Black Sabbath - Dehumanizer (1992)

Beetje een tegenvaller na Heaven And Hell en Mob Rules. Met name de composities vind ik saai: veel nummers zijn in steeds hetzelfde tempo gespeeld, en daardoor wordt de plaat snel saai voor mij (ik ben het dus helemaal eens met notsub). Ik krijg ook nergens echt een 'wow'-gevoel. Eigenlijk springen alleen Computer God en TV Crimes er voor mij uit.

Of het de artistieke uitdaging was of de zakken met geld die aan de horizon lonkten, weet ik niet, maar in ieder geval ontsloeg Tony Iommi in 1991 al zijn bandleden en bracht Geezer Butler, Ronnie James Dio en Vinnie Appice terug in Black Sabbath. Na een paar maanden hadden Dio en Iommi&Butler alweer ruzie, kwam Tony Martin weer terug, maar een tijdje later was Dio weer present.

In ieder geval kwam Dehumanizer uit in 1992. In mijn ogen is dit album redelijk goed, maar veel te licht om ook maar in de schaduw te mogen staan van The Mob Rules. Er is een aantal goede nummers op dit album te vinden zoals Computer God, TV Crimes, I, en Buried Alive. Allemaal dreigende nummers met loodzware riffs, goed opgebouwd. Dio lijkt voor de gelegenheid zijn ‘kastelen en draken’-thematiek te hebben ingeruild voor iets hedendaagsere onderwerpen.
Helaas worden deze nummers afgewisseld met veel vullers, die op zich wel aardig zijn, maar in het niet vallen bij Sabbath’s eerdere werk met Dio, of met de beste platen met Tony Martin achter de microfoon (Headless Cross). Tot slot nog een paar nummers die nergens beginnen, doormodderen en tot slot ook nergens eindigen: Too Late, Sins of the Father, Letters From Earth.
Tot slot klinkt dit album ook nog eens slecht. Net als bij Born Again krijg ik hier het gevoel dat het album geproduceerd is om te klinken als het hardste album ooit. Helaas is de band een goed geluid uit het oog verloren is bij het nastreven van dat doel. Resultaat: de drums klinken blikkerig, en de gitaar had ook beter gekund.

Hoewel de volgende Sabbathalbums nog minder waren dan Dehumanizer, had hier veel meer ingezeten, zowel qua nummers als qua geluid.

3.5*

Ik blijf het gek vinden dat sommige users zo kritisch op dit album zijn. Ik heb (natuurlijk) gelezen waarom, maar alles bij elkaar opgeteld is dit toch wel een erg lekker heavy metal album. In de linernotes lees ik ook dat het de bedoeling was om een heavy album te maken en dat is ook prima gelukt. Over de kwaliteiten van deze muzikanten hoeven we het niet te hebben, die zijn voortreffelijk.

Het knalt er gelijk geweldig in met het sterke Computer God. En zwaarder wordt het met het heerlijk vertraagde After All The Dead. TV Crimes klinkt wat 'commercieler', het was dan ook een single van dit album. Maar ook dit is lekker zwaar aangezet en in een vlot tempo. Wat rustiger tempo krijgen we op Letters From Earth, waarop een lekkere gitaarriff zit en een prima zingende Dio.

Master of Insanity is de eerste single van dit album en is ook in deze eeuw regelmatig live gespeeld. Het heeft een lekkere catchy gitaarriff en een fraaie bridge. Ook Time Machine is met Dio deze eeuw live gespeeld, maar afgezien van de gitaarsolo vind ik dit niet meer dan een aardig nummer. Vooral het refrein vind ik te simpel voor Sabbath. Het begin van Sins of the Father doet bijna denken aan ... Aerosmith. Maar met een heavy riff eronder klinkt het ineens een stuk beter. Ook de synth-effecten en de drums zijn leuk.

Too Late is een rustiger nummer, meer rockballad-achtig. Nou zingt ene Dio het begeleidt door ene Iommi dus hoewel ik niet echt van de ballads ben, is dit intense nummer wel degelijk de moeite waard. En dan volgt I : voor mij één van de klassiekers van Black Sabbath: wat een nummer! Alles klopt eraan, een tijdloze heavy metalsong. Hierna gaan we nog even rammen op Burried Alive, de titel zegt genoeg. Deze slottrack heeft een ijzersterk refrein, fantastische solo en is een fraai einde van een prachtplaat.

Probeer het album niet te vergelijken met al die andere geweldige albums van de band. Dit is echt een prima heavy metalalbum. Opgenomen in 1992 zorgde Black Sabbath ook toen voor tijdloze heavy metal.

Hierboven wordt een overzicht gegeven van de Deluxe editie. Die 5 live nummers die je erbij krijgt zijn wel degelijk interessant en de verpakking is prachtig gedaan, met ook een uitgebreid boekje erbij. Momenteel niet al te duur op Amazon UK marketplace.

Degelijk,stevig en ook vrij sterk Sabbath album met Dio.
De composities zitten goed in elkaar,het gitaarwerk van Iommi mag er weer zijn en ook de productie die een beetje teruggrijpt naar het begin van de jaren tachtig en die niet door iedereen hier gewaardeerd wordt vind ik allesbehalve slecht.
En alhoewel ik niet echt een fan ben van Dio als zanger kwijt ie zich hier uitstekend van zijn taak.
Nummers als Timemachine,I,Computer God en TV crimes behoren dan ook tot het betere late Black Sabbath materiaal.
Het album mag zich in zijn geheel dan niet helemaal kunnen meten met de vroegere platen met Dio of de klassiekers uit de begintijd maar in de categorie zware hardrock is dit toch een vrij tijdloos en prima plaatje.

Kunnen we even stellen dat Dehumanizer gewoon weer het eerste echte Black Sabbath album sinds lange tijd is (gezien vanaf de chronologische volgorde dan)? Butler is terug en meteen hebben alle nummers meer inhoud op muzikaal vlak. Oh wat heb ik die speelse en virtuoze baspartijen gemist. Weg is ook die hele gladde jaren '80 sound, in plaats daarvan krijgen we een rauwe en harde uitgeklede productie die de gitaar en bas moddervet uit laten komen. Dio mocht geen fantasyteksten meer schrijven, maar kwijt zich prima van zijn taak in Computer God, TV Crimes, Sins Of The Father, Too Late en I. En zijn zang is rauw en ijzersterk. Tevens hebben we hier de eerste doommetalpartijen sinds Mob Rules, wat voor mij een flink pluspunt is. En ja, de vervoering is weer terug. Dehumanizer is het meest uitgeklede en daarmee ook rauwste album van de hele band. Prijs Ronnie James Dio. Prijs Geezer Butler. En fuck de daaropvolgende breuk tussen deze twee.

Voorlopige tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Dehumanizer
5. Master Of Reality
6. Sabbath Bloody Sabbath
7. Tyr
8. Headless Cross
9. Paranoid
10. Born Again
11. Technical Ecstacy
12. Vol 4
13. The Eternal Idol
14. Black Sabbath
15. Never Say Die
16. Seventh Star

Ah, eindelijk aangekomen bij Dehumanizer. Een van de eerste cd's die ik ooit kocht, maar eigenlijk alleen maar stof heeft gevangen. De enkele keren dat ik ernaar luisterde, vond ik het nooit slecht, maar het zette me nooit echt aan om vaker te luisteren. Black Sabbath heeft dan ook genoeg albums die beter zijn en dus makkelijker de weg naar de geluidsinstallatie vinden.

Toch valt dit dit album vandaag eigenlijk best goed. Ook ik heb een zwak voor Dio, maar zangers zijn voor Iommi vaak niet het probleem. Tony Martin levert ook puik werk af. Wellicht dat met Dio en vooral Geezer Butler de muziek daardoor een stuk steviger geworden is. Het is nog altijd geen Heaven And Hell. De productie is moderner, maar de toon is vooral feller. Dit album mag dan wel ondergesneeuwd en vergeten zijn, dit is toch wel degelijk een echte Black Sabbathplaat. Voor de luttele euro's haal je met deze cd een heel leuk schijfje uit de uitverkoopbakken.


Tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Paranoid
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Masters Of Reality
7. The Headless Cross
8. Black Sabbath
9. Dehumanizer
10. Born Again
11. Vol. 4
12. Tyr
13. Technical Ecstacy
14. The Eternal Idol
15. Never Say Die
16. Seventh Star

Wat door de rest inderdaad wordt beschreven: niet vergelijkbaar met The Mob Rules of Heaven and Hell maar wat mij betreft beter dan de Sabbath albums na The Mob Rules. Die hebben mij nooit zo kunnen boeien.

Ik ben dit album gaan luisteren na de DVD 'live at radio city music hall' te hebben bekeken. Hier werden heel wat Dehumanizer nummers gespeeld die ik niet kende maar me echt aangrepen!

Wat de muziek van Dio betreft; deze staat voor mij in hetzelfde rijtje als 'Lock Up The Wolves'. Zwaar ondergewaardeerd.

In 1984 hadden familieomstandigheden ertoe geleid dat bassist Geezer Butler zijn interesse in Black Sabbath verloor. Alhoewel drummer Bill Ward korte tijd met hem en Tony Iommi was betrokken bij de zoektocht naar een nieuwe zanger, haakte Ward af omdat hij Ozzy miste. Als Butlers vader ernstig ziek wordt keert deze terug naar Engeland, om zich na diens overlijden in Amerika bij zijn vrouw te voegen. Hier wordt korte tijd later een zoon geboren met een hartafwijking, waarna opnieuw enerverende maanden volgen, gelukkig met goede afloop. Aldus Butler in diens biografie 'Into the Void' dat deze zomer verscheen.

Ter elfder ure wordt Black Sabbath in de oorspronkelijke bezetting in juli '85 voor Live Aid gevraagd, maar deze reünie is eenmalig. Iommi wil vervolgens door met Black Sabbath en als manager Don Arden Butler belt met de vraag wanneer deze naar Los Angeles komt om hem te vergezellen, bedankt deze. Hij is niet meer geïnteresseerd, sterker nog, hij verkoopt zijn aandeel in de rechten op de groepsnaam voor een vriendenprijs aan Iommi.
De bassist richt zich op het gezinsleven, begint in Engeland de groep Beez en treedt met hen op in de Londense Marquee. Tot een platencontract komt het niet. Iommi vraagt hem terug maar hij weigert: dat Iommi in Zuid-Afrika optrad tijdens de apartheidsboycot én de onbetrouwbare manager Patrick Meehan weer in dienst heeft genomen zijn de voornaamste redenen. In 1988 sluit hij zich aan bij Ozzy Osbourne voor diens tournee voor No Rest for the Wicked.

In de zomer van 1990 speelt hij als gastmuzikant een nummer mee met de groep van zanger Ronnie James Dio, wat hen beiden goed bevalt. Als Butler hierover Iommi spreekt, besluiten de twee om Dio te vragen terug te keren bij Sabbath. Wat hierbij helpt is dat ook het derde album met zanger Tony Martin belabberd verkocht en de platenmaatschappij aan de deur rammelt.
Dio hapt toe en in Wales wordt gewerkt aan nieuw materiaal. Hij kan echter al sinds hun jaren bij Rainbow (1976-1978) niet goed opschieten met drummer Cozy Powell. Na enige tijd vertrekt Dio en keert Tony Martin terug.
Als Powell zijn heup breekt bij een val met zijn paard is echter de weg vrij voor zowel Dio als drummer Vinny Appice. Martin kan wederom vertrekken en zo ontstaat Dehumanizer. Butler vraagt hiervoor Dio of hij de draken en regenbogen in zijn teksten een keer kan overslaan, waarin deze nog toestemt ook.

Black Sabbath klinkt een stuk intenser dan op de drie albums met Martin, met de gitaren ouderwets prominent in de mix. Gierende gitaarsolo's van het soort waar ik van houd en qua songmateriaal is het dik in orde, al zijn Letters from Earth en Sins of the Father wel wat saai. Qua productie had ik liever producer Martin Birch terug gehad, wat Butler later in zijn boek aangeeft. Met Reinhold Mack wordt het geluid teveel dichtgesmeerd en klinken de drums niet vol genoeg. De productie had transparanter gemogen.
Master of Insanity is een nummer dat Butler enkele jaren eerder schreef met drummer Jimi Bell van zijn eigen band. Vooral op Too Late klinkt de variatie tussen ingetogen en heavy stukken, handelsmerk van Iommi en mijn favoriet, ook omdat Dio de "grom" in zijn stem waar nodig intoomt en sterk naar de climax toezingt.
Het werd het bestverkochte album van de groep in tien jaar, waarna tijdens de tournee de gebruikelijke spanningen tussen Butler en Iommi enerzijds en Dio anderzijds weer de kop opstaken. Een verzoek van het management van Ozzy Osbourne om nog eenmaal samen te spelen bij diens afscheidstournee, maakt dat Dio vertrekt. Net als Appice, die plaatsmaakt voor Bill Ward.

Butler noemt het Sabbath van na 1985 "Iommi desperately trying to keep the Frankenstein version of Sabbath from falling apart at the seams." Daar zit wat in, zeker vanuit zijn standpunt gezien. Toch bevat ieder album zijn sterke momenten. Dat geldt zeker voor Dehumanizer, tot dan toe de hardste van de groep. Alleen jammer van magere Hein op de hoes, dát vind ik zo afgezaagd en bovendien lelijk getekend... Wat dat betreft bevatten de albums met Tony Martin wél fraaie kunststukjes.

Het kan verkeren bij Black Sabbath. Door een samenloop van omstandigheden, uitgebreid toegelicht in een eerdere recensie door RonaldjK, viel de vorige line-up uit elkaar en was het Iommi in 1992 gelukt plots weer de volledige bende van The Mob Rules bij elkaar te krijgen. Ook qua sound breekt Dehumanizer met het Martin-tijdperk en worden de laatste sporen van de jaren '80 uitgewist. Geen galmende drums, prominente synths of grootse vocale harmonieën meer, wel een gortdroge, rauwe en vooral loodzware productie met minimale overdubs als muzikale omlijsting voor overwegend maatschappijkritische teksten die passen binnen het tijdperk waarin de plaat is opgenomen.

Op papier lagen alle ingrediënten er dus om met Dehumanizer een derde Dio-klassieker neer te zetten zoals Master of Reality dat was met Ozzy. Toch heeft het mij even geduurd om dit album op waarde te schatten. Aan Dio ligt dat alvast niet: de beste man klinkt op deze plaat meer venijnig en overtuigd dan ooit en schreeuwt geregeld zijn longen eruit. Ook de terugkeer van Butlers stevige maar speelse baswerk is een welkome verrassing. Het zijn vooral de relatieve eenvormigheid van het songmateriaal (veel uniform midtempo en hard) en de lengte van meer dan 50 minuten (de eerste keer dat Sabbath een plaat langer dan drie kwartier laat doorgaan) die ervoor zorgen dat het best een klusje is om dit album in één keer uit te zitten. Ondanks dat Dehumanizer dus geen echt slechte nummers bevat, voelt het geheel zo toch als wat minder dan de som van zijn delen.

Voor mij zijn er drie nummers die eruit schieten op dit album. Computer God hakt er aardig in als opener en bouwt in de tweede helft op van een melodisch interlude, met die karakteristieke vloeiende baslijntjes van Butler, naar een zinderende finale. TV Crimes is één van de zeldzame momenten op dit album waar het gaspedaal ingetrapt wordt en was de logische eerste single om het album te promoten. Zonder twijfel mijn grote favoriet is echter het verpletterende I, met een onverwoestbare hoofdriff, memorabele refreinen en de agressie in Dio's stem die uit de speakers knalt. (Kanttekening: de "nooo, nooo, nooo" op het einde voelt klinkt in mijn oren als een ironische interpolatie van het "yeah, yeah, yeah" uit She Loves You van The Beatles.)

Verder is het songmateriaal zoals gezegd overal minstens degelijk, maar tegelijkertijd ook weer niet zo sterk dat ik het per se opnieuw móet beluisteren, waar ik die onweerstaanbare drang wel had bij de eerste twee albums met Dio. Ik beperk me tot het benoemen van een aantal leuke elementen/passages die mijn aandacht trekken. After All (The Dead) is een slepende, zij het net iets te lang uitgesponnen, mastodont over het mysterie van het hiernamaals die teruggrijpt naar de sfeer en sound van klassieke Sabbath. Master of Insanity opent met een erg gaaf baslijntje, volgt dat op met een aanstekelijke riff in de strofes die geïnspireerd lijkt te zijn op The Wanton Song van de loden zeppelin, en bevat een korte, maar fraaie tempowisseling en gitaarsolo op tweederde van de speelduur. Bij het intro van Too Late ben ik altijd blij dat de oren eindelijk even wat rust krijgen met een bevallig akoestisch gitaarintro en ditto zang. Het nummer bevat verder opnieuw aardig solowerk van Iommi, maar lijkt maar niet goed op gang te komen ondanks de bijna 7 minuten die het uittrekt om zich te ontvouwen.

Mijn eindconclusie is dat dit album vooral wat dynamiek mist in de productie en variatie in de composities om haar speelduur te rechtvaardigen. Niettemin staan er een paar ijzersterke nummers op en slaat de groep nergens de plank echt mis. Dat maakt Dehumanizer lastig te beoordelen. Omdat ik deze samenstelling van de band een warm hart toedraag en Dio en Butler zich overal uitstekend van hun rol kwijten, kan ik er toch nog een weliswaar nipte 7 aan kwijt, ook al ben ik er helaas niet verliefd op geworden zoals ik dat op voorhand wel gehoopt had.

1. Heaven and Hell
2. Black Sabbath
3. Paranoid
4. Mob Rules
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Master of Reality
7. Headless Cross
8. Tyr
9. Vol. 4
10. Seventh Star
11. Dehumanizer
12. Technical Ecstasy
13. The Eternal Idol
14. Never Say Die!
15. Sabotage
16. Born Again