hoop andere sites die ik even vergeten ben.
Het moest er dus maar eens van komen dat ik de fel bejubelde titeltrack binnenhaalde. Een paar luisterbeurten later was ik helemaal om. Ook ‘Holland, 1945’ ging erin als zoete broodjes.
Het werd dus maar eens tijd om heel het album te downloaden. Ik geef toe, ik heb nog niet veel fenomenale dingen verwezenlijkt, maar ‘In the aeroplane over the sea’ downloaden was toch wel één van de geniaalste ideeën die ooit in mijn brein gesmeed zijn. (Het geniaalste idee was uiteraard het kopen van dit album, een maand later.)
Beginnen doen we met ‘The king of carrot flowers pt. 1”, een nummer dat een perfect beeld geeft van dit album, een opener die ons meteen in de sfeer van het hele album zuigt. Meer moet een goede opener niet doen.
De openingstrack loopt mooi over in “The king of carrot flowers pts. 2 & 3”, een nummer dat bestaat uit twee delen (d’uh!). Het eerste deel heeft misschien wel de vreemdste tekst die ik ooit gehoord heb. Anno 1998 is het niet voor de hand liggend om een nummer te bouwen rond één zin: “I love you, Jesus Christ”. Neutral Milk Hotel deed het en het was een geslaagd experiment. Hoewel het lang duurt eer dit nummer tot je doordringt, kan ik het nummer nu wel waarderen.
Het laatste deel van het drieluik is voor mij het eerste van een reeks hoogtepunten op dit album. Het is één van de weinige nummers op dit album dat ‘swingt’. Hoewel ik enorm hou van de sobere, rustige nummers van NMH, mogen ze ook gerust eens versnellen. En dat doen ze goed! Ik zou zelfs durven zeggen dat er een klein beetje punkinvloeden verwerkt zitten in het derde deel van ‘The king of carrot flowers’.
Van punk is allesbehalve sprake in het geniale titelnummer. Het is een prachtig akoestisch nummer, dat eigenlijk gedragen wordt door de prachtige, eerlijke zang van Jeff Mangum. Ideaal om voor een kampvuur te zitten eigenlijk!

Ongetwijfeld één van de mooiste nummers ooit gemaakt… Drie en halve minuut lang je ogen sluiten en genieten is de boodschap.
‘Two-headed boy’ moet echter niet veel onderdoen voor deze klassieker. Ook hier weer het typische gitaargeluid en de prachtige stem van Mangum. Het wordt pas echt briljant als hij uithaalt met zijn stem. “I am listening to hear where you are”, “Catching signals that sound in the dark”… Ook prachtig hoe het nummer eigenlijk tot zijn climax komt in het midden om vervolgens terug rustig te eindigen.
Slechts weinig intermezzo’s kunnen rekenen op mijn waardering, maar ‘The fool’ is een nummer dat ik nooit zal skippen. Het is een mooi tussenstuk dat ons eventjes tot rust doet komen voor we weer verder razen.
En verder razen is niet overdreven. De intro van ‘Holland, 1945’ pikt de draad meteen weer op en ook hier weer neemt de zang snel de bovenhand. “The only girl I’ve ever loved was born with roses in her eyes, but then they buried her alive, one evening 1945, with just her sister at her side…” Het nummer blijft maar doorgaan op een tempo om U tegen te zeggen. Hoewel het in het begin allemaal heel chaotisch overkomt, hebben we hier wederom te maken met één van de beste nummers ooit geschreven. Van zodra ik herkenning in het nummer vond (en die is er hoor, er zit een refrein in

), ben ik van het nummer gaan houden.
‘Communist daughter’ heb ik altijd een beetje aanzien als tussenstuk. Het is een kort nummer, en hoewel het zeker niet slecht is, biedt het voor mij ook niet echt een meerwaarde. Het is wel een héél mooi tussenstuk, laat ons daar duidelijk over zijn.
Toch is het slechts een opstapje naar het geniale ‘Oh, comely’. Ik zou een boek kunnen schrijven over waarom dit nummer briljant is, maar dan haken mijn lezers zeker af (voor de fanatiekelingen die dat nu nog niet gedaan hebben!). Na een paar luisterbeurten geeft dit nummer pas zijn echte schoonheid prijs. Ik vind vooral de kleine tempowisselingen prachtig. Het nummer valt een aantal keer bijna stil, hervat weer om terug naar een climax te gaan!
Dit album heeft bovendien de zeldzame eigenschap om op een constant niveau te blijven. Waar veel albums tegen het einde aan inzakken, is ‘Ghost’ wederom een schitterend nummer. Er worden een heleboel instrumenten in gebruikt, ik zou zelfs niet durven gokken welke zoal. Toch hoor ik duidelijk een heleboel blazers.
Het tiende nummer van het album heeft geen titel meegekregen. Dat vind ik jammer. Naar mijn mening verdient elk nummer een titel. Zeker dit! Het is, net zoals ‘The fool’ weer een muzikaal tussenstukje, maar het past gewoon perfect in het plaatje. Het is zoals donkere Leffe op café: ook al drink je liever gewone pils, donkere Leffe maakt een café gezellig!

‘Untitled’ is geen hoogtepunt, maar mag zeker niet ontbreken in de totaalbeleving.
Afsluiten doen we in schoonheid, met ‘Two-headed boy pt. 2’. Hoewel het wat mij betreft niet kan tippen aan het eerste deel, is het zeker een méér dan mooie afsluiter van dit prachtige album. Elf steengoede nummers op één cd zetten, wie doet het Neutral Milk Hotel na?
Daarom, beste muziekliefhebbers, vergeet OK Computer, vergeet The Dark Side of the Moon, vergeet Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band… Met In the Aeroplane over the Sea heeft Neutral Milk Hotel het beste album ooit geschreven! Hij springt in mijn top 10 zelfs over mijn favo bands, The Smashing Pumpkins en Radiohead.
In the Aeroplane over the Sea is muzikale briljantie.
In the Aeorplane over the Sea is oprechte kunst.
In the Aeroplane over the Sea is geschreven door de rechterhand van God.
In the Aeroplane over the Sea is áf.
Jeff Mangum for president!