King Crimson - Discipline (1981)

Aangeprezen door Antonio als het meest toegankelijke album van King Crimson, heb ik deze maar eens van hem geleend. Natuurlijk was ik al trots bezitter van In The Court Of, maar, zo werd mij verteld door Antonio, ieder album van King Crimson staat los van zijn voorganger!
Dat heb ik dan bij dezen ook gemerkt: wat een heerlijk en verslavend elektronisch gefreak is dit!

Voor nu een 4.0*!

Grappig, wordt je getipt om de King Crimson uit begin jaren 80 te luisteren.
Dit alles vanwege het meer dan geslaagde aandeel van Robert Fripp op Bowies Heroes en Scary Monsters.
Verwacht je dan dat je bij deze progrockers de link naar Red Hot Chili Peppers zal leggen?
Ik niet.
Maar hoor je de funk van Elephant Talk in combi met die uitwaaiende gitaren en macho zang, en je hoort de eerste twee albums van de Peppers, dan kan het niet anders, dan dat ze bekend zijn met dit nummer.
Helaas is de rest wat wisselvalliger op Thela Hun Ginjeet na.
Die neigt zelfs wat naar Talking Heads of David Byrne.
Het Pink Floyd achtige gefreak heb ik minder mee.

Zo, daar ben je snel aan begonnen deric.

Het funkt inderdaad lekker bij tijd en wijlen. Talking Heads referentie is niet zo gek want daar heeft Belew ook nog even ingespeeld ( meer als sessiekracht)
The Peppers hoor ik niet zo, maar ik zal er bij een volgende draaibeurt eens op letten.

This is a dangerous place! Een album dat in het muzikale klimaat van 1981 in mijn beleving eigenlijk nergens op leek en dat nog steeds vrij uniek is; de funk van de Talking Heads en de vervreemde "gebroken" sound van Pere Ubu zijn misschien referenties, maar als muzikale planeet leeft Discipline voor mijn gevoel toch in een eigen stratosfeer. Een heel bizarre mix van precieze gitaarnootjes, wilde akkoorden, Frippertronics die ik al zó vaak gehoord heb dat ik bijna vergeet dat die geluidjes iets met een gitaar te maken hebben, rare "ongeschoolde" zang van Adrian Belew, het afwisselend drukke en efficiënte drumwerk van Bill Bruford en als eeuwig anker de warme bas van Tony Levin. Een studie in samenvloeiende contrasten : de hectiek van Indiscipline tegenover de zuiverheid van het titelnummer, de ontroering van Matte Kudasai tegenover het wilde Thela hun ginjeet... Veel van King Crimson is aan mij niet besteed, soms vanwege een bepaalde afstandelijkheid die ik voel, soms vanwege de "metalen" kilte van het gitaargeluid, maar Discipline is onbeperkt draaibaar.

Door een tweet van een goede bekende kwam dit album ineens voorbij. Ik zag de rode hoes met Keltisch patroon direct voor me. Ik heb de LP in 1981 gekocht en zeker sinds ergens in de jaren 80 nooit meer gedraaid. King Crimson was mijn band echt niet, met een beetje uitzondering voor de eerste. Het absurde gitaarwerk van en naam van Adrian Belew (Zappa, Bowie) en de single (?) 'Matte Kudasai', het was in ieder geval op de radio te horen, hadden mij verleid het album aan te schaffen.

In 2018 heb ik de plaat weer eens opgezet door die tweet. Zonder heel veel verwachtingen overigens. Het begin klonk allemaal bekend. Het zat nog gewoon in mijn hoofd en klonk net als dik 30 jaar geleden goed. De openbaring kwam op kant 2. Wat toch altijd een halve miskoop is gebleven, ook al was hij min of meer vergeten, blijkt 37 jaar later een prima koop geweest, voor fl 21,99 bij King in Breda. Het gele stickertje zit er nog op. Op deze kant wordt prima en uiterst inventief muziek gemaakt. Ja, ook ik hoor (nu) enige gelijkenis met Talking Heads hier en daar, die mij toen niet is opgevallen, maar ik had in 1981 ook niets van de band op de single 'Psycho Killer' na. Ja, het is progrock, maar geheel afwijkend wat ik met het genre zoals het in de jaren 70 klonk associeer. Dit is veel klinischer, in zekere zin absurder. Binnen zekere grenzen kon alles zo lijkt het en dat maakt deze plaat uitzonderlijk avontuurlijk, hoe strak Robert Fripp het allemaal ook aanpakte. Er is heel veel te horen en volstrekt onvoorspelbaar.

Met het pakken van het album kwam er wel een vergeten iets tevoorschijn: 'Islands'. Geen idee dat ik dit album had noch hoe ik er aan kom. Ook maar eens spelen dus.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #193

Van King Crimson ken ik natuurlijk de klassieker In the Court of the Crimson King. Niet uit prog-interesse, want die heb ik van huis uit nooit echt gehad, maar des te meer omdat het een van de weinige platen is waar de hoes een niet-aflatende nieuwsgierigheid opwekte. Evengoed heb ik die plaat al zeker 10 jaar niet meer gehoord, en kan ik me de nummers ook lang niet allemaal meer voor de geest halen. Hij heeft me in ieder geval niet op zoek doen gaan naar meer King Crimson, tot ik in de RYM-lijst deze plaat uit 1981 tegenkwam – een jaartal dat ik allerminst associeer met de sfeer die King Crimson bij mij oproept. Geen idee wat te verwachten kortom, en want de hoes spreekt zo beperkt tot de verbeelding dat hij diametraal tegenover eerdergenoemde klassieker geplaatst kan worden.

Op de opener is goed te horen dat de Talking Heads inmiddels ook sterren aan het firmament geworden zijn, want ‘Elephant Talk’ doet aan alles denken aan dit eclectische gezelschap. Van de nerveuze praatzang tot de beweeglijke, onvaste, maar toch zwierige onderlaag of de gecontroleerde verkenningsdrang – het is moeilijk om niet te denken aan dat gezelschap van de andere kant van de oceaan. Dat betekent evengoed niet dat het als een kopie klinkt, al is het maar omdat de sound zo verkennend is en binnen de track voldoende verrassende luikjes opentrekt. Voor ‘Frame by Frame’ geldt iets soortgelijks: ik trek het goed omdat de plaat ondanks de hoeveelheid hooi op de vork lichtvoetig aanvoelt en niet verzandt in de megalomanie die de complexe opzet nog wel eens met zich mee kan brengen. Het geanimeerde, haast filmische gepraat, dat op meerdere tracks zijn intrede doet, maakt dat de veelal uitwaaierende sound geaard en consistent aanvoelt.

Ik ken weinig bands die bij zoveel variatie toch spanning zo goed kunnen vasthouden. De plaat voelt als een 40 minuten-lange spanningsboog en is daarmee precies lang genoeg voor mij. Dat ruimte wordt gemaakt voor een absurde, en voor KC-begrippen ook vrij minimalistische, verkenning als ‘The Sheltering Sky’ doet mij deugd. Een bedwelmende en kruidige track, die me in teneur doet denken aan de betere werken van Ashra en Manuel Gottsching. Een ankerpunt bovendien in dit verder vrij wilde album. Juist het lenen van verschillende andere genres lijkt de plaat ervan te weerhouden om over de top te gaan. Discipline heeft mij positief verrast en verliest zich ondanks het virtuoze spel nergens in grootsheid, maar speelt met mij als luisteraar, op een haast plagerige manier, terwijl ondertussen de spanning behouden blijft.

4* met groeipotentie

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: King Crimson - Discipline (1981) - dekrentenuitdepop.blogspot.com

King Crimson - Discipline (1981)
King Crimson vond zichzelf, na een serie klassiekers uit de late jaren 60 en vroege jaren 70, opnieuw uit met het in 1981 verschenen Discipline, dat zijn tijd ver vooruit was en nog altijd opvallend avontuurlijk en urgent klinkt

Robert Fripp blies zijn band aan het begin van de jaren 80 nieuw leven in en trok met drummer Bill Bruford, bassist Tony Levin en gitarist en zanger Adrian Belew een aantal topkrachten aan. Het nog altijd fascinerend klinkende Discipline wordt voor een belangrijk deel bepaald door het unieke gitaarwerk van Adrian Belew en Robert Fripp, maar ook Bill Bruford en Tony Levin spelen de pannen van het dak. De songs van King Crimson zijn op Discipline vaak van het onnavolgbare en wat nerveuze soort, maar de songs op het album zitten ook vol prachtige details. King Crimson haalde vooral de geschiedenisboeken met haar vroege albums, maar het werk uit de jaren 80 is minstens even mooi en bijzonder.

De Britse band King Crimson heeft een zeer omvangrijk oeuvre op haar naam staan, maar wanneer je je beperkt tot de reguliere studioalbums van de band is het best te overzien. Grof gezegd bestaat het oeuvre van de legendarische band dan uit de zeven albums die tussen 1969 en 1974 werden gemaakt, uit de drie albums die stammen uit de jaren 80 en de drie albums die vanaf de jaren 90 werden gemaakt.

King Crimson leverde in de eerste zes jaar van haar bestaan een serie klassiekers af, want zo mogen In The Court Of The Crimson King (1969), In The Wake Of Poseidon (1970), Lizard (1970), Islands (1971), Larks' Tongues in Aspic (1973), Starless And Bible Black (1974) en Red (1974) best genoemd worden. Het zijn albums die destijds het etiket symfonische rock of progrock opgeplakt kregen, maar hiermee doe je de muziek van de band wel wat te kort.

Ik heb het vroege werk van King Crimson hoog zitten, maar ik heb net iets meer met de drie albums die de band gedurende de jaren 80 maakte, al is het maar omdat deze albums de tand des tijds nog beter hebben doorstaan. Discipline uit 1981, Beat uit 1982 en Three Of A Perfect Pair (1984) worden wel gezien als een trilogie en zijn gemaakt in dezelfde samenstelling.

Het is een samenstelling die flink afweek van de bezetting in de eerste jaren van King Crimson, want in 1981 was van de leden van het eerste uur alleen voorman Robert Fripp nog over. Hij wordt bijgestaan door meesterdrummer Bill Bruford, die ook op de laatste twee jaren 70 albums van King Crimson al van de partij was, bassist Tony Levin en gitarist Adrian Belew, die in de jaren ervoor onder andere bij David Bowie en Talking Heads had gespeeld.

Van de drie jaren 80 albums van King Crimson gaat mijn voorkeur uit naar Discipline uit 1981. Het is een album dat zijn tijd in 1981 lichtjaren vooruit was en dat ruim veertig jaar na de release nog altijd fris en urgent klinkt. Discipline heeft een in alle opzichten uniek geluid en het is een geluid dat voor een belangrijk deel wordt bepaald door het bijzondere gitaarspel van Robert Fripp en Adrian Belew.

Robert Fripp had in 1981 een uniek geluid ontwikkeld, dat nauwelijks meer klonk als een gitaargeluid en dat bestond uit herhalende patronen, het vloeit op Discipline prachtig samen met het gitaarspel van Adrian Belew, dat ook verre van conventioneel klinkt. Het levert een bij vlagen behoorlijk experimenteel en eclectisch geluid op, dat werd vervolmaakt door het fraaie baswerk van Tony Levin en het onnavolgbare drumwerk van Bill Bruford.

Door de zang van Adrian Belew doet Discipline af en toe wel wat denken aan het vroege werk van Talking Heads, maar het album heeft ook een uniek geluid, dat ook de volgende twee albums van King Crimson zou bepalen. De songs op Discipline maken vaak een wat gejaagde indruk, wat wordt versterkt door het bijzondere gitaarwerk op het album, maar met Matte Kudasai bevat Discipline ook een bijzonder sfeervolle ballad.

Ik luister tegenwoordig vaker naar het vroege werk van King Crimson, waarop overigens een fascinerende lijst topmuzikanten voorbij komt, maar toen Discipline een tijdje terug weer eens door de speakers kwam was ik weer diep onder de indruk van de energie van en de experimenteerdrift op het album. Het is een album dat als het deze week zou worden uitgebracht zou worden bestempeld als fris en avontuurlijk en over hoeveel albums die meer dan veertig jaar oud zijn kun je dat zeggen? Erwin Zijleman