Psychonaut - Violate Consensus Reality (2022)

De pijn van het zijn. Wat als pacifisten ten oorlog trekken, klinkt dat dan zo? Eén grote beklemmende, ongenadige en monsterlijk magistrale trip, een paringsdans van brute kracht en tantrische mantra’s met sublieme subtiliteit. Geniaal gewelddadig, geweldig geniaal. Sacraal en duivels. Duivels goed alvast. Ik kan natuurlijk nog lustig verder graaien in mijn zak vol superlatieven maar alvast dit: met Violate Consensus Reality heeft het Mechelse Psychonaut zomaar eventjes een fenomenaal werkstuk uit de mouw geschud. Komt dé plaat van het jaar uit Mechelen?

In het zog van een al goed opgebouwde stevige live-reputatie blies het Mechelse trio in 2018 vriend en vijand omver met het debuutalbum Unfold the God Man. De plaat werd ondertussen maar liefst drie keer opnieuw geperst. Verwachtingen naar het tweede album, zeg maar het moeilijk tweede album, lagen dan ook erg hoog. Vandaag doet Psychonaut véél meer dan die hoge verwachtingen inlossen; ze lanceren ‘gewoon’ een magnum opus. “Voor minder doen we het niet”, moet het trio gedacht hebben. En zo geschiedde…

Violate Consensus Reality werd een heus conceptalbum zelfs. Het Mechels powertrio deelt hun kijk op de menselijke conditie en zelfbewustzijn, het vinden van nieuwe identiteit en realiteit, waarbij ze niet geloven dat de mensheid per se slecht zou zijn en beteugeld dient door een hogere macht. “We omarmen de visie van een nieuwe beschaving, geworteld in het idee dat we allemaal deel uit maken van een gezegend universum”, aldus zanger/gitarist Stefan de Graef. “Religie, filosofie en spiritualiteit heeft ons altijd al bezig gehouden”.

Wie zich nu aan een wollige zweverige kumbaya kampvuurplaat verwacht, zou wel eens kunnen schrikken. Violate Consensus Reality is “niet voor ’tere zieltjes’ of mensen met een zwak hart”, luidt het. Psychonaut trekt weerom alle registers open en grijpt je bij je nekvel en keel, met strakke slepende ritmes, geweldig vette groovende riffs, genadeloze drums, kamerbrede machtige, spokende en jagende vocalen, in één groot feest van onheilspellende beklemmende intensiteit.

A Storm Approaching, de openingstrack van het album, kan tellen als voorbode. Of er een storm komt? Het zal wel! Subtiel, bot en brut, en dat tegelijkertijd, overweldigend, angstaanjagend slepend, zich spokend nestelend in je brein. Met geweldige vocals en grunts, jawel de toon is gezet. Een eerste hoogtepunt op een plaat, die er eigenlijk vol van staat, volgt dan met All Your Gods Have Gone. Hier wordt de gaspedaal flink ingeduwd. Potige drums, groovy riffs en desperaat klinkende vocals zijn gedrenkt in een apocalyptisch sfeertje. Ja, het einde is nabij, de goden zijn vertrokken. Psychonaut brengt de boodschap op swingende hoekig groovende wijze. Fijn onheilsdeuntje hoor!

Een bezwerend Age of Separation beukt zich traag op gang met tribale drums en ontpopt zich in een bezwerende mantra, een perfecte aanloop naar het ronduit magistrale titelnummer, een pijnlijke stomp in de maag, maar misschien willen we die pijnscheuten ook wel voelen? Want wat een ongelooflijke trip is Violate Consensus Reality? Startend met zachtjes tikkende percussie, ingetogen gitaar en de engelenstem van Stefanie Mannaerts (Brutus), met verder aanzwellende gitaren, met ook de stem van Colin H. van Eeckhout (Amenra) die later ook invalt. Machtige vocalen van beiden. Met halverwege een glorieuze gutsende alles kaputt-ontploffingetjes, om dan weer te slepen om weer te ontploffen. Een fantastische en ingenieuze compositie die je stevig bij de les houdt. Wow!

Een rustpunt op het album is het wat atypische Hope. Haast sacrale en heel harmonische zang, strijkers, nog meer strijkers en een neo-klassieke piano, met toch ook dat beetje gitaargeweld. Knap hoe hier de spanning wordt opgebouwd. Interbeing bewijst opnieuw hoe Psychonaut erin slaagt om een huwelijk van mokerslagen en fingerspitzengefühl, met een heerlijke melodielijn, moddervette drums, subtiliteit en brute kracht te realiseren. Daarbij worden alle gasten van de trouwpartij te vriend gehouden. Ze doen dat natuurlijk met meerdere songs op de plaat, hier ook binnen één song.

A Pacifist’s Guide to Violence klinkt zoals je dat zou pogen te dromen. Als pacifisten ten oorlog trekken dan krijg je dit: gaspedaal weerom stevig ingeduwd tijdens een feest van nekbrekende riffs, manische vocals recht uit de diepste hellekrochten en weerom een retestrakke ritmesectie. Towards the Edge is de ongelooflijk sterke epische finale, waarbij alle stukjes op zijn plaats vallen, met alle succesingrediënten die dit album zo groots maken opnieuw prominent aanwezig, incluis de stem van Stefanie Mannaerts.

Haast onmogelijk om favorieten te kiezen uit de acht songs op deze plaat, die zich ook het best als een groot geheel laat luisteren. Al zijn de titeltrack, All Your Gods Have Gone, Interbeing en A Pacifist’s Guide to Violence misschien toch de grootste prijsbeesten. Als er dan toch gekozen moét worden, want de plaat bulkt van de ingenieuze en lichtjes geniale composities. Het album toont het grootse muzikale kunnen van de band, die de lat nu natuurlijk wel erg hoog legt voor zichzelf en de opvolger. Maar ze gaan ons vast weer weten te verrassen, wedden?

Trouwens: dé plaat van 2022 komt allicht uit Mechelen!

Deze tekst verscheen in eerst, op https://www.luminousdash.be:
• PSYCHONAUT – Violate Consensus Reality (Pelagic Records) – Luminous Dash BE - luminousdash.be

Als we dan toch met loftrompetten bezig zijn;

Het Belgische postmetal gezelschap Psychonaut verraste mij in 2020 met het debuut “Unfold The God Man”. Ik kan natuurlijk niet in jouw smaakpallet kijken, maar soms heb ik momenten dat ik gewoon brute, ontwikkelde en progressieve metal wil beluisteren. Met screams of grunts, maar nog liever een combinatie van dat rauwe werk en normale, reguliere zang. Toen Psychonaut het debuut (dat al in 2018 klaar was) via een officiële release in 2020 bij Pelagic Records uitbracht, kwam dat voor mij op het juiste moment..

Psychonaut is een psychedelic post-metal collectief uit Mechelen, België. Hun kenmerkende en hypnotiserende sound is sterk beïnvloed door 70’s bands als Led Zeppelin en Pink Floyd, maar het trio vindt ook inspiratie bij bands als Tool en Amenra. Het debuutalbum zette het trio in één klap op de kaart waarna nog een aantal succesvolle ep’s en singles volgde.

Na zo’n daverend debuut ontstaan er vaak hoge verwachtingen bij een opvolgend album. Is er significant iets veranderd, is er progressie, denkt de band in andere structuren en spelen ze heviger of juist zachter?

Daar kan ik al snel duidelijkheid over geven. Eigenlijk op alle vier vragen kan ik ontkennend antwoorden. Er is niets significant veranderd, de progressie is er, maar niet de progressie die je wellicht zou verwachten. De structuren zijn anders, en toch klinken de composities weer vertrouwd. Hoe dan ook; de band klinkt nog even bruut als weleer, hoewel er nieuwe zachtere en aangename elementen zijn te vinden die ook nog eens positief uitpakken.

Fans van het eerste uur kunnen dit album dus bij voorbaat omarmen, maar welke ontwikkeling heeft de band dan ondergaan?

Het geheel van “Violate Consensus Reality” is wat minder bezwerend dan het debuut. Het diepgaande aspect van deze cd zit hem in de volle productie en vanzelfsprekend in de beleving van “Violate Consensus Reality”. Na afloop ontstaat er een voldaan gevoel doordat – oneerbiedig gezegd – een bak met geluid over je heen gedonderd wordt. De composities ademen één en al psychedelica en progressiviteit, hetzelfde effect dat we bijvoorbeeld ook kennen van een band als Motopsycho. In alle nummers vind je intensieve gitaren en basgitaar, aangevuld met directe en strakke drums. De composities eindigen soms op het randje, voordat je eigenlijk zelf wil afhaken door de intesiviteit van de muziek. Voeg daar een smaakvol gemixte zang overeen en je hebt een bijzonder vol geluid. De mannen zijn nog steeds erg boos in hun vocale uitingen, anderzijds ligt daar ook de nuance. Dat komt doordat de twee zangers zorgvuldiger omgaan met hun stembanden en meer balans toepassen.

In de tracks zit meer balans dan voorheen, waar een repeterend gitaargeluid vaak zorgt voor de nodige rust die nodig is om de essentie van de muziek te kunnen omarmen. De dertien minuten durende afsluiter van het album Towards The Edge bewijst de opsomming hierboven. Beleving, contrast, progressiviteit, melodie, repeterende- en sologitaar en pure boosheid. En ik dacht dat de mannen boos op mij zijn, want ik schrok mij een hoedje toen ik op 6.20 de aanhef/uitbarsting van het nummer hoorde. Met een beetje verbeelding hoor je…? Juist mijn voornaam!

Waar we tijdens het debuut aangenaam verrast werden door Celestial Dictator, vervult op dit album de track Hope die rol; een prachtig nummer met een bijzondere intro en piano. Kan het bruut en toch teder zijn? Dat bewijst Hope, met een gitaar die doet denken aan Simple Minds gitarist Charlie Burchill in de negentiger jaren.


Verrast worden we ook door het mooie titelnummer Violate Consensus Reality. Daarin vind je de samenwerking van Psychonaut met Stefanie Mannaerts (Brutus) en Colin van Eeckhout van Amenra. Een typerend Psychonaut nummer en vooral het begin van de song is mystiek en fascinerend door het aandeel van Mannaerts. Alsof je naar een soundtrack voor een historische serie of film luistert. Mannaerts figureerde eerder al op een ep van Psychonaut in 2014.

Al met al, Psychonaut heersssscht op het gebied van intensiteit. De muziek hakt ongenadig je systeem in en pas na de laatste noten ontsnap je aan de klauwen van de psychedelische en mentale tijdreiziger. Met de snelheid van het licht neemt deze band je aan de hand door een overweldigende muzikale trip. Ongenadig, soms bedachtzaam en vooral… bruut.

Vorige week gepubliceerd op www.progwereld.org

Indrukwekkend zompige, slepende metal uit België. Het geluid, een dreigend klinkende mengeling van death metal en Kyuss-achtige woestijnrock, wordt bijzonder overtuigend neergezet, daarbij geholpen door een uitstekende zanger. De meer ingetogen tracks kunnen niet overal de aandacht vasthouden, maar wanneer de band losgaat is dit album niet te houden.

Je kan het er niet mee eens zijn, prima. Maar de uitspraak is geenszins vreemd aangezien het een adequate weergave van mijn mening is.

Er moet me toch iets van het hart... (de laatste keer dat ik een bericht zo begon pakte dat niet heel goed uit... )

Ondanks het feit dat ik het vorige album van deze Belgen, Unfold the God Man, op 4,5 sterren had staan en deze op 4 sterren had staan, had ik altijd het gevoel het laatste puzzelstukje te missen wanneer ik naar Psychonaut luisterde. "Ja, het is goed, en ja, het neemt me mee en raakt me", maar toch voelde het telkens alsof deze band me nét niet helemaal wist te overtuigen met hun muzikale klankenpalet en diepzinnige tekstuele uitspattingen. Ik moet dan ook bekennen dat ik enigszins teleurgesteld was vorig jaar toen het ook met dit album op hetzelfde leek uit te draaien. Enorm sterk en goed, niet voor niets heb ik 'm opgenomen in mijn top tien van 2022, maar het miste net dat beetje 'oemph'.

Tot nu...

Het optreden van de band van afgelopen weekend op Into The Grave in Leeuwarden heeft indruk gemaakt. Veel indruk zelfs. Drie muzikanten die dergelijke complexe, gelaagde nummers zo levensecht, oprecht en strak live over weten te brengen? Ik was echt onthutst en versteld van de manier hoe ze dat daar voor elkaar hebben gespeeld. Sindsdien zitten de nummers, vier van dit album en twee van het vorige album, echt in mijn hoofd gebeiteld. De lagen, de arrangementen, de composities, de boodschap, de urgentie, de energie: ik heb er voor mijn gevoel nu veel meer grip op. Alsof het nu echt duidelijk over is gekomen, bijna als een soort eureka-moment. Het is lastig dit gevoel te omschrijven, net zoals het lastig was te omschrijven waarom ik in eerste instantie überhaupt dit gevoel bij deze band en hun muziek had.

Op het moment van schrijven heb ik Violate Consensus Reality net rustig nog een keer beluisterd met de teksten erbij. Eens even kijken of het gevoel dat ik na het liveoptreden bij dit album en de band heb gekregen ook daadwerkelijk weer naar boven komt als ik ze rustig op plaat aan het beluisteren ben. Met die mindset ben ik dan ook de wereld van Psychonaut ingekropen: In het achterhoofd houdende hoe ontzettend goed deze band weet te musiceren, hoe ze live hun muziek en boodschap vol overgave, energie en bravoure ten gehore brengen en me vastklampend aan de gedachte dat ik nu eindelijk de puzzel zou kunnen ontrafelen.

En verdomme of 'ie hier nu niet even kneitertjehard binnenkomt zeg... Eindelijk, zou ik bijna willen zeggen.

Psychonaut trakteert ons op een unieke en geweldig in elkaar gezette mixtuur van post-metal, sludge, doom, progressieve metal, wat knikjes naar death metal en een dosis stoner. Die cocktail wordt geserveerd met een volledig authentieke signatuur die deze Belgen eraan hebben gegeven (het voelt niet als een rip-off van een andere band, maar juist als een band met een compleet eigen sound, stijl en visie). Voeg daar nog de zeer intense dubbele vocalen van de bassist en de gitarist aan toe in combinatie met enorm sterke, uitdagende, filosofisch-maatschappijkritische teksten aan toe, en je krijgt een band die de gereedschapskist heeft om enkele van de beste albums van dit decennium af te leveren.

Het ene nummer is nog mooier dan het andere. A Storm Approaching en All Your Gods Have Gone zijn beide overrompelend, opzwepend en aansporend. Age of Seperation is iets behoedzamer en behoedzamer dan haar voorgangers, maar ontpopt zich gaandeweg toch tot een bruut post-metal meesterwerk. Hope voelt als de vreemde eend in de bijt, maar biedt de luisteraar de perfecte gelegenheid om op adem te komen tijdens deze magistrale luistertrip. Interbeing vormt de perfecte brug tussen het rustpunt dat Hope heet en de grandioze, overweldigende en loodzware finalenummers in de vorm van A Pacifist's Guide to Violence en Towards the Egde.

Het titelnummer heb ik expres in de vorige alinea weggelaten. Waarom? Omdat dat één van de beste nummers is die ik in jaren heb gehoord, waardoor ik toch genoodzaakt ben daar een aparte alinea aan te wijden. Laat ik de beschrijving van vriend-van-de-show Johnny Marr maar als uitgangspunt nemen:

Het woord 'hun' had ik echter liever vervangen willen zien worden door 'de'. Goeiedagschotel wat een brutaal goed nummer is dit namelijk zeg. Werkelijk alles dat ik zou willen horen in mijn muziek zit verpakt in dit acht minuten en eenenvijftig seconden durende geluidsorgie. Een broeierige sfeersetting, het ritme van op de rim van de snare geproduceerde stokslagen en de prachtige stem van Stefanie Mannaerts (Brutus) verwelkomen de luisteraar in de cerebrale, zwaarmoedige doch activistische wereld van Psychonaut. Dat cerebrale element, overigens een belangrijk aspect van het hele album, wordt onderstreept door de openingslyric "try to open your mind". Langzaamaan bouwt het nummer uit tot een holistische laagjespiramide, waarbij elk aspect zijn eigen functie heeft en bijdraagt aan het grotere geheel. Het is werkelijk onbeschrijfelijk en ongeëvenaard hoe de band in dit nummer tussen de verschillende secties door manoeuvreert, waarbij met name de overgang naar het meesterlijke refrein mij bakken met kippenvel en bijna tranen in de ogen bezorgt. Tel daar de ongelooflijk krachtige screams van Colin H. van Eeckhout (Amenra) bij op, en je hebt een nummer dat echt niet meer stuk kan. Dan ten slotte de finale. Die is gewoon simpelweg ... geen woorden voor... Bestaat er zoiets als perfectie in de muziek? Ik heb er een hard hoofd in, maar Psychonaut komt toch aardig dichtbij in mijn ogen (lees: oren). Het is pure magie wat zich daar afspeelt. Ik kan het dan ook niet omschrijven zonder afbreuk eraan te doen. Ongelooflijk. Ga het zelf luisteren, is het enige dat ik erover kan zeggen. Ik blijf verbouwereerd, onthutst, overweldigd en hunkerend naar meer achter...

Violate Consensus Reality is in mijn ogen opbouwtechnisch een ware muzikale masterclass. Het is een album waarin grote hoogtes en diepe dalen binnen het menselijk emotionele spectrum schijnbaar achteloos worden blootgelegd, uitgediept en getoond aan de luisteraar. Confronterend voor wie bereid is zich open te stellen voor de zwaar beladen onderwerpen die de band aansnijdt. Behulpzaam voor diegenen die zoeken naar een sonische luisterervaring om belangrijke momenten, keuzes, beslissingen, gebeurtenissen en processen in verschillende levensfases te begeleiden. Psychonaut heeft hier volgens mij een album afgeleverd dat in de toekomst door muziekcritici zal worden geroemd als een 'ones in a lifetime experience'. Daar ben ik heilig van overtuigd.

Zei ik zojuist dat ik 4,5*-beoordeling meer op zijn plaats vond voor dit album dan een 4*-beoordeling? Kijk eens naar het cijferje linksboven dit bericht. Dat moet genoeg zeggen volgens mij. Ik sluit mijn bericht af met nog één woord.

Meesterwerk.

Deze stond nog op mijn lijstje om eens een uitgebreide review over te schrijven. Maar dan lees je de prachtige review van van ABDrums en dan denk je 'Alles wat ik nu nog over deze prachtplaat zou zeggen is overbodig'. Zodoende.