Dream Theater - Systematic Chaos (2007)

Iets minder avontuurlijk en daardoor minder verrassend dan voorganger Octavarium, maar nog steeds een geweldig album. De plaat bevat uitsluitend sterke songs en wordt naarmate hij vordert eigenlijk alleen maar beter. Qua sfeer zit het album in de richting van Train Of Thought: het iets hardere werk dus.

Tsja, Systematic Chaos.

De grote stap naar nog meer succes, de harde pegels, de grotere aandacht.
Nog steeds voelt de overgang naar Roadrunner als een paard van Troje die met weelde versierd het Dream Theater kasteel werd ingereden om vervolgens de machine van binnenuit te vervuilen en vuur in de buik te doen doven.
Of allicht een beetje te dimmen.

Naar jaren kei- en keihard geknokt te hebben hadden ze nu een platenmaatschappij achter zich staan die de band wel de aandacht schonk die het verdiende.
Maar juist die overgang van hard werken, naar mensen die hard voor je werken is voor mij toch een misstap gebleken, althans als ik de eerste wapenfeit onder de RR-vlag bekijkt en vooral beluisterd.

Systematic Chaos is an sich niet zo slecht.
Technisch staat het weer als het spreekwoordelijke huis en er staan best goede nummers op, en dan noem ik bijvoorbeeld The Ministry of Lost Souls, een geweldige epic, tekstueel niet al te sterk maar wel met emotie, die aan het eind toch iets te ver doordraaft naar mijn bescheiden mening.
Of een The Dark Eternal Night, lekker Pantera-achtige stamper die je flink wat nekklachten kan bezorgen. Heftig!
Repantance (deel 3 van de 12-steps-suite) is ook zo'n heerlijk, langzaam en log nummer die gesierd word met de gastbijdrage van zovele vrienden van DT. Ik noem een Daniël Gildenlöw, een Steve Hogarth, een Neal Morse, een Steve Vai, een Correy Taylor.
Afijn, u zult de lijst wel uit uw hoofd kennen, maar ik moest het even opzoeken. Subliem!

Maar deze goede nummers hebben ook tegenpolen.
Forsaken is melodieus maar niet op zijn plaats op de cd.
Prophets of War, door velen geadoreerd, is voor mij een protest song, met een tekst die zo uit de pen van de grote Bob Dylan zou hebben gevloeid. Ik kan er maar niet aan wennen.
Voor Systematic Chaos hebben ze, net zoals op Octavarium, de inspiratie vooral gezocht in andere bands, zoals het al genoemde Pantera maar ook een Rush.
Nou is Dream Theater een vrij constante band maar op deze twee albums zoeken ze naar mijn mening toch echt te veel buiten de deur.
Maar er zijn twee duidelijke punten waar het op dit album echt bijzonder misgaat.

Op de eerste plaats vinden we Constant Motion.
Uiteraard geschreven door mr. M. Portnoy, die ik en laat daar geen misverstand over bestaan, als persoon zeer hoog acht, over hoe zijn leven in een constante draai verkeerd. Altijd maar DT, altijd maar werken, altijd maar alles regelen voor de scherm en vooral achter de scherm, altijd maar het ijkpunt zijn in de DT-hiërarchie. Allemaal leuk en aardig en ik waardeer (understatement) al zijn moeite in de afgelopen jaren maar het levert hier een 13 in een dozijn-metal nummer op die als je alle nummers apart bekijk, echt niet op deze cd thuis hoort.
Misschien is dit trouwens wel de opus van zijn vertrek uit Dream Theater.
Zou het hier zijn begonnen?

Maar op de laatste en voornaamste plaats staat In The Presence of Enemies.
Een topnummer!
Van begin tot eind!
Goed, de tekst moet je niet al te serieus nemen, het schijnt gebaseerd te zijn op de Koreaans comic Priest (Manhwa) maar man oh man...wonderschoon!
Tenminste, als je een van de gelukkige bent die net zoals ik, met succes, de twee delen aan elkaar heeft geplakt, want waarom, echt waarom hebben ze het nummer in tweeën gesplitst?
Uit een officiële statement van Mike Portnoy hebben we kunnen lezen dat ze niet wilden eindigen met een epic (TMOLS) en een mega epic (ITPOE) maar ook niet met zo'n mega-epic wilden openen en dat de andere nummers eigenlijk stuk voor stuk niet geschikt waren om als opener te dienen, dus hebben ze, net zoals The Flower Kings dit in het verleden (met succes!) op Space Revolver (I Am the Sun pt I en II) de nummer gehalveerd.
Allemaal begrijpelijk maar oh, jee wat is dit jammer!
Super-progressief stukje, met vele muzikale wendingen die we van DT zijn gewend, iedereen in topvorm.

Ik wil niet té vernietigend over Sys.Chaos overkomen, lees het begin van deze stukje maar eens na maar als ik dan toch een cd moet neersabelen waarom dan niet een cd van mijn geliefde band?
Nee, helaas moet ik zeggen dat deze cd de middenmoot niet haalt, het is te gefragmenteerd, te geprobeerd, wat best wel wat leuke nummers op heeft gebracht maar er zijn ook verkeerde keuzes gemaakt die als ze hun hoofd wat meer in het verleden hadden gelaten best voorkomen hadden kunnen worden.

Jammer dat ik Octavarium nog niet heb, ik ben namelijk erg benieuwd hoe de Muse invloeden op het vorige album klonken. Niet dat ik het erg vind, in tegendeel, het is een welkome aanwinst voor het totaalgeluid in mijn optiek.

Na Train Of Thought krijg ik nu gelukkig weer de melodieuze Dream Theater waar ik zo van houd. Toegegeven, niet alle nummers zijn even sterk, maar vooral In The Presence Of My Enemies 1 & 2 zijn ware pareltjes die ik met alle plezier vaak zal draaien. Wel moet ik toegeven dat op bepaalde nummers het totaalgeluid ietwat gezapig over komt, maar dat zijn slechts kleine momenten.

Ben ik overigens de enige die The Ministry Of Lost Souls heel erg op 'Zombie' van The Cranberries vind lijken qua melodielijn?

Anderhalve maand later, dankzij een vriend beluister ik het album opnieuw, en wat de voorgaande dertig keren niet gebeurde gebeurt nu opeens wèl: het kwartje valt, de plaat vormt opeens een logische eenheid, de zwakke punten verglijden in het grotere geheel, en ik begrijp opeens niet meer waarom ik dit album ooit níét goed vond. Zelfs het koortje van Repentance ontroert, en de twee delen van In the presence of enemies vormen samen twee prachtige "bookends".

Het kan raar lopen. Ik kan het niet verklaren, ik bied mijn excuses aan aan de duizenden mensen die de plaat niet hebben gekocht vanwege mijn slechte recensie hierboven, ik verhoog mijn score en ik ga hem weer draaien. En daarna Black clouds and silver linings, daar was ik ook nooit echt stuk van. (Zou mijn verse enthousiasme komen doordat ik A dramatic turn of events zo leuk vind?)

”Systematic Chaos” is wederom, zoals ik eigenlijk van Dream Theater gewend ben, een toonbeeld van muzikaal vakmanschap. Niet altijd even makkelijk om naar te luisteren, maar daarom misschien wel juist zo boeiend. ”Systematic Chaos” is zelfs voor Dream Theater begrippen een behoorlijk stevig en hard album. De ene monsterlijke gitaarriff na de andere perst Petrucci uit zijn gitaar. Maar altijd melodieus. De solo’s zijn zoals altijd een genot om naar te luisteren. Daaronder levert Mike Portnoy opnieuw weergaloze drumpartijen. De gitaar en drum passen mooi op elkaar en daar kan ik met genot naar luisteren. Toch zijn er ook een aantal dingen die ik wat minder vind op ”Systematic Chaos”. De keyboards vind ik niet altijd even mooi. Begrijp me goed; over het algemeen vind ik toetsen een zeer welkome aanvulling op het totale geluid. Maar ik houd gewoon meer van de (Hammond) orgel, meer van het warme geluid zo te zeggen. De toetspartijen op ”Systematic Chaos” vind ik soms (niet altijd) wat nerveus klinken, met name in de solopartijen. Als ritmische ondersteuning zijn de toetsen wel fraai overigens. Ook ben ik geen grote fan van zanger James LaBrie. Zijn stemgeluid vind ik zeker acceptabel, maar ik ben er gewoon niet kapot van. Gelukkig wegen deze in mijn ogen mindere factoren niet op tegen de gewoon uitstekende liedjes, zowel qua structuur, opbouw, gevoel en techniek. Uiteindelijk vind ik ”Systematic Chaos” dus gewoon een prima album, een uitermate prettige luisterervaring waar je iets meer moeite voor moet doen, maar dat wel wordt beloond.