Depeche Mode - Some Great Reward (1984)

Dan wel vrij late albums: vanaf Playing the Angel (2005) vind je van zijn hand (of als co-auteur) max 2-3 tracks per album, muv (wellicht) Playing the Angel imo, niet echt de albums die je in het koffertje meeneemt naar het onbewoonde eiland. En - even voor de vuist weg - die songs doen ook niet echt meteen warme gevoelens ontwaken.

Zowel Playing The Angel als The Delta Machine vind ik grofweg van eenzelfde niveau als het jaren 80 werk van Depeche Mode mu.v. Music for the Masses (die sla ik wat hoger aan). Op die twee recente platen zijn
Suffer Well en Should be Higher door Gahan geschreven. Twee uitstekende nummers. Martin Gore is de betere songwriter, maar Gahan heeft er zeker ook talent voor, imho.

Martin Gore heeft het vermogen om zich treffend in Dave Gahan te verplaatsen. Ik begrijp dus goed dat er veel mensen zijn die denken dat Dave Gahan veel geschreven heeft. De teksten slaan bijna allemaal op zijn persoonlijkheid. Martin Gore gebruikt hem min of meer als inspiratiebron, waardoor zijn teksten dus bijna nooit biografisch zijn. Eigenlijk een hele slimme zet, want hierdoor houdt hij zijn privéleven behoorlijk buiten de schijnwerpers.

Barney Rubble, Music For The Masses is ook mijn favoriet, staat in mijn Top 10, daarna volgt Some Great Reward.

DM's beste worp tot nu toe, SGR is een evenwichtig album met overwegend sterke nummers. Het selecteren van 2 favoriete nummers is een bijna onmogelijke klus want ik kan er wel 6 opnoemen. Stories Of Old en If You Want vind ik ietsje minder. De door Martin Gore gezongen Somebody is echt een parel. De sound van DM is typisch jaren '80 maar na 40 jaar (slik ..) niet gedateerd. Ontzettend knap. Gewoon tijdloos goed.

Depeche Mode past rond de Some Great Reward release helemaal in het duistere postpunk doemplaatje, al zweren ze hun hitgevoelige sound nooit af. Construction Time Again heeft al een meer industriële invalshoek, een lijn die ze vervolgens op Some Great Reward stevig doorzetten. Martin Gore heeft zich in de muziek van het West-Berlijnse anarcho artpunk gezelschap Einstürzende Neubauten verdiept en is zwaar onder de indruk van hun podiumpresentatie. Met de introductie van metalen platen die door hamers tijdens optredens heftig toegetakeld worden, verfijnen ze hun alternatieve synthpop geluid tot iets unieks eigens. De geboorte van de coldwave wordt in gang gezet.

Na de afronding van Construction Time Again in de Hansa studio blijft Martin Gore in Berlijn hangen. Het uitgaansleven daar is enigszins te vergelijken met die van de extravagante New Romantics scene zoals deze rond eind jaren zeventig in de Londense club The Blitz tot bloei komt. Openingstrack Something To Do gaat de verveling te lijf. Het is een ode aan de decadente donkere kant van het nachtelijke Berlijn. Een stad die zich met werkeloosheid, woningnood en drugsverslavingen voedt. Some Great Reward is een prima albumtitel, maar het later gebruikte Black Celebration is misschien nog wel meer van toepassing. Depeche Mode is volwassen geworden, en straalt dit in alle opzichten uit.

Dat egocentrische escapisme oefent dus een erotische aantrekkingskracht op de maagdelijke Martin Gore uit; die daar dus als het ware in het nachtleven ontmaagd wordt. De verlegen songschrijver durft zich vanwege die anonieme onzichtbare positie in Berlijn daar wel in leer en vrouwenkleding te etaleren. Deze stijl wordt door de overige bandleden overgenomen, waardoor men net wat anders tegen het evoluerende Depeche Mode aankijkt. If You Want introduceert deze weekend vullende stapavonden en komt vreemd genoeg volledig op het conto van Alan Wilder. Een heuse Black Celebration viering, en het schakelnummer naar de volgende Depeche Mode plaat.

People Are People geeft deze innerlijke strijd perfect weer en gaat zelfs een stap verder. Met gemak is dit nummer tot de altijd aanwezige homohaat en het publiekelijk anders zijn, te herleiden. Depeche Mode wordt hierdoor regelmatig in deze periode aan de gayscene gelinkt. Bands als Frankie Goes To Hollywood, Bronski Beat en Soft Cell domineren de hitlijsten en een song als het hitsige dominante sado machistische Master and Servant past daar perfect tussen. Die vette knipoog en humoristische twist wordt niet door iedereen opgepakt en geapprecieerd.

De rol van Alan Wilder zal tevens alleen maar toenemen, al gaat dit ten koste van het toch al niet zo grote Andrew Fletcher aandeel. De toetsenist reproduceert veldopname samplers op zijn Synclavier en Emulator II synthesizers. Martin Gore blijft hoofdleverancier van de albumtracks, al is If You Want volledig door Alan Wilder gecomponeerd en leeft hij zich op muzikaal vlak helemaal op People Are People uit. Hij krijgt de vrije hand om de tekst van Martin Gore van muziek te voorzien. Door dit single succes stijgt zijn aanzien binnen de band en wordt hij nog meer als volwaardige teamspeler gezien.

De onzekerheid van Martin Gore kan je gerust als het hoofdthema van Some Great Reward beschouwen. Bij het verlaten van Engeland sluit hij tevens zijn relatie met zijn Londense vriendin Anne Seedwell af en zoekt hij zijn heil bij Cristina Friedrich. Het twijfelachtige Stories of Old kapt dat pijnlijke verleden af, en is een geforceerde poging om zich opnieuw te herpakken. De songwriter is op alle vlakken zoekende, hoe veilig is het dan om het Lie to Me bedrog door Dave Gahan te laten zingen. Hier is die partner in crime nog de ideale uitlaadklep. Op latere albums kruipt Martin Gore dieper in het uitgesproken David Gahan personage, zeker als diens destructieve leven totaal in puin ligt.

Bij de feelgood liefdesliedjes neemt Martin Gore steeds vaker de leadzang voor zijn rekening, zodat er geen miscommunicatie ontstaat. Zo denken nog steeds veel luisteraars dat See You door Dave Gahan geschreven is. It Doesn’t Matter handelt over de prille gelijkwaardige verstandhouding met Cristina Friedrich die Martin Gore volledig in zijn waarde laat. Op foto’s van het liefdeskoppel uit deze periode straalt de tekstschrijver zoveel geluk uit. Het kleine intieme breekbare Somebody pianoballad gaat over dat vertrouwen en is meer dan een simpel liefdesliedje. Er zit zoveel diepgang, hartstocht en respect in. Ook hier is de keuze begrijpelijk dat hij zelf de rol van uitvoerende vocalist op zich neemt.

Dat Depeche Mode is deze fase in de volksmond vaak gekscherend Depressed Mode wordt genoemd, heeft de band vooral aan Blasphemous Rumours te danken. Het suïcidale Blasphemous Rumours koppelt het tienerverdriet aan het kerkelijke wantrouwen en stelt de wankele positie van het geloof aan de kaak. Daar past de hoesfoto van de echtverbintenis tussen twee jonge zielen perfect bij. De kille fabrieksgrijze achtergrond versterkt dit beeld alleen maar. Some Great Reward luidt voor mij de meest creatieve periode van Depeche Mode in.

Ik had dit album al een lange tijd niet integraal meer beluisterd, maar voor deze recensie heb ik er weer eens goed voor gezeten. Hoewel Some Great Reward door velen als een absolute depeche mode-klassieker wordt gezien, heeft de plaat mij nooit helemaal kunnen bekoren.

Aan de productie ligt het niet eens. Dat blikkerige, industriële vroege jaren 80-geluid vind ik best wel wat hebben. Het klinkt inmiddels misschien een klein beetje gedateerd, maar het heeft tegelijkertijd die heerlijke, rauwe charme van die tijd.

Voor mij is dit vooral een overgangsplaat die in de schaduw staat van hun latere werk. Je hoort dat ze zoeken naar hun definitieve, donkere sound, maar het is het net niet. Ik missimpelweg de flow; het voelt af en toe meer als een verzameling losse experimenten dan als één coherent geheel.

Het minimalistische Somebody springt er voor mij wel echt uit. Met de akoestische piano, de kwetsbare zang en de prachtige melodie is dit nummer duister, fragiel en adembenemend tegelijk. Een uitstekende song.

Het andere grote hoogtepunt is Blasphemous Rumours. Door die kille metaalklanken is dit nummer beklemmend; claustrofobisch en melancholisch. De song grijpt je meteen bij de keel. Het is spookachtig mooi en theatraal gezongen, en werkt heel sterk toe naar een ijzingwekkende climax.

Wat ook niet meehelpt, is dat ik de overbekende singles inmiddels echt beu gehoord ben. Nummers als People Are People en Master And Servant zijn iconisch, maar na de zoveelste keer op de radio of in playlists heb ik het er wel mee gehad. Hoewel Somebody en Blasphemous Rumours ook als single zijn uitgebracht, hebben die voor mij hun kracht behouden. Maar die twee andere hits overschaduwen de rest, waardoor ik de plaat minder snel nog eens opzet. Het zegt al genoeg dat er maar twee songs van dit album in mijn Depeche Mode-playlist staan

Hoe stroef de plaat voor mij ook voelt, het bleek wel de noodzakelijke opstap naar hun beste periode. Vanaf hier werden hun albums alleen maar sterker, met een reeks legendarische platen die lieten zien wat er allemaal mogelijk was binnen de alternatieve synth pop.

Oeps, nog een foutje.

De "overgangsplaat" was de vorige.

Something To Do en Blasphemous Rumours zijn voor mij samen met het latere Black Celebration titelnummer de meest duistere nummers van Depeche Mode. Al brachten ze in hun beginperiode ook al donkere tracks als Ice Machine en Photographic uit.