Jean Michel Jarre - Oxygene (1976)

Geniaal. Subliem. Fenomenaal... Als je bedenkt dat dit nog gemaakt is geweest met van die gigantische bakken van een oude analoge synthesizers waar je eerst nog een halve dag aan moest patchen vooraleer er een klank uit te krijgen, dan moet ik toch echt wel effe m'n pet afdoen uit respect voor wat Jarre & Co. hier doen. Bovendien zijn het fantastische composities, prachtige soundscapes, heerlijk geëxperimenteer met achtergrond geluiden en dergelijke ( gefilterde ruis toestanden enzo. ), en veel meer van al dat lekkers. Zelfs de oude vinyl versie klinkt vandaag de dag nog steeds steengoed. Bovendien bevat deze CD iets dat hoe langer hoe meer is gaan verdwijnen uit Jarre's muziek: een ziel!

Dat ie er ongetwijfeld wat ideeën heeft ingestoken die hij heeft opgedaan tijdens z'n tijd bij de "Groupement de Recherche Musicale", daar twijfel ik niet aan, maar daarom is dit werkje nog niet minder geniaal.

Alleen al voor de muzikale revolutie waar deze plaat voor heeft gezorgd hoor je hem 5* te geven. Dit moet toch één van de belangrijkste platen uit de jaren '70 zijn, als je het mij vraagt. Maar ook al beschouw je alleen de muziek, dan nog verdient ie de volle lading. Dit is echt een meesterwerk. En dan te bedenken dat diezelfde man nu "Téo & Téa" heeft gemaakt... Ooit was ie "the right man at the right time at the right place", nu is ie verschrikkelijk arrogant geworden, en zit ie zich volgens mij soms af te r... op z'n eigen foto. Wat een ontgoocheling... Zullen we het dan maar op een midlife crisis houden?

Zoals voor zo vele was dit ook voor mij de kennismaking met deze Fransman. Oxygene part 4 was destijds veel te horen op de radio. Die hoes met die schedel er op die het binnenste van de aarde blijkt te zijn is door de jaren heen mooi gebleven.

Dan de muziek, die is van behoorlijk niveau. Spannend, ritmisch en uitgesponnen. Het is daarmee een mooi wereldwijd debut van Jarre. Opname technisch is er niets aan de hand. Het stereo-beeld wordt goed benut en het laag en hoog is goed.

Op dit album is er nog duidelijk sprake van dat Jarre een naam zou worden waar je rekening moest gaan houden. Het klinkt aan alle kanten goed en de composities zijn goed doordacht. Een track als Oxygene part 3 blijft na al die jaren staan als een huis. Mooie statige klanken vullen de kamer die later mooi uitsterven of het ijle lucht betreft.

De grote hit part 4 blijft staan als een huis. Mooie wijdse klanken op een lekker ritme. Het doet ondanks de oude bakken van synthezisers nog fris aan. Alleen is het jammer dat de productie een tikje dof is. En dan het hoofdgerecht van dit album, Oygene part 5. Het begin doet denken aan een organist die in een kerk zijn vingers langzaam aan de toetsen laat wennen. Mooi statig dus. Tot daar ineens dat pakkende ritme is. Het doet me denken aan een trein op topsnelheid. En dan later dat gespeel met het stereo-beeld, het blijft na jaren boeien.

En dan de zee-geluiden die de laatste track inluiden. Voor mijn gevoel zie ik langzaam de zon achter de horizon verdwijnen. Een fraaie rode oranje schittering verschijnt op het water en de zeemeeuwen vliegen hun laatste rondjes van die dag. Waarna de naald in de uiloopgroef raakt en het akelig stil begint te worden. Het einde dus van een bijzondere plaat.

Apart album met alleen maar synthesizermuziek. Alles klinkt heel interessant, maar soms had ik het gevoel dat het toch iets te veel doorging met vreemde geluiden zonder melodie of ritme. Wanneer die momenten er wel in kwamen, was dat heel mooi. Kant twee is de beste kant, omdat daar de grote hit op staat. Dat vind ik echt een mooi nummer. Maar ook part 5 was erg mooi. Kon niet de hele tijd mijn aandacht erbij houden, maar ik heb het idee dat wanneer ik hem vaker luistert mijn waardering ervoor zal groeien.

Ik denk dat Arjen Lucassen a.k.a. Ayreon (zelfverklaard liefhebber van analoge synthesizers) een moord zou doen voor de apparatuur die Jarre op dit album volgens de credits gebruikt. Heerlijk warme en organische klanken, met een mooie mix van abstract en herkenbaar, atmosferisch en melodisch, doelgericht en vrijblijvend. Indertijd heb ik alleen het singletje leren kennen terwijl ik met heel andere muziek bezig was, nu heb ik het decennia later alsnog opgepikt – een mens is nooit te oud om te leren (en te genieten). Mooie en sfeervolle plaat waar ik vaak naar kan luisteren. Gekocht in het digipack Oxygene trilogy uit 2016, met voor de eerste twee albums “new mastering from the original analog tapes by Dave Deadwater for Yakuda Audio 2016”.
        Opmerkelijk trouwens dat in bovenstaande berichten bij de namen van beroemde tijdgenoten (Tangerine Dream, Klaus Schulze, Kitaro, Mike Oldfield) die van Walter (later Wendy) Carlos ontbreekt. Op zijn soundtrack voor Stanley Kubricks A clockwork orange (1971) stond al een lange en gevarieerde synthesizercompositie genaamd Timesteps (bijna 14 minuten op de oorspronkelijke elpee, maar bij latere releases werd dat schijnbaar een "excerpt" van ongeveer 4 minuten).

Classic ***** album met een feeërieke, buitenaards klinkende, zeer invloedrijke synthesizer symfonie in 6 delen, die in 1976 op een niets vermoedend miljoenen publiek werd losgelaten. Dit album incl. hitsingle part 4 werd vervolgens het grootste succes ooit in de Franse muziekindustrie, lanceerde Jarre als internationale superster en geldt als startpunt van een totaal nieuw genre in de popmuziek. Klinkt anno 2023 nog precies zo fris als in 1976.
Zonder meer goed voor 5 toepasselijke, spacey sterren!