Mastodon - Hushed and Grim (2021)

"We beleefden en ademden uw duizenden woorden. In uw slaap zullen we uw werk afmaken." Geweldig emotioneel gewicht torst deze nieuwe van Mastodon!

De plaathoes is al een voor Mastodon ongebruikelijk grillig en donker kunstwerk van oudgediende Paul Romano. Afterlife mythology. In het hart van de majestueuze boom is een geest verhuisd, Nick John, in afwachting van zijn opstijgen naar een nieuwe dimensie. Nick John, vriend-vader-manager-inspirator van de bands Mastodon en Gojira, overleed in september 2018. Voor Mastodon opnieuw een schok. De eerste verwerking van die mentale dreun was de hommage 'Stairway To Nick John' in 2019 (ook op Spotify).

Maar verstild en grimmig in hun gedachten bleef de geliefde John toch al die tijd verder rondwaren. Geholpen door de pandemie, kwamen ze tot een eigen, groots plan, een groepsverwerkingsplaat, gezamenlijke contemplatie over tranen, verdriet, pijn en bitterheid. Uiteindelijk meer dan een jaar lang verwerking en omzetting in woord en muziek. Het bracht de ziel van Nick John ook nu weer in elke vezel van elk nummer. Nu als 'Hushed and Grim', Mastodon's Requiemplaat.

Verhaal dat ze niet opstarten bij het fatale einde. Onbewust, organisch  becommentarieert en begeleidt Mastodon het hele stervensproces van een dierbare tot en met z'n transcendent uittreden uit het rijk der levenden. In bloedstollende poëzie schijven ze, als directe bewogen getuigen van Nick John's aftakeling, een indrukwekkend album. Helemaal niet bedoeld om extra-verdriet mee te oogsten. Wel in een poging om de donkere diepten die het album bevat te vertalen in positieve energie, als nagedachte voor de doden, als meerwaarde van troost en empathie voor de levenden. Zonder bullshit, eerlijk, refereert hun relaas aan hun eigen verstilling, maar evengoed ieders mogelijke oerschreeuw. Rijpe, volwassen beschouwingen maken dit 'Hushed and Grim', hoe somber soms ook, een uitzonderlijk Memoriaal.

Weet de band wel dat het album op basis van vermeend softe of te emotionele mindset wellicht niet overal zal ingevolgd worden, but who cares. Mastodon deelt in deze stand van zijn currculum een regelrechte mokerslag uit, als groep op de top van zijn kunnen.

Hier presenteert zich ook een heel ander Mastodon, voor het eerst met een monster van een conceptdubbelalbum, met voor z'n 15 perfecte, doorwrochte songs toch een adembenemend comfortabele zit van 86 minuten. Voor hun eerste album sedert maart 2017 namen ze alle tijd, hadden ze mateloos energie en uiteindelijk zoveel goed inlevend klankmateriaal dat tot de perfectie werd afgetoetst dat het wel terecht op een dubbelplaat moest. Alleen de door de hele band goedgekeurde geliefde rememberancesongs gingen mee.

Dit opus is filmisch uitgestrekt, gestroomlijnd, met proggy panorama's en tal van hardrockgedreven episodes, maar ook zoveel meer. Songs vol rauw brullende brutaliteit met huizenhoge riffs, zieke solo's en malend drumwerk, vreedzaam naast compleet beheerste subtiliteit. Prog, rock, psychedelia, punk, metal en alternative, de invloeden van Rush, Thin Lizzy, Melvins, Björk tot Neurosis en Isis, naadloos zit het allemaal verweven. Daarenboven klinkt het verduiveld fenomenaal, mede door het schitterend helder werk van nieuwe producer David Bottrill (Tool, Dream Theater, Peter Gabriel). Vocals hier dus zuiver, bewust onvervormd.
 
"...De hardste pil die ik ooit te slikken heb gekregen. Terwijl het karma fluistert..." De herdenking leidt zich in met het spiraalvormige   meesternummer 'Pain With The Anchor', magistraal melodische opener, voldramatisch, waardig gestileerde op- en neer-song. Drummer Brann Dailor drijft, tussen de neergeslagen heavy riffs en godverlaten akkoorden door, z'n hele drumbatterij in razende galop tot bij zijn eigen huilende zangverzen, ment het wilde span, ondanks uit de diepte brutaal schreeuwend weerwerk van leadzanger Troy Sanders, een volle vijf minuten later toch tot bij het voorlopig finale rustpunt. 

"...Je aanwezigheid vervaagt in herinnering... Houd vast de agressie..."  Droef inzoemend ontwikkelt het geweldige 'The Crux' terstond dezelfde, nee nog meer brute intensiteit. Prachtige Soundgardeneske vocals met ritmisch echoënd achtergrondgeschreeuw. Schitterend volgende riffs. Even een pauzerende riitmewisseling met bluesy in duet opzingende vocals en gitaar, tot de dynamische eindrit 'The Crux' met huilende gitaar weer stevig op gang trekt.

"...Nu sta ik er alleen voor, om van mezelf te leren. Waar ik was, waar ik ga, het blijft onbekend..."  Subliem griezelige single 'Sickle and Peace'. Spookachtig ingetogen ingeleid met klagende kindercameo. "Durf de vredige barmhartigheid te zien die de sikkel van de dood brengt aan zij die lijden." Funky ritme, weids en hoogdravend.

"....Zeg alleen wanneer. En ik zal terugkomen. Lopend..." Het ingenieuze 'More Than I Could Shew'. Van hartzeer ingetogen orchestrale keyboards, tot weelderig en melodieus massief geweld binnendondert. Lange progsong met genadeloos snijdende riffs van Bill Kelliher. De drums strak drijvende Brann gaat er vocaal ijzersterk overheen. De laatste riff wordt door een geweldige solo omarmd. En die lange Wish You Were Here-eindnoot...

"...Ga het gerucht van het beest voorbij. Weet dat het je niet pijnigt als je bij me bent..." 'The Beast', na een inleidend zuiders bluegrass  snarenplukken volgt een machtig ruimtelijke King Crimson-progsong met bedarende Toto-falsetto's van Brent Hints, Cream-achtergrondzang en schitterende solo van rijzende gitaargod Marcus King.

"...We beleefden en ademden uw duizenden woorden. In uw slaap zullen we uw werk afmaken..." 'Skeleton Of Splendor', akoestisch gitaargetokkel introduceert de rust van een dromerig progstuk, met hoofdrol voor serene vocals tot solo's waardig overnemen. Alhoewel, toch even knipperen bij het waanzinnig solerend synthesizercrescendo van João Nogueira (The Claypool Lennon Delirium).

"...U achterlaten is het hardste wat ik ooit deed..." De hooky topsingle 'Teardrinker' met z'n machtige riff. Contemplatie van een groep in een puur, afwisselend opgebouwd prognummer, met mooie samenzang, dito opmerkelijk synthesizerstuk. (En schitterende video.)

"...De getijden weerstaan. Proberen om niet in de diepte  meegesleurd te worden..." Eerste single 'Pushing the Tides', schitterende compositie, als vlammend hardcore duw- en trekwerk. Escalerende riffs, groots refrein, stijgende vocale hook van Brann Dailor.

"...Ik blijf wachten op iemand om me te redden. Tot iemand me vraagt : "Hoe heet jij?"..." 'Peace and Tranquility', knallende hardcore en versnipperende prog met lange hoge Yes-falsetto-uithalen, als waren 'Tales From Topographic Oceans' even terug. Melodieuze  en technische perfectie.

"...Je glimlach strekt zich uit van tussen de sterren..." Het prachtige exotische 'Dagger', gracieus als een psychedelisch oriëntaals rouwritueel. Tribaal nummer met oosterse  sarangi-snaren, sinister klinkende vocals en percussie. Plechtig, heavy synthesizer gedreven uitlopend. Troy Sanders' stem brengt je terug : dit is echt Mastodon!

"...Je had het allemaal. Morgen komt het nooit goed. Onze innerlijke vrede die we kwijtraakten..." 'Had It All', ontroerende rustpuntballade. Weidse, hartverscheurende  progsong, ongestoorde oase met psychedelisch mediterende solo-hommage van Soundgarden-klepper Kim Kayil. Met zelfs klassiek hoornarrangement van Troy's moeder.

"...Gedachten en visioenen blijven hangen. Beelden hoe ze blijven branden. Cementeren van jouw legacy..."  De razend vlammende thrash van 'Savage Lands', melodieus, galopperend, met mitraillerende drums en ruw indringende doemsolo.

"...Zoek mijn hand die uitsteekt uit puin en klei..." Het complexe 'Gobblers Of Dregs', langste song, opent met torenhoge riff, schakelt in z'n ijverige begeleiding van z'n vier vocalisten halverwege over op zalige Toolrepetitiviteit en finaal op een furieus ritmische riff tot in de sterren.

"...De as achter mij laten. Er is geen andere keuze dan verder te gaan..." Loungy synths openen het emotionele 'Eyes Of Serpents', melodieuze muzikale trip met een psychedelisch hard randje. Uitbundig gerekte gitaarsolo in de sober met strijkers uitdijende finale.

"...Mijn liefde, zo sterk. De bergen die we in de verte maakten. Bij ons zullen ze blijven..."
Het stijlvolle, zuiverende klapstuk 'Gigantium' - pompende kracht van een verblindend epische finale. Verstillend schone samenzang. Trieste maar hoopvolle eindriff, de gloeiende gitaarsolo wordt sereen overgedragen aan pakkend vervagende strijkers. De culminatie van een gestadig opgebouwde opluchting.


'Hushed and Grim', het is een frase uit de legendarische filmklassieker 'Gone With The Wind', die zich afspeelde precies in hun huisstad Atlanta. Deze ouder geworden, ervaren groep, Mastodon, die al vele jaren in zijn wereld het label echtheid uitstraalt, levert hier met zijn meest gezamenlijke inspanning ooit, zelf zijn eigen klassieker af. Een duaal meesterwerk zonder meer, hun magnum opus.

Zet het dus nu al maar daar, naast die andere vermaarde dubbelaars, Led Zeppelin's 'Physical Graffiti, Genesis' 'The Lamb Goes Down On Broadway', Pink Floyd's 'The Wall'... Hmm, Mastodon's 'Hushed and Grim'. Passend!

Na een kleine week geluisterd te hebben toch conclusie een heerlijke plaat. Eyes of serpents, dagger en sickle and peace nu nog favoriet. Beginnen met 4,5 sterren.

Met 15 tracks en een speelduur van bijna anderhalf uur een hele kluif, maar de band weet er wel weer iets moois van te maken. Het songmateriaal is over het algemeen vrij ingetogen; op cruciale momenten komt de boel echter explosief tot leven. De zang staat iets te ver naar achteren in de mix en het had allemaal wel iets zwaarder mogen klinken, maar afgezien daarvan is het ook productioneel dik in orde. Niet één van de betere albums van de band, daar is het songmateriaal uiteindelijk te weinig bijzonder voor, maar wel gewoon weer goed.

Mastodon - Hushed and Grim

In het begin had ik echt mijn twijfels of Mastodon wel een 86 minuten durend album voor de volle lengte interessant kan houden, maar inmiddels vind ik het alleen maar een voordeel. Wat heeft dit goed uitgepakt. Ieder nummer heeft iets eigens wat het goed maakt. Het eerste nummer hakt er meteen lekker in, en eindigt met een snoeiharde laatste minuut om duidelijk te maken dat hun roots remain bij metal
The Crux duurt 5 minuten maar heeft een prachtige break in het nummer dat normaal wordt uitgebuit tot een veel langer nummer. Verder verdienen Had It All en Eyes of Serpents ook een compliment. Dit is hoe metal 'ballads' horen te klinken. Niet te soft, maar wel toegankelijk.
Gigantium is als afsluiter overigens ook erg goed. Lekker een lang uitgerekte outro om het album mee af te sluiten.
Ondanks dat ik niet ieder nummer even sterk vind (denk aan Peace and Tranquility of Gobblers of Dregs), loopt het album lekker door en spring je zo van het ene hoogtepunt naar het andere. Mastodon laat hier zien dat ze de lijn omhoog van het vorige album kunnen voortzetten.

4*

Wat.een.album!
Ik ben al heel lang grote fan van Mastodon en ik heb altijd hun verschillende kanten gewaardeerd. Ze zijn doorheen de jaren blijven evolueren maar hebben telkens een aantal elementen veelvuldig laten terugkomen in hun albums. Is dit album meer rock dan metal? Ja, zeker, maar ik hoor wel veel progmetal, zelfs jazzy invloeden. Mastodon overstijgt zoveel genres en speelt gewoon in de Champions League van de hedendaagse rock/metal, al bijna 20 jaar intussen.
Zijn al hun albums van begin tot eind perfect? Zeker niet, soms zitten er nummers tussen die ik wel eens skip of wat meer laat doorspelen op de achtergrond omdat ik ze wat meer op routine gemaakt vind.

Ook bij Hushed and Grim zijn er zo'n aantal nummers, en is niet elke seconde even spannend of baanbrekend. Dat is ook moeilijk met een album van 86 minuten. Dagger is zo'n voorbeeld, zet wel wat sfeer, maar is voor mij eerder een interlude die korter mocht zijn. Maar daar tegenover staan er zoveel pareltjes. Soms rechttoe-rechtaan (Pain with an Anchor, The Crux), soms met een gezapigere opbouw en een geweldige hook naarmate het nummer vordert (More Than I Could Chew).

Mastodon heeft intussen een patent op epische sluitstukken van hun albums, en Gigantium past perfect in dat rijtje. Geweldige opbouw en héérlijke solo. Als je door de tekst nog geen kippenvel had, dan ongetwijfeld wel door wat Brent Hinds weer uit zijn gitaar tovert.

Tekstueel is dit opnieuw een heel sterke, diepgaande en emotionele trip. De heren hebben spijtig genoeg al voldoende grieven gehad om veel materiaal uit te putten. Maar het is zo gebracht dat alles vocaal ook gewoon goed klinkt, met zoals steeds de leuke afwisseling van stemmen. Brann Dailor brengt een soort catchyness mee, met veel diepgang, toch écht een meerwaarde dat hij is mee beginnen zingen sinds Crack the Skye. Maar ook de "Ozzy-stem" van Brent Hinds is altijd leuk om in een nummer te horen, toch wat aangenamer dan het "varkensgekrijs" van de eerste albums (hier ga ik mogelijk wel wat andere fans mee op mijn nek krijgen).

Het vorige album vond ik goed, maar ik had niet verwacht dat dit album daar nog zoveel boven zou komen te staan. Na zoveel jaar actief, blijft Mastodon toch echt nog boeien. Ik hou van de thema's, de zware en originele riffs en complexe structuren in Blood Mountain en Leviathan, maar ik ben nog net iets meer geboeid wanneer er prog en wat meer muzikaliteit aan te pas komt. Hushed and Grim komt voor mij daarom gewoon achter Crack the Skye (die is buiten categorie), zonder discussie.

Het is zo langzamerhand tijd om de eindejaarslijst op te maken. Daarom luister ik alle 2021- releases die ik in huis heb gehaald nog eens om het gehoor op te frissen en te zien of mijn standpunt ten aanzien van het album is veranderd.

Wat een geweldig album heeft Mastodon met Hushed and Grim afgeleverd! Ik geniet ervan hoe deze band zich bij elk album verder weet te ontwikkelen. Zo blijft elk nieuw album interessant. Dit heeft ook als gevolg dat elk album tijd nodig heeft om in te dalen en helemaal als het een werkstuk van 86 minuten betreft.

Aanvankelijk zat ik te denken aan een viersterrenbeoordeling, maar ik heb de afgelopen dagen mijn vrije tijd benut om dit album nog een paar keer aan te slingeren en ben inmiddels helemaal om. Dit album kent nauwelijks zwakke momenten.

Score: 93/100

Jaarlijst 2021:

1. Rivers Of Nihil - The Work (95)
2. Mastodon - Hushed and Grim (93)
3. Harakiri For The Sky - Mære (92)
4. Moonspell - Hermitage (91)
5. Soen - Imperial (90)
6. Wheel - Resident Human (89)
7. Witherfall - Curse Of Autumn (88)
7. Terra Odium - Ne Plus Ultra (88)
7. Between The Buried And Me - Colors II (88)
7. Leprous - Aphelion (88)
11. Dvne - Etemen Ænka (87)
11. Year Of No Light - Consolamentum (87)
13. Nekromantheon - Visions Of Trismegistos (86)
13. Amenra - De Doorn (86)
13. Wolves In The Throne Room - Primordial Arcana (86)
13. Hooded Menace - The Tritonus Bell (86)
16. Kauan - Ice Fleet (85)
16. Frost* - Day And Age (85)
16. NMB - Innocence & Danger (85)
16. Der Weg Einer Freiheit - Noctvrn (85)
20. Deafheaven - Infinite Granite (84)
20. Cult Of Luna - The Raging River (84)
20. Motorpsycho - Kingdom Of Oblivion (84)
20. Dordeduh - Har (84)
20. Wormwood - Arkivet (84)
- - . 1914 - Where Fear And Weapons Meet (83)
- - . Epica - Omega (83)
- - . Flotsam and Jetsam - Blood In The Water (83)
- - . Styx - Crash Of The Crown (83)
- - . Cradle Of Filth - Existence Is Futile (82)
- - . Big Big Train - Common Ground (82)
- - . Empyrium - Über den Sternen (82)
- - . Cryptosis - Bionic Swarm (81)
- - . Pestilence - Exitivm (81)
- - . Seth - La Morsure Du Christ (80)
- - . Asphyx - Necroceros (80)
- - . The Ruins Of Beverast - The Thule Grimoires (80)
- - . Tribulation - Where The Gloom Becomes Sound (79)
- - . Therion - Leviathan (78)
- - . Helloween - Helloween (78)
- - . Gojira - Fortitude (77)
- - . Cynic - Ascension Codes (75)
- - . Transatlantic - The Absolute Universe (74)
- - . Psychonaut/Sâver - Emerald (74)
- - . Iron Maiden - Senjutsu (74)
- - . Evergrey - Escape The Phoenix (73)
- - . Orden Ogan - Final Days (73)
- - . Dream Theater - A View From The Top Of The World
- - . Vola - Witness (73)
- - . Wode - Burn In Many Mirrors (72)
- - . White Void - Anti (70)
- - . Swallow The Sun - Moonflowers (70)
- - . Carcass - Torn Arteries (70)
- - . møl - Diorama (70)
- - . Decline Of The I - Johannes (69)
- - . Mono - Pilgrimage of the Soul (69)
- - . Dread Sovereign - Alchemical Warfare (68)
- - . Evership - The Uncrowned King - Act 1 (67)
- - . Iotunn - Access All Worlds (64)
- - . White Stones - Dancing Into Oblivion (64)
- - . The Lion's Daughter - Skin Show (60)

Eindelijk klaar! Als ik op mijn last.fm account kijk, dan zie ik 339 scrobbles staan. Dat zijn er eigenlijk nog minder dan het had moeten zijn, want niet alles wat ik luister, wordt geregistreerd. Ik had vrij snel door dat Mastodon niet mijn band ging zijn, al waren The Hunter en een goed deel van Once More 'Round the Sun leuke verrassingen.

Hushed and Grim heb ik eerlijk gezegd niet heel veel gedraaid. Dat komt enerzijds vanwege de speelduur (anderhalf uur is veel te lang voor een album), maar ook omdat ik na een paar nummers al concludeerde dat Mastodon me hier niet meer gaat overtuigen. De stijl staat me wel aan, maar zoals op de meeste platen vind ik de heren niet interessant genoeg als het gaat om componeren. Hush and Grim zet een aardige sfeer neer. Ze proberen melancholisch over te komen, maar doen weinig meer dan dat. Na vier nummers heb ik het wel gehoord en dan duurt het album nog bijna een uur. Halverwege heb je dan wel even een aggressieve track, maar daarna jakkert Mastodon weer traag door. Als je de stijl wel kan waarderen, dan zal het heus wel leuk zijn om dit album vaker te draaien. Ik merk dat ik heel erg Mastodon moe ben.


Eindstand:
1. The Hunter
2. Once More 'Round the Sun
3. Blood Mountain
4. Leviathan
5. Cold Dark Place
6. Hushed and Grim
7. Emperor of Sand
8. Crack The Skye
9. Remission
10. Lifesblood