In The Aeroplane Over The Sea van Neutral Milk Hotel. Met schot het meest geniale album dat ik ken. Even een poging doen om onder woorden te brengen hoe ik dit album beleef:
Vol verwachting en alvast uitziend naar al het moois dat nog gaat komen druk ik op 'play'. King of Carrot Flowers Pt. One begint, in één klap, zonder enige poespas of vage intro's. Dit nummer is ongelooflijk pakkend, ik ken het ook helemaal uit mijn hoofd en zing het van begin tot einde vol overgave mee. Een bijna vrolijk lied met een vreemde, maar op de één of andere manier toch geweldige tekst. Het bereid mij voor op de onaardse schoonheid die dit album nog gaat brengen, ondanks dat ik nú al kippenvel heb.
King of Carrot Flowers Pts. Two and Three begint bijna onheilspellend. Je weet wat er gaat komen. Knettervals zingt Mangum 'I love you Jesus Christ'. Heerlijk. Dan bouwt het nummer zich ineens op door middel van de drums en de noisegitaar. Ook horen we nu voor het eerst één van de blazers die zo'n belangrijk deel van dit album zijn. Na ongeveer anderhalve minuut voel je het vliegtuig opstijgen, we zijn nu echt vertrokken; we vliegen door de wondere wereld van Neutral Milk Hotel. Steeds hoger en hoger gaan we, begeleidt door dat noisegitaartje en de drums.
Eenmaal hoog in de lucht zijn we aangeland bij In The Aeroplane Over The Sea. Een prachtig nummer waar bijna geen woorden voor zijn. Een gitaar die steeds dezelfde, prachtige melodie speelt, de hoge tonen van de 'singing saw' geven elke keer weer kippenvel. Mangum zingt hier gewoon fenomenaal. Ongelooflijk hoe, net als op alle nummers, de tekst gewoon precies in dit nummer past. Het brengt mij bijna in extase, kippenvel over mijn hele lijf. En dan moet het beste nog komen...
En het beste is het volgende: Two Headed Boy. Niet alleen mijn favoriete nummer van dit album, ook mijn favoriete nummer aller tijden (hoewel meerdere nummers van dit album er vlak achteraan komen). Dit nummer knalt erin door die fantastische akoestische gitaar, eigenlijk het enige instrument die in dit nummer gebruikt wordt. Dit nummer loopt over van emotie, ondanks de ogenschijnlijke eenvoud. Wederom is het ongelooflijk hoe Mangum het voor elkaar krijgt mij volledig in extase te brengen. Sterker nog, vanmiddag toen ik dit album beluisterde, bekroop mij een gevoel van volslagen geluk. Hoe valser de door merg en been gaande uithaal, hoe geweldiger ik me voelde. Bijna beangstigende schoonheid zit er in dit nummer verborgen. 'Kippenvel' beschrijft het eigenlijk niet genoeg.
Denk maar niet dat je het album nu eigenlijk wel af kunt zeggen, zeer zeker niet. Na een werkelijk perfecte overgang (de beste die ik ken?) begint The Fool. Een instrumentaal nummer, desondanks weer vol emotie. Opzwepende percussie en hartverscheurende blazers spelen perfect samen.
Holland, 1945 begint eveneens met dat onschuldige gitaartje, maar dan knalt de noise er in. Mangum zingt, heerlijk vals, een absurdistische tekst die schijnbaar over Anne Frank gaat. Wat mij duidelijk is is de pijn, angst en het verdriet die Mangum bezingt, begeleidt door kermisachtig vrolijke blazers. Heerlijk.
Dan een veel ingetogener nummer: Communist Daughter. Sinds hoi123 het in zijn recensie beschreef kan ik het beeld van Mangum die in de branding zit met zijn gitaar niet meer kwijtraken, dit ook vanwege het vage geluid, die wel aan de zee doet denken. De ingetogen zang van Mangum wordt opgevolgd door een blazer die, als ver van de plaats waar Mangum zit, om hulp smeekt, fenomenaal hoeveel emotie daar in zit.
Hierna Oh Comely, een nummer dat de volle acht minuten blijft boeien. Eigenlijk is het ongelooflijk als je bedenkt uit hoe weinig dit nummer eigenlijk bestaat, slechts een akoestische gitaar, Mangum en wat blazers. Mangum zingt, werkelijk geweldig ,op zijn eigen manier, inclusief heerlijk valse stukjes, een geweldige tekst. Dan op het einde een geweldige blazerssolo. Het is een onheilspellend, verdrietig, maar bovenal prachtig nummer.
Bij Ghost komt de noise gitaar weer terug, met de akoestische gitaar die als een ondergrondse rivier constant aanwezig blijft. Ook mogen we hier weer genieten van geweldige drumpartijen; heerlijk, die roffels. Ook de blazers zijn weer van de partij, dit keer in een meer begeleidende rol. Heerlijk valse uithalen, weer valt het op hoe knap de zang hier perfect in het geheel geplaatst is. Het is weer moeilijk hier een emotie aan te koppelen, vrolijkheid en ellende lijken samengesmolten in dit nummer.
De kakofonie die Ghost afsluit gaat perfect over in Untitled, wederom een instrumentaal nummer waarin, iets wat toch redelijk bijzonder is, de doedelzak wordt gebruikt. Het is eigenlijk een vrij vrolijk nummer, het geeft me het beeld van een plein vol 'ahh' zingende mensen die heen en weer zwingen op de muziek. Dan ineens wordt het weer rustig. De daling is ingezet.
Want ja, het zou waarschijnlijk niet eens gezond zijn om ons zo in de lucht te laten hangen, in deze achtbaan van emoties. Gelukkig zetten Mangum en zijn mannen ons weer netjes op de grond met het nummer Two Headed Boy Pt. 2. Tijdens de daling krijgen we een kleine samenvatting van het album. Een ingetogen nummer vol pijn, begeleidt door een simpel gitaarriffje. Mangum zingt hier weer vol emotie en geeft me wederom kippenvel. Dit nummer eindigt ironisch genoeg met de woorden 'But don't hate her when she gets up to leave', waarna Mangum zijn gitaar pakt, wegloopt en ons beduusd achterlaat in het inmiddels op de grond gezette vliegtuig.
Wat heb je zojuist meegemaakt? Iets groots, dat is duidelijk. Elke emotie, vele gebeurtenissen, dromen, ideeën en dingen die stemmen tot nadenken.
Deze recensie is een poging onder woorden te brengen wat dit album met me doet, ik vraag me echter af of het me ooit zou lukken, nee, of het ooit iemand zou lukken. Net als dat ik me afvraag of er ooit een album is gemaakt, of gemaakt zal worden, dat dit met me doet. Dit is mijn onbetwiste nummer 1, die de nummer 2 in mijn top 10 mijlenver achter zich laat. Zo'n beetje elk nummer op dit album hoort bij mijn favoriete nummers aller tijde. Ik ga haast geloven in goddelijke interventie. Misschien denk je dat ik overdrijf, maar zo voelt het haast. Ondanks alle ruwe randjes, valse stem en instrumentatie, benadert dit album voor mij de perfectie.