Ayreon - The Theory of Everything (2013)

Op het eerste gehoor komt het op mij erg rommelig en onsamenhangend over. Er zit geen lijn in, ik hoor alleen een ononderbroken stroom van korte fragmentjes. Een leuk keyboard-riedeltje hier, wat fraaie zanglijnen daar, een zweverig intermezzo tussendoor en vervolgens gaat het weer verder met de achtbaanrit. Ik beschrijf nu twee minuten, en dat gaat de hele tijd zo door.

In plaats van naar 12 of 14 nummers, luister je echt naar 42 stukjes, niemendalletjes, die elk hun eigen identiteit hebben en soms op storende momenten afgebroken worden om plaats te maken voor het volgende puzzelstukje. Ik moet nog een groot deel van de cd beluisteren, maar dit is wel vermoeiend zo! Dat splitsen in 42 stukjes werkt voor mij niet, ik luister liever naar nummers met een kop en een staart. Na elf of twaalf stukjes ontbreekt tevens het gevoel naar één afgerond deel te hebben geluisterd, door het fragmentarische karakter.

Hopelijk kan ik over een paar weken lachend terugkijken op deze mislukte eerste keer en vind ik het straks een meesterwerk.

Ik heb 'm nu al een aantal malen beluisterd en ik moet zeggen dat de puzzelstukjes langzamerhand steeds meer op hun plaats vallen. Het wordt meer een geheel en steeds maar fijner om naar te luisteren.

Dat klinkt geruststellend! Ik moet zeggen dat ik mijn aandacht er ook niet helemaal bij heb, door schrijfwerk tussendoor. Morgen weer een kans.

Heb je wel enig idee van het concept, DargorDT?

Het springt/sprong te veel van de hak op de tak voor mij. Ik heb nog even 01011001 beluisterd, en dat klinkt toch heel anders. Het zal ongetwijfeld beter klinken als ik het vaker heb beluisterd. Er gebeurt gewoon ontzettend veel, ik heb zelden zo'n druk Ayreon-werkstuk gehoord. De cd zou uit 4 afgeronde nummers bestaan, maar dat hoorde ik er gisteren niet aan af. Ik heb de cd in bestelling, wellicht klinkt het daar beter.

Zijn het eens niet de lange nummers waar ik me aan kan storen in de metal/ progressieve muziek. En dan stoor ik me aan de stiltes tussen de overgang van nummers. Daarentegen juist geen probleem met de vele muzikale sprongen en variaties op dit album. Té lang uitgesponnen nummers in vind ik juist vaak (en dus niet altijd) erg vermoeiend binnen het genre. Heel merkwaardig eigenlijk, maar als dit album uit 3 nummers van elk een half uur zou hebben bestaan was de drempel om eraan te beginnen voor mij al veel hoger geweest! Het album luistert weg als een boek. Bij elk nieuw hoofdstuk zou je het aan de kant kunnen leggen. Wat - als bij een goed boek - bijna niet lukt. Bijna, want het is me nóg niet gelukt om het hele album in één zit te beluisteren.

Ik bezit software waarmee je mp3's kunt samenvoegen Misschien helpt dat. Ik heb besloten pas weer te gaan luisteren met de originele cd, dan heb je ook de rolverdeling en de teksten erbij. Zo ben ik dat met Ayreon gewend. Super-aardige vent trouwens, die Arjen

Als je goed gek wilt worden moet je shuffle play aanzetten bij dit schijfje. Na een tijdje komt het bekende witte busje van de inrichting automatisch voorrijden, succes verzekerd

Net als voorganger 01011001 uit 2008 niet het beste dat Ayreon heeft gemaakt, maar wel weer een fraai en zeer verzorgd conceptalbum. De teksten zijn hier en daar aan de simpele kant en het 'verhaal' is niet bijster boeiend, maar de muzikale uitwerking is wederom eersteklas en tot in de puntjes verzorgd. Productioneel zit het geheel bijzonder knap in elkaar. Dit keer qua sfeer wat meer folk-achtig, met veel ruimte voor allerlei avontuurlijke keyboard-partijen. Sporadisch is het album gelukkig ook best stevig, met lekker zwaar gitaarwerk en een aantal felle tempowisselingen. Bepaalde songs hebben een iets te hoog 'riverdance'-gehalte en het duurt me allemaal net iets te lang (het album bestaat uit vier lange tracks, onderverdeeld in 42 kortere songs), maar overwegend wel een imposante en meeslepende progressieve rockplaat.

Arjan overtreft zichzelf!!! Wat een top(!) product. Steekt zeer goed in elkaar. Mooi om de sythsolo van Keith Emerson te horen. Ook het toetsenspel van Rick Wakeman is zeer herkenbaar. Mooi toch dat zo'n ex Bodine pik dit soort top namen kan vragen en die dan ook gewoon komen(!).
Ook Jordan Rudess (Dream Theater) en Steve Hackett en de altijd herkenbare sten van John Wetton geven acte de pré'sence.

Dit album kan alleen nog maar beter worden / klinken. Nu over de koptelefoon gedraaid en... het is in één woord FEEST!!

Ik kan me wel aardig vinden in de mening van DargorDT omtrend deze cd, productioneel valt er nauwelijks iets op aan te merken natuurlijk, maar ja met tijd en wijlen heb ik wel het gevoel dat ik naar de "nieuwe" cd van Lacuna Coil zit te luisteren.

Slecht is het natuurlijk zeker niet, maar ja als je al sinds 1995 dit soort cd's maakt wordt het ook steeds wat lastiger om verrassend uit de hoek te komen ondanks de grote namen die Neal langs laat komen in zijn verhaal over deze cd, op sommige momenten klinkt deze cd ook behoorlijk gecompliceerd en geforceerd, wat mij betreft weer is tijd om wat anders te proberen dan dit soort cd's.

Ik vind het na herhaaldelijke beluistering nog steeds een zware kluif. Het gevoel steeds naar fragmenten te luisteren, is inmiddels wel afgenomen. Gelukkig maar! Doordat het wat bekender klinkt, en ik de diverse rollen kan onderscheiden, komt het ook beter over. Maar er echt ontspannen naar luisteren is er nog steeds niet bij, en ik vraag me af of dat nog gaat gebeuren... Het tweede deel van cd 1 vond ik ook minder pakkend.

Ter vergelijking heb ik nog even de laatste Transatlantic erbij gepakt, The Whirlwind. Daar heb ik dus geen enkele moeite mee, een geweldig prog-album.

Inmiddels ook op Spotify/ Deezer.. Daar wel als 4 tracks;

Phase 1: Singularity ... (1 t/m 11 > 22 min.)
Phase 2: Symmetry ... (12 t/m 22 > 22 min.)
Phase 3: Entangelement ... (23 t/m 31 > 21 min.)
Phase 4: Unification ... (32 t/m 42 > 23 min.)

Ja, speciaal op mijn verzoek

Ik ga het gewoon zo doen: Elk van de vier delen krijgt van mij de tijd om te groeien. Je bent fan van Ayreon of je bent het niet... Ik ben ervan overtuigd dat ik er straks wél van kan genieten. Momenteel ben ik wat druk en gestrest, wat niet helpt als je naar zo'n complex werkstuk aan het luisteren bent. Alles op z'n tijd.

Na vijf jaar en in die periode vele releases buiten Ayreon om van de hand van Arjen Lucassen is ditmaal zijn impactrijkste project terug. The Theory of Everything is de naam en deze is van ouderwetse Ayreon-kwaliteit wat mij betreft, om maar direct mijn visie erop te delen. Ik beleef het album alleen iets anders dan de meeste andere Ayreon-langspelers. Dit komt door de maar liefst 42 tracks waarin het album zich manifesteert. Op de vorige albums waren zonder uitzondering middellange tot lange nummers aanwezig, die traditie wordt hier gebroken. Hoewel Arjen zelf van vier epics spreekt, voelt het duidelijk voor mij als 42 stukken aan. Het album raast voorbij daar je van thema naar thema springt en de tempi wisselen sneller dan ooit. Toch bevat The Theory of Everything alles wat we van Ayreon gewend zijn: Stevige progmetal, jaren ’70-progrockelementen, keltische passages, bombast en vele keyboardsolo’s.

Na The Human Equation voor de tweede keer geen Science Fiction. Het is een verhaal dat het klassieke fenomeen van de dunne lijn tussen gek en genie betreft. Zanger Tommy Karevik (Kamelot, Seventh Wonder) is een wonderkind en zijn vader, vertolkt door Michael Mills van de niet zo bekende band Toehider, is wetenschapper. Het begint allemaal in een gymnasiumklas of iets dergelijks en het verhaal bestrijkt 11 jaar. In deze klas zit ook een andere bolleboos die de rivaal blijkt van Karevik. Marco Hietala neemt deze rol op zich. Het wonderkind lijkt iets van autisme te hebben en weet nauwelijks sociaal contact te maken en niemand kan zien wat er in hem omgaat. De gepassioneerde moeder van het wonderkind is Christina Scabbia van Lacuna Coil. Zij weet met de vader niet wat ze met het wonderkind aanmoet, John Wetton zal als Psychiater hier een rol in spelen. Dan is er nog een klasgenote die door het hele verhaal een bondgenote is van het wonderkind: Sara Squadrani van de obscure powermetalband Ancient Bards. De docent is ‘JB’ Christofferson van Grand Magus en Spiritual Beggars.

De lijst van zangers ervaar ik als minder indrukwekkend ten opzichte van de andere Ayreon-albums, maar de kwaliteit op vocaal gebied hoeft er echter voor mij niet onder te lijden. Zo is Hietala wat mij betreft perfect gekozen als ‘rivaal’ met zijn indringende stem en ietwat kwaadaardige cachet, zoals hij bij Nightwish altijd al voor iets extraas zorgde. Wat te denken echter van de twee relatief onbekenden; Mills en Squadrani. Squadrani heeft een bereik dat er niet om liegt, maar vooral een warm, frivool timbre. Mills heeft een ongelooflijk bereik en vormt hier en daar een mooie chemie met Karevik. Hoewel de band Seventh Wonder mij niet zo heeft, merk ik in deze setting hoe goed laatstgenoemde daadwerkelijk is. Een fraai geluid, een groot bereik en af en toe een bepaald soort lekkere ‘kreun’. Scabbia maakt misschien nog het minste indruk, hoewel technisch prima en relatief veel power. Als de rauwe, ietwat bluesy stem van Wetton inzet weet je dat de psychiater in het spel is. Geweldig hoe zijn stem openbreekt in The Diagnosis.

Onder anderen toetsenisten Rick Wakeman en Keith Emerson, Genesis-gitarist Steve Hackett en volksinstrumentalist Troy Donockley waren ook bereid een bijdrage te leveren. Iedereen doet waar hij of zij goed in is. Let eens op de Moog-solo’s van Emerson en Wakeman in combinatie met de synthesizersolo’s van Rudess. Troy Donockley voegt met zijn fluiten en pijpen ook zeker wat toe op het folkgebied, natuurlijk een element wat Lucassen altijd al op een adequate manier probeert te verwerken in zijn stijl. Ditmaal is er ook werk gemaakt van orkestratie door ene Siddharta Barnhoorn, die zich vrijwillig schijnt te hebben aangeboden bij Arjen.

Aan de buitenkant komt het album wat lastig, technisch over met aardig wat wetenschappelijke fenomenen als songtitels, maar dit betreft dan ook slechts de buitenkant. Ik vind het een heel toegankelijk en een meeslepend concept. Mocht je niet zo intensief naar de teksten luisteren, staat alles in het boekje uitgelegd. Een selectie van hoogtepunten is het keyboardgeweld in Progressive Waves, het mooi opgebouwde The Consultation gevolgd door Diagnosis, het up-tempo Collision voor de afwisseling en het koppel The Visitation en The Breakthrough waar de conceptuele climax van het album in feite plaatsvindt. Sorry voor aankomend cliché, maar eigenlijk is vooral het geheel is mij een waanzinnige beleving. Door de vele dynamische wisselingen en het concept dat je niet loslaat is een luisterbeurt van anderhalf uur ook voorbij voor je er erg in hebt.

Kortom na de sluiting van het Ayreon-verhaal in 01011001 weet Lucassen toch weer inspiratie te vinden om een album te schrijven dat ik van dezelfde torenhoge kwaliteit ervaar als Into the Electric Castle, The Human Equation en 01011001. Alles is nog meer geperfectioneerd dan voorheen, de mastering van het albumis dit keer voor de eerste keer niet door Arjen zelf gedaan. Misschien moet je wat wennen aan de vele kleine entiteiten waaruit voor de verandering dit Ayreon-album is opgebouwd, maar ik denk dat iedere Ayreon-liefhebber ten volle zal genieten van de vele hooks, verrassingen, bombast en het fraaie concept. Ouderwets vakmanschap van onze grote Hollandse progcomponist.

Mooie recensie, Jasper! Mijn versie verwacht ik morgen op de deurmat. Ben benieuwd

Eerste luisterbeurt is wennen, daarna geef je je vroeg of laat gewonnen.

Mooi uiteengezet inderdaad! Als ik volgende week wat meer tijd heb, zal ik me ook eens wagen aan een serieuze review! Groot is Arjen zeker, zowel letterlijk als figuurlijk

Ik ken de muziek van Lacuna Coil en Ayreon, maar dit vind ik toch een bijzonder opmerkelijke uitspraak. Punt 1; ik denk dat Cristina Scabbia heel anders klinkt dan op de cd's van haar eigen band en Punt 2; de muziek die beide partijen maken is toch echt heel verschillend.

Ik zou zeggen lees het interview eens van Arjan Lucassen op www.Progwereld.nl dan piep je wel anders

Ayreon ? The Theory Of Everything « Progwereld Ik kan mij volledig aansluiten bij deze mening!

Goh, wat een verrassing, Ruard
Mooie recensie, overigens!

Wat een geweldig album is dit. Ik had onlangs nog 01011001 gehoord en dan is dit toch een echt stuk beter. Hij verliest zich niet meer in de bombast en veelheid aan alles willen laten horen. Ik geniet erg van de fluit op dit album. De vergelijkingen met Luna Coil en Transatlantic (ook goed, daar niet van) snap ik niet zo. Dit is toch echt een ander concept, mede door de vele en wisselende artiesten. Gezien de twee goede uitgebreide recensies voor mij, heb ik niet zo veel meer toe te voegen, behalve dan dat de vormgeving van het mediabook ook echt van erg hoog niveau is. Daar geef ik graag wat extra's aan uit, als het er dan zo mooi uitziet.

Het leuke is dat Arjan tegen Keith Emerson heeft gezegd dat hij zijn solo met de Moog moest doen en dat het zo'n beetje moest klinken als in Lucky Man.
En inderdaad het toetsenspel van Keith Emerson haal je er dan ook zo uit

Prachtige recensie, Ruard! Zeer informatief en levendig. Er staan dan ook wat dingen in die ik niet wist. Ik ben op een oppervlakkig niveau ook wel geïnteresseerd in snaartheorie en kwantummechanica. Nu wil ik die documentaire van Stephen Hawking ook wel zien (als ik hem niet heb gezien), weet je de naam toevallig?

Omstreeks 1996 vond ik Ayreon helemaal geweldig maar de belangstelling is na de eerste Star One toch wat verflauwd.

The Theory of Everything heb ik nu een paar keer via Progstreaming beluisterd en het klinkt toch allemaal weer net iets te bekend, wat overigens vast een pre is als je de voorgangers geweldig vindt. Daarnaast klinkt het - in tegenstelling tot de voorgangers - vooralsnog niet echt als een geheel en heb ik het idee dat dit verhaal nog omslachtiger is dan op eerdere albums.

Neemt niet weg dat het album genoeg goede momenten bevat om - net als de voorgangers - een ruime voldoende te krijgen. Ik denk alleen niet dat ik het nog vaak zal luisteren.

Ayreon is geen fastfood. Zijn albums vormen een meergangendiner. Consumptie kost wat meer tijd en moeite, maar uiteindelijk smaakt het erg lekker en ga je tevreden naar huis. Kortom: Ayreon is voor fijnproevers die bereid zijn zich te laten meeslepen. Dat vraagt Arjen trouwens ook van zijn muzikanten, ze moeten van Ayreon houden en op willen gaan in de rollen die Arjen voor ze bedenkt. Wat dat betreft is hij wel een meesterkok, om de vergelijking nog even door te trekken. Die neemt ook alleen maar genoegen met perfect afgewogen ingrediënten

haha, mooi verwoord...

Wil je hiermee zeggen dat je mening over het album veranderd is? Progliefhebbers pur sang zien Ayreon volgens mij meer als je helemaal volschrokken bij een wokpaleis.

hahahaha! Leuke vergelijking. En Ayreons studio is dan zeker een progpaleis!

Maar alle gekheid op twee (eet)stokjes, mijn aanvankelijke teleurstelling is wel verdwenen, ja. Ik wist ook wel dat het zou goedkomen. Maar ik bedoelde het meer in algemene zin. Ayreon is inderdaad voor fijnproevers. Daar reken ik mezelf ook toe. Het lag dan ook vooral aan mezelf dat de eerste kennismaking met The Theory of Everything tegenviel. Komend weekeinde kom ik trouwens pas aan de tweede cd toe. Na de aanvankelijk schrik wilde ik eerst maar eens de eerste twee delen (op cd 1 dus) leren kennen.

Ik denk dat Ayreon niet voor fijnproevers is. Het lijkt me juist een van de toegankelijkere progacts. Volgens mij slaan pure progliefhebbers Ayreon ook niet als het allerhoogste aan, in tegenstelling tot progressief nijgende metalliefhebbers. Ayreon roept ook heel erg op zich af hoe prog het is, dat zegt ook wat.