David Bowie - Heathen (2002)

Lange tijd durfde ik de latere Bowie albums niet aan. Toch vond ik dat ik dit niet langer kon blijven negeren en ben toen maar eens begonnen met wat later werk waarvan Heathen de eerste poging was.
Al bij opener Sunday besloop me een ongemakkelijk gevoel. Wat een mooie start is dat zeg............. dat ik dit niet aandurfde al die tijd is onbegrijpelijk. Ik verwachtte allerlei rare fratsen maar dit is gewoon sfeervol. Ook Cactus wist me gelijk te pakken.
Alles wat hierna volgde zorgde voor een hoop Oehs en Aahs en niet omdat ik mee stond te zingen maar van pure verbazing.
Dit is gewoon ijzersterk en kan zich meten met het beste werk van de man. Hoezo jaren '70?!!
Ik moet me schamen dat ik dit zo lang genegeerd heb, maar ben tegelijkertijd blij dat ik me daar ook overheen heb gezet

I Would Be Your Slave reken ik tot de beste Bowie nummers ooit.

Dat nummer meandert op een manier waardoor ik telkens op het verkeerde been word gezet. Ik zal nog 20 luisterbeurten nodig hebben om het te bevatten
Ook die baslijn is prachtig.

Het klinkt misschien pretentieus, maar de reden waarom ik Bowie eigenlijk altijd ben blijven volgen is omdat hij als één van de weinigen muziek maakt die me meeneemt naar emotionele gebieden die ik eigenlijk niet ken, plekken waar soms onbestemde gevoelens als melancholieke, verlangen, streven, omkijken naar het verleden, afscheid, onechtheid, energie, warmte achter het masker, afstandelijkheid en eenzaamheid samenvloeien in kleuren die ik nog niet ken, niets is eenvoudig, alles is samengesteld, genuanceerd, grillig, emotioneel enorm rijk, vreemde grensgebieden waar ik nog aan niemands hand ooit ben geweest.

Zoals gezegd, misschien pretentieus, maar Bowie gaat soms zó diep en zó scherp, hij boort dan gevoelens aan die niemand anders ooit heeft opgeroepen. Het openingsnummer, Slow burn, I would be your slave, 5.15 the angels have gone (die wanhoop in "We – never talk anymore…") en het titelnummer zijn op deze plaat zulke nummers.

Los van die nauwelijks uit te leggen aantrekkingskracht van die nummers is dit ook verder een album met vrijwel geen zwakke plekken, een paar uitstekend gekozen covers (vooral die van de Pixies), een mooi vol en warm geluid en (als dat mag meetellen) een bijzonder mooie hoesfoto. Naast de gastrollen van Pete Townshend en Dave Grohl als meest opvallende namen vond ik het als Dream Theater-fan zelf verrassend om te zien dat ook hun toetsenist Jordan Rudess zijn opwachting maakt. Een prachtige plaat waar ik ook na talloze luisterbeurten nog nieuwe dingen aan ontdek; mijn favoriete Bowieplaat sinds Low (en hij heeft sindsdien toch nog een aantal heel behoorlijke platen afgeleverd).
 

Duidelijk verwoord Robertus. Ik ben het met je eens dat dit album niet overal even sterk is, maar de pieken liggen bij mij net even bij wat andere songs. Voor mij was het echt een groei album. Het begon met Slip Away wat ik instantly een regelrechte klassieker vond en nog steeds vind. Wat later kwam ineens Afraid binnen. Wat een heerlijke stuwende track is dat toch. Weer later ontdekte ik ineens (via een youtube live "on request" versie) de heerlijke lome groove van 5.15: The Angels Have Gone en daarna het opbeurende melancholieke van Everyone Says Hi. En recentelijk vind ik I Would Be Your Slave ook helemaal geweldig. Dit zijn voor mij de 5 beste songs op dit album.

Gemini Spaceship vind ik hier absoluut niet op passen en ook een wat irritant nummer, maar ook A Better Future vind ik niet echt sterk. Cactus vind ik ok, maar ook niks bijzonders. De Neil Young Cover is eigenlijk gewoon een kopie van het origineel, dus ook niet echt speciaal. De overige 3 tracks zijn prima songs.

Maar die 5 eerst genoemden zijn echt fantastisch! All in all vind ik het z'n beste album sinds de 70s.

Heathen klinkt ijzingwekkend diep tot zelfs in de cockpit door. Het is de meest gedraaide plaat, al is ★ zo langzamerhand een stevige concurrent aan het worden.

De Major rommelt wat op het schakelpaneel om vervolgens zijn aandacht uit te laten gaan naar het grote scherm.

"Afhankelijk van de hoeveelheid zonnestralen zou het enigszins flauwe Everyone Says ‘Hi’ nog wel eens een goed vluchtmomentje kunnen zijn!" roept de immer charmante astronaut enthousiast uit.

We schrijven het jaar 2002. Het onheilspellend grauwe Sunday, het indrukwekkende Slowburn met Pete Townshend op trillende snaren: het is de eerste Bowie sinds jaren en tevens de laatste Bowie die ik nog in een echte winkel kocht. De platenzaak bestaat al lang niet meer.
Heathen (The Rays), het wondermooie Slip Away, A Better Future: het zijn deze Bowieliedjes die mij iedere keer weer kippenvel bezorgen. Dit keer vind ik Cactus voor de verandering wél een leuke bewerking. Het zijn allemaal op z'n minst aardige liedjes en oh... wat hou ik van dit Bowie geluid!

"Kijk! Ik lees nu net dat de Gemini klaar staat. Het is bijna 5.15! We moeten ons haasten. Er is nog een lange weg te gaan!" De mededeling van Major Tom komt hard aan.

"Maar deze dag is zo ondoordringbaar grijs... misschien dat we later kunnen overstappen?" opperde ik.
"Ik wil graag Heathen nog één keer helemaal afluisteren voordat we gaan!"

Ik zie een glimlachende Major:

"Wist je dat jouw ★ door hetzelfde universum reist als die van Bowie?"

Ik vind Heathen verreweg het beste album in zijn latere jaren als gerespecteerd muzikant. Het grijpt namelijk terug naar z'n meest boeiende werken uit zijn begintijd ( for example Scary Monsters). Ook vind ik dat hij op dit album nog goed bij stem is. Nadien werd het allemaal van die electronische zooi

Op het gevaar af van lijkenpikkerij beschuldigd te worden: Heathen is misschien wel Bowies beste plaat sinds zijn Berlijnse periode. Twee kanttekeningen: ten eerste mis ik Scary Monsters nog steeds in mijn collectie, en ten tweede weiger ik aan Blackstar sterretjes of punten toe te kennen. Dat voelt alsof ik de afscheidsbrief van een groot auteur zou moeten beoordelen op schrijfstijl en spanningsboog.

Voor Heathen speel ik wel graag een-koppig jurylid. Dit album werd veertien jaar voor zijn dood uitgebracht, maar ik kocht de cd pas een paar jaar later. Die lag toen uitdagend te lonken in de budgetbakken, al is dat inmiddels twee volle decennia geleden. De dikke stoflaag die ik van het doosje moest blazen, gaf aan dat de schijf me toen niet meteen bij de lurven had gegrepen ... en dat ik ook eens hoger dan de vloer moet stofzuigen.

Na een geconcentreerde eerste luisterbeurt onder mijn hoofdtelefoon, schalt Heathen nu voor de derde keer doorheen de door mij gemonopoliseerde woonkamer. Voor sommigen is het heiligschennis – of een bewijs dat een review niet doordacht is – maar tijdens die latere luisterbeurten was ik met een beetje mijn administratie bezig. In mijn geval: huiswerk verbeteren voordat de bom valt.

"Een heidens genot" is misschien te veel lof voor deze artistieke aandachtstrekker annex muzikaal behang. Dat het album niet echt vernieuwend klinkt – niet voor de Zeitgeist en ook niet voor Bowie zelf – neem ik deze kameleon geenszins kwalijk. Nummers 2, 3 en 4 zijn voor mij de absolute hoogtepunten op deze vrij consistente plaat. Het niveau zakt nergens echt in, al voelt nummer 11 wel als het zwakke broertje. Welke heiden gelooft er nu in een betere toekomst?

Ik besef hoe oneerbiedig het is om songs slechts bij hun nummer te noemen. Voor 'Slow Burn' maak ik graag een uitzondering. Wanneer Bowie daar "In the centre of it all" zingt, rinkelde bij mij een belletje of beter gezegd: gonsde een doodsklok. Over het feit dat hij op zijn sterfbed dus nog aan zelfrecyclage deed, vel ik consequent geen oordeel. Over het recycleren van de Pixies en het inhuren van Pete Townshend en Dave Grohl is de jury duidelijker: een welverdiende 8 op 10.