Golden Earring - Moontan (1973)

Klassieker uit de Nederlandse popgeschiedenis, dit album, "Moontan" van Golden Earring. Wat mij betreft niet alleen vanwege wereldhit "Radar Love". Want er is veel meer te genieten op "Moontan" dan alleen dat nummer. Wat te denken van "Are You Receiving Me" en "The Vanilla Queen". Beide nummers worden opgerekt tot aanzienlijke lengte en met name de instrumentele passages in die nummers vind ik fantastisch. Naast het zeer goede gitaarspel van George Kooymans bezweert Rinus Gerritsen ons met hypnotiserende baslijnen. Ook "Candy's Going Bad" en "Just Like Vince Taylor" zijn prima rocksongs. "Suzy Lunacy (Mental Rock)" vind ik persoonlijk wat minder. Maar slechts een kniesoor die daarom maalt, want "Moontan" is regelrechte rockgeschiedenis uit de Lage Landen.

Eind jaren 60, begin jaren 70 hadden ze het regelmatig over het volgende fenomeen.
Supergroep.
Je stopt een groep ras muzikanten bij elkaar, laat ze samen jammen, en kijkt wat daar uit voort komt.
Er daar ligt voor mij juist het probleem.
The Jimi Hendrix Experience, Focus, Cream en Blind Faith zijn duidelijke voorbeelden.
Alleen live willen ze allen laten zien wat ze in huis hebben, en krijg je een soort van freak show, waarbij uiteindelijk de structuur van de songs ver te zoeken is.
De een vind dit geweldig, de ander kan er weinig mee.
Meestal hoor ik bij die laatste groep.
Vanwege de ego’s vallen deze bands vaak snel uit elkaar.
Voor mij zijn er echt wel supergroepen, bands waarbij de balans zeker aanwezig is, en er sprake is van echte nummers doordat men elkaar perfect aanvoelt.
Queen, Led Zeppelin, Fleetwood Mac (in vrijwel elke samenstelling) en Pink Floyd, hebben die kracht.
Bands die durven te ontwikkelen, zonder dat de kwaliteit verloren gaat.
In Nederland heb je een duidelijk, vaak onderschat voorbeeld.
Golden Earring.

Radar Love werd niet voor niks internationaal een grote hit; nog steeds een klassieker.
Het heavy gitaarspel van George Kooymans, de locomotief achter de drums Cesar Zuiderwijk, het stuwende bas spel van Rinus Gerritsen, en de klasse zang van Barry Hay.
Live kan het in alle variaties gespeeld worden, en hier past een drumsolo weer wel tussen.
Zelfs jaren later staat het nog als een huis.
Versterkt of unplugged.
Alles komt telkens weer mooi samen, en blijft hij als song prima staande naast een Gimme Shelter, Child In Time en Whole Lotta Love.
Vervolgens werd gekozen voor een toevoeging van muzikanten als Eelco Gelling en Robert Jan Stips.
Toch bleek dat ondanks hun talenten dat ze niet pasten tussen de sterke basis van Golden Earring.

Moontan, met de Roxy Music achtige hoes.
Opent al prachtig met Candy’s Going Bad.
Wat heeft het intro veel weg van het latere Rockin' in the Free World van Neil Young.
Op de zang na zou het zelfs bijna een Pearl Jam lied kunnen zijn.
Nirvana noemde al Shocking Blue als voorbeeld, zou Moontan ook in de platenkast van verschillende grunge bandjes hebben gestaan?
Misschien is de Hollandse invloed groter dan verwacht in het heersende jaren 90 gitaargeweld.

Are You Receiving Me heeft nog dat psychedelische intro uit de tijd van Eight Miles High, The Wall of Dolls en Seven Tears.
Geweldig hoe die saxofoon er bij komt, maar nog gaver is de overgang naar de bas van Gerritsen.
Dit is niet zo maar een jamsessie, volgens mij is er echt wel over elke noot na gedacht, zo komt het wel op mij over.
De opbouw doet mij ook denken aan The End van The Doors.
Zou deze in plaats van Radar Love als single worden uitgebracht, dan zou die waarschijnlijk bijna net zo succesvol worden.
Goed dat er niet werd gekozen, om hiervan alsnog een single te maken, dan zou je twee nummers achter elkaar hebben, die wel heel veel vergelijkingen met elkaar hebben.

Het intro van Suzy Lunacy (Mental Rock) lijkt op het latere Don’t Stop van Fleetwood Mac; helaas is het begin echter het sterkste van het hele geheel, vervolgens dat Waterloo achtige gebeuren (ABBA) hoeft voor mij niet zo nodig.
Ach, glamrock rules, zullen we maar zeggen.

Just Like Vince Taylor zou prima op Exile on Main St. passen.
De invloeden van The Rolling Stones zijn hoorbaar, en Golden Earring komt er prima mee weg, al heb ik niet het enthousiasme wat veel Earring liefhebbers wel hebben.
Voor mij samen met Suzy Lunacy (Mental Rock) de minste van Moontan.

Afsluiter The Vanilla Queen maakt alles weer goed.
Mooie opbouw, met weer een prachtig tussengedeelte van George Kooymans.
Akoestisch, en vervolgens uitgalmend in versterkt spel.
Het Whole Lotta Love achtige gedeelte inclusief echo’s hadden ze echter wel weg mogen laten.
Dat Alan Parsons einde waarbij het lijkt dat er een heel orkest zit, komt zeer goed uit de verf.

Na She Flies On Strange Wings en hun bewerking van Eight Miles High laten ze op dit album duidelijk horen, prima uit de voeten te kunnen met langere stukken.
Later zullen ze het nogmaals doen op Cut, want de studioversie van Twilight Zone is uiteraard beter dan de ingekorte single.

Het 9e studio album van de Haagse rockers Golden Earring is terecht uitgegroeid tot een klassieker in de Nederpop, maar zelfs wereldwijd is dat het geval. “MOONTAN” verscheen in de zomer van 1973 en heeft met “RADAR LOVE” hun grootste hit in de gelederen. Die song kwam in augustus van dat jaar uit en werd hun derde nummer 1 hit. “MOONTAN” heeft 6 songs die allemaal aansluiten bij het in de eerste helft van de jaren ’70 populaire symphonische rock. Langere tracks dan gebruikelijk, gebruik van keyboard en regelmatig erg sferisch. Het album opent met “CANDY’S GOING BAD” dat van een typische Earring rocker verandert in een sfeervolle, rustige song. “ARE YOU RECIEVING ME” is met 9 en een halve minuut de langste song op “MOONTAN”. Met een hoofdrol voor saxofonist Bertus Borgers in het aanstekkelijke refrein is het een nummer met meerdere stijlen in zich. Het prachtig instrumentale tussenstuk zorgt ervoor dat het uitgroeit tot een briljantje in geschiedenis van de Earring. Het album gaat verder met het kortste nummer, “SUZY LUNACY (mental rock)”, een meer recht toe recht aan rocker. “RADAR LOVE” is misschien wel hét Golden Earring nummer en de album versie voegt een geweldig instrumentaal stuk toe aan de bekende single edit. “JUST LIKE VINCE TAYLOR” is uitgeroeid tot een live favoriet en daar leent deze heerlijke rocker zich ook voor. “THE VANILLA QUEEN” is het slotakkoord van het ruim 40 minuten durende album en wat voor één! Geweldig lang nummer, met een heerlijke opbouw, een lyrische gitaarsolo en het soort symphonische rock zoals het in de eerste helft van de jaren ’70 in Nederland gemaakt werd door onder andere Kayak en Earth & Fire. Barry Hay, George Kooymans, Rinus Gerritsen en Cesar Zuiderwijk hebben zich met “MOONTAN” overtroffen en brachten in 1973 een album uit dat ook internationaal goed ontvangen werd.

Eigenlijk onbegrijpelijk dat de klassieke platen van bijvoorbeeld Pink Floyd, Yes, de Moody Blues en Led Zeppelin al in drie verschillende en verbeterde releases op CD zijn verschenen, terwijl we het in het geval van de beroemdste plaat met de beroemdste rocksingle van de beroemdste rockband van Nederland nog steeds met die ene simpele Red Bullet-uitgave uit 2001 moeten doen. Was Moontan een plaat van een buitenlandse topact, dan zou er ongetwijfeld al minstens één geremasterde versie zijn uitgebracht met een boekje waarin de teksten, foto's en credits van muzikanten van het oorspronkelijke inlegvel in ere zouden zijn hersteld, om nog maar te zwijgen van bonustracks (de singleversie van Radar love, de Amerikaanse versie van Big tree, blue sea, de losse single Instant poetry, misschien zelfs een tweede CD met een liveset). Maar goed, we moeten blij zijn dat de CD zoals die er nu is in ieder geval goed vol en hard klinkt en dat bijvoorbeeld de zeer korte pauze tussen c.q. de bliksemsnelle overgang van Just like Vince Taylor naar Vanilla queen keurig gehandhaafd is (ik kan me herinneren dat de pauzes tussen de tracks op een geremasterde versie van Strange days opeens langer duurden, waardoor de flow een beetje uit dat album verdween).
        Ik heb de Earring nooit echt gevolgd, op een drietal platen uit het midden van de jaren 70 na, maar Moontan heb ik altijd een geweldige plaat gevonden. Ik draai hem nu weer uit jeugdsentiment, maar tegelijkertijd valt het me op hoe geweldig hij in elkaar zit, hoeveel zelfvertrouwen de band hier uitademt en hoe perfect de nummers zijn gearrangeerd. En nu ik er met "verse" oren naar luister is het vooral grappig om te horen hoeveel "geluidjes" er eigenlijk totaal eigen zijn aan deze plaat. Dat klinkt oneerbiedig, maar ik bedoel dat het totaalgeluid van dit album diverse (combinaties van) instrumenten bevat die ik eigenlijk zelden of nooit bij andere platen heb gehoord en die ik ook alleen maar met Moontan associeer. De "sirene" vlak voordat het refrein van Candy's going bad begint en die "strontvlieg"-synthesizer op het einde daarvan, het unisono klinken van de gitaar en de sax vanaf 5:41 in Are you receiving me, de herkenbare hoge stem van George Kooymans achter het eerste refrein van Radar love, die twee synth-loopjes die Vanila queen openen en die na het eerste refrein weer ijskoud terugkeren – het zijn allemaal gewoon instrumenten die je zó in de winkel kunt kopen (of stembanden die je in je keel hebt zitten), maar op dit album klinken ze zó uniek dat ze echt aan déze nummers en aan déze plaat vastgeklonken zitten. (En dan heb ik het nog niet eens over die heerlijke harde bas van Rinus Gerritsen gehad – mooi dat hij bij het laatste refrein van Vanilla queen feitelijk de solo's krijgt.)
        Raar trouwens dat op bovenstaande hoes de gele neonletters van de titel zijn vervangen door een doorsnee-lettertype. (Op mijn CD-hoes is de gele titel gewoon naar boven gehaald en boven de naam van de band geplaatst.)