Haken - The Mountain (2013)

Ik heb deze plaat al een x-aantal keren beluisterd.
Geweldige plaat, wat ingetogen dan de twee voorgangers, die beide de beste cd van dat jaar waren, althans dat vind ik, en hoewel de concurrentie dit jaar groot is, nieuwe Ayreon, nieuwe Dream Theater en Steven Wilson, gok ik dat deze ook weer hoog in het lijstje beland.

Toppers zijn Atlas Stone, Cockroach King en Falling Back to Earth.

Een 'voorzichtige' 4.5.
Om mee te beginnen.

Ik heb bewust even gewacht met het toekennen van sterren, omdat ik weet dat Haken bij mij wel echt wat groeitijd nodig heeft. Nu vond ik deze direct al erg goed, maar had nog wel wat moeite met sommige tempowisselingen. Dat is inmiddels wel weg. Wat een plaat zeg. Ze groeien gewoon met elk album door. Ook de productie is beter dan de eerste twee albums, maar wat een geweldige composities. Ze zijn nog veelzijdiger geworden.



Dat valt nu nog niet te zeggen natuurlijk. In eerste instantie luisteren met name mensen die deze band al goed vonden en het zal moet blijken hoe dit album 'de tand des tijds' doorstaat, maar denk dat het zeer terecht is dat het album zulke hogen ogen gooit. Maar ga het eens luisteren en vorm je eigen mening, het is de moeite waard!

Mijn (voor sommigen waarschijnlijk wat gedateerde) recensie voor iO Pages (begin september al uitgekomen)

Enkele weken voor de officiële release viel me de grote eer te beurt om de nieuwe Haken te beoordelen. En het is alweer een pareltje geworden. Ietwat wegebbend van de zwaardere metal (al zijn die elementen hier en daar nog wel nadrukkelijk aanwezig, bijvoorbeeld in Falling Back To Earth), is de band geëvolueerd in intensiteit, spitsvondigheid, sound en schrijfkwaliteit. The Mountain weerspiegelt de steile berg die elk individu in zijn leven moet beklimmen om zijn doelstellingen te behalen.

De emotionele progrock treedt duidelijk meer op de voorgrond – vooral in de eerste helft van de plaat, wat kan aangeven dat de tweede helft van “de berg” zeker niet eenvoudiger te beklimmen is. Combinaties van freejazz en verwoestende Meshuggah-gitaarlijnen vormen een unieke mix en wagneriaanse bombast wordt perfect gebalanceerd met elektronica en rustige ambient stukken. In openingstrack The Path wordt een op het eerste gehoor eenvoudig zangmelodietje tevoorschijn getoverd, maar graaf dieper in het album – of klim hogerop de berg – en je vindt een schat aan variaties op dit “deuntje”. De reeds vrijgegeven songs Atlas Stone en Pareidolia zijn goede referenties voor wat je mag verwachten op de rest van de plaat, maar kortere juweeltjes als In Memoriam en Because It’s There moeten slechts in lengte onderdoen. Vooral laatstgenoemde is een parel van jewelste, uitstekend singlepotentieel met die dubachtige sound en dat meeslepend refrein (een singalong-variatie op The Path). In Memoriam neemt je mee op een turbulente powerrockgolf, waar je absoluut niet op kan stilzitten – wat een drive!

De composities zijn van bijzonder hoog niveau, als je bedenkt dat het al te voor de hand liggende Dream Theater verrijkt wordt met oriëntaals gitaartgetokkel en flamenco in Pareidolia en zachtere passages zoals die bij Division by Zero en zelfs Sigur Rós. Alsof dat nog niet volstaat, wordt de kers op de taart aangeleverd door de Gentle Giant/Spock’s Beard-esque vocale harmonieën. Die komen mooi tot hun recht in Because It’s There, maar vooral in afsluiter Somebody valt je mond er van open: hier wordt één zin voortdurend herhaald, op een manier die de klemtoon telkens op een andere lettergreep legt. Je moet het horen om het te vatten. De Hans Zimmer-blazersfinale in dat lied neemt je ten slotte mee in een film voor de oren en heeft een gelijkaardig effect als Porcupine Tree’s Sleep Together.

Een open einde, zelf te interpreteren, zelf te ontdekken. Een aanrader zoals je er geen twee vindt!

De progressieve metal van deze eigenzinnige engelse band springt nog steeds alle kanten op, en niet altijd de juiste, wat mij betreft. De eindeloos uitgesponnen tracks zitten technisch behoorlijk indrukwekkend in elkaar, maar ik kan af en toe niet zoveel met de vele fusion-achtige breaks en intermezzo's. Het frustrerende aan de band is echter dat de songs ook vele fraaie elementen bevatten, waardoor het geheel toch wel weer overtuigend en meeslepend is. Het blijft dus een haat-liefde verhouding die ik met deze band heb. Overigens klinkt het album productioneel geweldig, iets dat in het verleden wel eens anders is geweest.

De eerste twee albums van de band deden het toch niet zo goed bij mij. Misschien nooit echt een kans gegeven, daar kan het natuurlijk aan liggen. Haken leek me in ieder geval niet de geweldige band waar veel anderen dat wel vonden. En toen was daar The Mountain.

Oppervlakkig als ik ben, dacht ik aan het artwork al te zien dat dit album wel eens beter zou kunnen vallen en zowaar had ik nog gelijk ook. Waar mijn andere proghelden het de laatste jaren toch wat laten afweten, doet Haken hier met The Mountain de progvlam in mij weer flink oplaaien. Ik leek uitgekeken op al het technische geneuzel, gepruts op de vierkante millimeter en de geforceerde afwisseling, dus waaarom dit album mij dan wel weer kan bekoren? Ik denk dat dat vooral komt door het speelse gemak waarmee deze band hun nummers de meest waanzinnige wendingen laat nemen. Het hier al vaker genoemde en geroemde Cockroach King is wat dat betreft een blauwdruk van het album. Je wordt heen en weer geslingerd tussen de ingetogen en bombastische passages, epische refreinen en geflipte counterpoint coupletten met tussendoor nog eens wat jazzy gesoleer en brute progmetal riffs. Dit alles soepel in elkaar over laten lopen lijkt een bijna onmogelijke opgave, maar Haken slaagt hier met vlag en wimpel.

Bij dit nummer valt ook tegelijk de uitstekende zang op van zanger Jennings. In het begin luisterbeurten vond ik de zang niet opmerkelijk goed, maar een paar luisterbeurten later ben ik hierop terug gekomen en ben ik van mening dat de uiterst gevarieerde zang het album naar een hoger niveau tilt. Gelukkig is hij lekker spaarzaam met de hoge uithalen, dus wanneer ze langskomen (einde van Atlas Stone!) zijn ze dubbel zo effectief. Daarnaast ben ik persoonlijk ook nog eens groot fan van meerstemmige koortjes, counterpart zang et cetera, dus wat dat betreft kan ik mijn lol niet op met dit album.

Het album loopt als een trein dankzij de goede afwisseling van kortere nummers en de meer epische tracks. Een nare gewoonte bij dit genre is dat tegenwoordig elk albums de volle 70+ minuten volgepropt moet worden met lange nummers, maar Haken wijkt hier gelukkig dus van af. Vooral het opzwepende In Memoriam heeft je na het flinke openingssalvo gelijk weer bij de les, bonuspunten voor dat verschrikkelijk lekkere en gejaagde pianoloopje. Ook mooi hoe de nummers qua gevoel steeds donkerder worden naarmate het album vordert.

Het beste aan het album is wat mij betreft toch het plezier waarmee dit album gemaakt lijkt te zijn. Het album spettert aan alle kanten en klinkt heerlijk fris . Dat ze dan af en toe misschien toch net te ver doorschieten in de instrumentale passage wordt ze vanwege het speelplezier dan ook vergeven. Verder schiet Haken met dit album op werkelijk elk vlak raak en The Mountain verdiend daarom wat mij betreft niets minder dan de volle mep en een plek bovenaan mijn jaarlijst. Ik ben dan ook heel benieuwd hoe groot deze band gaat worden de komende jaren.

Het zit allemaal best goed in elkaar, maar ik vind het al met al gewoon niet zo heel bijzonder, met z'n mix van Dream Theater, Gentle Giant en af en toe zelfs King Crimson, en een zanger die soms op John Watts lijkt als hij de hoogte in gaat en die mij met dat persen tamelijk op de zenuwen werkt. Klinkt als een klok, maar muzikaal doet het me gewoon niet veel.

Deze plaat is in één woord een MEESTERWERK.

Was Visions al een mooie stap vooruit na het uitstekende debuut, op The Mountain zet Haken definitief de stap naar de eredivisie van de progressieve metal door uit de schaduw van hun voorbeeld Dream Theater te stappen. Waar laatstgenoemde band creatief in een impasse lijkt te zitten in de jaren '10, laat Haken steeds meer creativiteit horen en ontwikkelt de band zijn eigen geluid steeds verder.

Atlas Stone is daarvan het eerste voorbeeld. Epische koorpartijen, funky Rhodes-panio's, jazzy passages tot en met aan Toto refererende poppy passages. Het komt allemaal voorbij. Het navolgende Cockroach King doet daar nog een flinke schep bovenop met een flinke dosis Gentle Giant-invloeden.

Met In Memoriam en Because It's There kan de luisteraar even op adem komen. Hier zet de band meer in op sfeer en minder op muzikale krachtpatserij. Daarvoor neemt de band op Falling Back To Earth weer alle ruimte. Wat een geweldige achtbaan is dit nummer!

Na het mooie ingetogen gezongen As Death Embraces sluit het album af met twee monsterlijk progtracks van rond de 10 minuten waarin de band over de volle lengte weet te boeien. Met name op Somebody weet men het nummer geweldig op te bouwen en naar een hoogtepunt toe te werken. De apotheose met blazers is werkelijk geweldig!

Score: 85/100

1. The Mountain
2. Visions
3. Aquarius