Black Sabbath - Born Again (1983)

Voeg mij er maar bij, want ik heb ondertussen mijn stem verhoogd naar 4* Vind het album toch een bepaalde charme hebben, de zang van Gillan bevalt me goed, de riffs zijn geweldig en qua sfeer is het echt donker (zeker in de nummers Disturbing The Priest en Zero The Hero). Maar ook de snelle rockers Trashed en Hot Line vind ik heerlijk om te luisteren, en zorgen voor genoeg variatie. Inderdaad een zeer ondergewaardeerd album van Sabbath!!

Het is weer vrijdagmiddag...dus maar even iets minder hard werken en wat over Born Again schrijven. Hoe vaker ik deze cd beluister, hoe leuker ik hem begin te vinden. Misschien is de combinatie van de hoge uithalen met de duistere muziek van Black Sabbath niet meteen heel voordehandliggend, maar op deze cd werkt het toch. Dat BS fans dit album vaak als een dieptepunt in het oeuvre van de band beschouwen, kan ik me ook wel voorstellen, als je hoort hoe de platen met Ozzy en Dio klonken, en het contrast met Born Again.

De plaat begint tamelijk furieus met Trashed, dat naar ik ergens las, gaat over een auto-ongeluk dat Gillan kreeg nadat hij dronken met de auto van Bill Ward aan het racen was geslagen. Een aggressief nummer, dat qua geluid meteen goed aangeeft hoe de hele plaat ongeveer gaat klinken.

Stonehenge is de intro van Disturbing the Priest. Vergeleken met andere intro’s als Embryo en Orchid heeft dit nummer niet heel veel om het lijf. Overigens is de oorspronkelijke versie van dit nummer, die op de demo van de Born Again sessies staat, ongeveer 3 keer zo lang. Dan ben ik toch blij dat later de schaar in dit nummer is gezet.

Disturbing the Priest is ook een prima nummer, dat afwisselend hard en zacht is. Op dit nummer valt me op hoe hard de gitaar van Tony klinkt, alsof hij het hardste nummer ooit wilde schrijven of zo. Ik heb ergens gelezen dat dit nummer ook over de band zelf gaat: tijdens een oefensessie oid werd zoveel herrie geproduceerd dat een kerkdienst in een kerk dichtbij er last van had.

The Dark is de intro voor Zero the Hero. Naar mijn mening is Zero the Hero het beste nummer van Born Again. De riff klinkt donker en dreigend, geholpen door Gillan die tamelijk monotoon zijn tekt doorwerkt. En daarna natuurlijk een hele lange meeslepend solo. Goed geslaagd nummer.

Digital Bitch is een aardig nummer, snel, en ruim voorzien van Gillan’s kenmerkende hoge uithalen. Wel jammer dat de solo van Iommi zo hoog/schel is dat mijn oren er vooral van beginnen te piepen.

Born Again is een ander hoogtepunt van Born Again. Een ingetogen ballad, een absolute schoonheid voor het oor.

Hot Line is weer een hard rockend nummer, maar haalt het niet bij een nummer als Trashed.

Keep it Warm is alweer het laatste nummer op Born Again. Net als Born Again een ballad, maar dan veel minder mooi. De tekst is saai, en wie zit er nou te wachten op een liefdesliedje van Black Sabbath? Ik in ieder geval niet.

Al met al 3.5*** voor mij.

Dit is m.i. de meest ondergewaardeerde Black Sabbath-plaat. De donkerste en meest heavy uit hun oeuvre. Ian Gillan heeft ooit bekend dat Born Again een dieptepunt in zijn carriere was; nou dan mag hij van mij nog menig dieptepunt beleven. Zijn manier van ' zingen' past geheel in de sfeer van de plaat. Niet elk nummer is even sterk maar met het titelnummer en Zero the Hero als hoogtepunten een ruime ****

Zeer goeie plaat die dr gelijk in vliegt met trashed de rest ook uitstekend Stonehenge is een lekker duister begin voor Disturbing the priest
Het zelfde geld voor The dark en Zero the hero
Digital bitch weer een zeer goeie rocker
Born again tot en met Keep it warm ook goed enThe fallen en stonehenge zijn leuke extra's
Dit is een lekkere rock plaat waar (bijna dan)niks mis mee is
Heb zelf de de luxe versie en die klinkt ook niet je van het maar t kan dr mee door
De bonus disc is ook genieten met een bijna compleet concert met alles dr op en dr aan
4 sterren voor cd 1 en 5 voor cd 2

Ik ben over het algemeen geen liefhebber van Meneer Gillan's vocale prestaties maar op Born again past zijn stem prima bij de sound van Black Sabbath.Vind sowieso de donkere sfeer het album een meerwaarde geven.Heel wat beter dan bijvoorbeeld Seventh star waar ik me gisteren nog aan gewaagd heb.Vooral Disturbing the priest en Zero the hero zijn sterke songs.Heb ook niet zoveel problemen met de productie die ik goed bij de sound vind passen (iets wat ik overigens ook van de hoes vind).Born again haalt het dan misschien niet bij de eerste vier platen van Black sabbath maar van de albums daarna vind ik dit toch één van de leukste.

Ok, dit was een behoorlijke verrassing. Op opener Trashed wist ik nog niet wat ik nu van Gillan's zang moest vinden, maar vanaf het moddervette Disturbing The Priest gaat het eigenlijk prima. Sterker nog, Born Again is (met uitzondering van de erg matige afsluiter Keep It Warm) een vrij stevig heavymetalalbum waar de band bij vlagen een erg stevige en vrij moderne (industrial)sound weet neer te zetten. En Gillan kon nog behoorlijk gillen in die tijd! Buiten Disturbing The Priest vallen vooral Zero The Hero en Born Again op, terwijl ook de aan Saxon-herinnerende riffs op Hot Line goed klinken. Begint wat vreemd en sluit matig af, maar de resterende tracks zijn gewoon erg gaaf. Positieve verrassing!

Voorlopige tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Master Of Reality
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Paranoid
7. Born Again
8. Technical Ecstacy
9. Vol 4
10. Black Sabbath
11. Never Say Die

Nu ken ik de discografie van Black Sabbath al aardig, maar dit album heb ik nooit echt de kans gegeven. Ik kan me Black Sabbath gewoon wat moeilijk voorstellen met Ian Gillan en dat dit album nooit echt populair is geweest, werkt natuurlijk ook mee. Toch is het beluisteren me aardig meegevallen. Gillan is na Dio zeker geen vooruitgang, maar ondanks alle controverse en gekke verhalen is de zang goed gedaan. Born Again valt verder niet op door heel goede songs, maar vooral het moderne geluid. In de tijd waarin de NWOBHM afsterft en bands als Metallica en Slayer aan hun triomftochten beginnen, is het net alsof Black Sabbath halverwege de jaren negentig zit. Het klinkt soms wat industrial en daarmee voor die tijd erg origineel en gewaagd. Zodoende heb ik toch best wat respect voor Born Again. Disturbing The Priest en Zero The Hero zijn best coole tracks.


Tussenstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Paranoid
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Masters Of Reality
7. Black Sabbath
8. Born Again
9. Vol. 4
10. Technical Ecstacy
11. Never Say Die

Huishoudelijke mededeling. Weg zijn drummer Vinny Appice samen met zanger Ronnie James Dio, in hun plaats komen... terug op het oude nest drummer Bill Ward en nieuw op het nest zanger Ian Gillan. Het is dat ene Tony Iommi ervaring heeft met gerenommeerde zangers en ik zou graag eens zijn adresboekje zien. De rest van het verhaal staat op dat Wonderlijke Wereldwijde Web, of in het cd-boekje. Deep Sabbath.

Mededeling van boekhoudkundige aard: op 14/08/2016 heb ik deze op cd gekocht en de voorbije weken een aantal keren afgespeeld, de jaren tussenin kwam deze bitter weinig boven. Dat heeft natuurlijk zijn redenen want... (daar zijn die drie puntjes weer).

In dit geval duiden die drie puntjes op een lichte aarzeling van mij, ik zou dit album zo graag genegener in de armen sluiten maar het lukt mij niet en ik ben ook niet de persoon om zomaar neer te sabelen (behalve als het om St. Anger gaat, geen genade). Zowel op mijn cd als op Spotify (alsof dat een referentie is) staat het blikkerige geluid mij tegen, net alsof kiezelstenen op elkaar vallen en met de hoofdtelefoon op voel ik ook een zekere doffe druk op mijn buizen van Eustachius.

Pas op, ik trek de capaciteiten van Gillan niet in twijfel, ik zou niet durven, maar hier vind ik hem niet overtuigen op dit album. Nog een observatie is de aanwezigheid van twee niemendalletjes op een totaal van negen nummers op een album met een spuuglelijke hoes, ik ben nochtans één en ander gewoon.

Kleine lichtpuntjes zijn Trashed, Zero the Hero en het kalme titelnummer. Als slot vermeld ik de Westvlaamse variant van het spreekwoord “met lange tanden eten”: bij ons heet dat “met lange hielen ergens heengaan”. Dat vat het zo voor mij samen.

Aparte album uit het Sabbath-oeuvre... De indeling van de plaatkanten lijkt een beetje op die van Sabotage maar de inhoud is toch compleet anders. Dio is weg en Ian Gillan staat nu upfront, en dat is te merken ook! Er wordt overigens in de wandelgangen beweert dat Gillan tijdens de opnamen van dit album zijn stem heeft verprutst (op Perfect Strangers klinkt hij toch een beetje tammer vind Ketwiezel)
Het is geen hoogvlieger maar met name kant A kan Ketwiezel wel bekoren. Bill Ward was ook weer even uit het gekkenhuis ontsnapt en dat doet Ketwiezel goed! (Na de opnamen is Ward trouwens weer met het busje afgevoerd, platgespoten en opgesloten).
De albumhoes: SCHITTEREND!! (Verzin dat maar eens!!).
Ketwiezel is wel benieuwd naar de nieuwe mix van deze plaat... nu de masters na jaren zoeken toch blijken te zijn gevonden, want de productie is niet bepaald om over naar huis te schrijven!
Wat dat aangaat hoop ik dat Mike Exeter en Tony Iommi daar nog iets fatsoenlijks van in elkaar kunnen kleien..

Vanmiddag las ik het bericht dat Ian Gillan twee weken geleden weduwnaar is geworden. Heb daarom Born Again opgezet. Hierop staat namelijk Keep it Warm, met een tekst van de zanger over zijn toen kersverse lief.

In 1982 of '83 kwam het gerucht dat Gillan de nieuwe zanger van Black Sabbath zou worden, waarna we op het schoolplein grappen maakten over Black Purple en Deep Sabbath. Zou het kloppen? Op zekere avond presenteerde hij eenmalig op BBC Radio 1 de Friday Rock Show, openend met Paranoid. Ik wist genoeg, dit was zijn hint. Er was meer goed nieuws: Bill Ward bleek te zijn teruggekeerd, waar ik erg blij mee was, fantastische drummer immers!
Het werd september. Fietsen naar de Grote Stad om hem te kopen. De buitenhoes vond ik apart qua voorzijde, de foto's en lettering op de achterzijde prachtig. Nog nieuwsgieriger terug. Toen ik thuis de binnenhoes eruit haalde, bleek die bovendien prachtig met -handig! - de teksten. Handgeschreven, leerde ik veel later.

Het album opende met knaller Trashed, waarvan de muziek mij aan Neon Knights van drie jaar eerder deed denken. Ik was meer dan aangenaam verrast: Gillan krijst en gilt als nooit tevoren, enthousiast als een jonge hond. Dit om critici de mond snoeren, vermoedde ik.
De inbreng van toetsenist Geoff Nichols kende ik van de vorige twee studioalbums; spaarzaam maar raak. Hier staat hij al op het tweede nummer in de schijnwerpers met het dreigende en instrumentale Stonehenge, dat ertoe leidt dat Disturbing the Priest (echt gebeurd, over een priester die kwam klagen over de geluidsoverlast) extra zwaar wordt.
Ik was dus enthousiast, ondanks de ietwat modderige productie, waarmee ook Iommi en bassist Geezer Butler later ontevreden bleken te zijn. Er schijnt wederom iets te zijn misgegaan bij het mixen en/of masteren, net als bij Live Evil het jaar ervoor. Na de soundscape van The Dark volgt de snelle basriff van Zero the Hero, die qua geluid wat zompig klinkt. Deze keer konden ze niet Dio de schuld geven…

Op de B-zijde volgt na het uptempo Digital Bitch de doemerige titeltrack, welke sterk is opgebouwd. Opnieuw viel op dat Iommi her en der prachtig soleert. Het summum hiervan klinkt op de afsluiter, over Gillans kersverse vriendin. Iommi’s kenmerkende soleerstijl is hier weer eens fenomenaal: de solo begint langzaam en melodieus, waarna riff en solo versnellen naar een pakkende climax.

De recensenten waren het oneens met mij. Zo schreef Hans van den Heuvel de plaat in Oor af als een verzameling van restriffjes, kliekjes van vorige albums. Zie hier voor het fragment dat dazzler hieruit citeert in zijn topic OORdelen.
Ik zie dat nog steeds anders: op Hot Line na bevielen alle nummers me heel goed. Gevarieerd in tempo's met heerlijke riffs en gitaarsolo's, Ward die sterk drumt en een zanger in topvorm.

Idem voor de speciale editie (2cd) die ik enkele jaren geleden aanschafte. Na het onuitgebrachte en sterke The Fallen en de volledige versie van Stonehenge volgt een deel van het concert dat de band in augustus 1983 gaf op het Reading Festival. Opvallend is dat het werk met Dio werd overgeslagen (op de riff van Heaven and Hell in het uittro van Paranoid na) en dat Deep Purples Smoke on the Water niet ontbrak.
Ward is dan inmiddels vervangen; hij was helaas weer aan de fles. Interimdrummer was de van Electric Light Orchestra geleende Bev Bevan, ook uit Birmingham. Indertijd heb ik deze show in de Friday Rock Show gehoord en van cd valt me wederom op dat het publiek anders over deze “volledig doodgeboren” (aldus Oor’s Popencyclopedie) plaat oordeelde dan menig recensent. Hoor het bijvoorbeeld eens meezingen in War Pigs, waar Gillan zich wederom helemaal geeft.

Over de totstandkoming van Born Again las ik meer grappige anekdotes in Iommi’s biografie Iron Man (2011). Hij en Gillan waren het in een pub stomdronken eens geworden over diens toetreding tot Black Sabbath, daarmee hun stomverbaasde managers passerend. Tijdens de opnamen verbleef de zanger in een grote tipi op het terrein bij de studio, gefascineerd door de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika. Geheel in stijl groeide zijn haar tot zijn kont, aldus de vrouw die hij het jaar erop huwde.
Iommi kijkt minzaam terug op dit curieuze hoofdstuk in de groepshistorie, voorproeverij van latere samenwerkingen tussen de gitarist en de zanger. De band klinkt uiteraard anders dan met voorgangers Ozzy Osbourne en Ronnie James Dio, maar dan wel anders-prachtig.
Iommi meldde in 2021 dat de mastertapes zijn teruggevonden, waarmee er waarschijnlijk een remix van dit album gaat komen. Ketwiezel is nieuwsgierig, ik teken alvast in.

Goed dat berichten uit de prehistorie hier terug te lezen blijven, ik moest er bij dat intermezzo meteen aan denken.

'Trashed' en 'Disturbing the Priest' pakken de vinkjes. Verder klinkt het materiaal vaak wat té bekend en makkelijk (vooral sommige refreintjes), maar ik heb me er aardig mee vermaakt. Ian 'gillen' Gillan is natuurlijk geen Ozzy, maar past prima en doet het uitstekend. Het geluid kan ik helemaal mee uit de voeten en de hoes is inderdaad iconisch.

Kleine 7.

Oef, wat een koude douche na de sublieme afgelopen 2 platen. Ian Gillan en Black Sabbath, het wil voor mij echt maar niet boteren. Ik heb Gillan in hoog aanzien als zanger, begrijp me niet verkeerd, maar zijn stemgeluid mist het naargeestige van Ozzy en het duistere operatische van Dio. Zijn wat ludieke, down-to-earth teksten komen daarnaast uitstekend tot hun recht bij Deep Purple, maar passen voor mij helemaal niet in dit sonische plaatje. Hij mag dan gillen zoveel hij wil, ik geloof niet dat hij een boosaardig bot in zijn lichaam heeft.

Wat achtergrond bij dit album: tijdens een avond zwaar drinken ging Gillan in op een uitnodiging van Iommi om te komen zingen bij een nieuwe supergroep met hemzelf en Butler. De dag erna wist hij niet meer dat hij dit toegezegd had, maar belofte maakt schuld en aldus geschiedde. Tijdens de opnames verbleef Gillan in een aparte tent terwijl de band in het huis sliep waar de opnames gebeurden, een teken aan de wand dat hij nooit echt onderdeel van de groep zou gaan uitmaken.

Bill Ward kwam terug uit rehab en zweerde dat hij de opnames en een tournee zou kunnen doorkomen, maar dronk zich lazarus met een geheime voorraad vodka elke avond en was alweer out vooraleer het eerste optreden begon. Ondanks dat hij kort hierna de drank voorgoed afzwoer, zou Born Again toch zijn laatste studio-album met de band zijn. Het label stond erop dat het onder de naam Black Sabbath moest uitkomen om te verkopen, dus de groep zwichtte.

De tournee is een verhaal op zichzelf: Gillan kon zijn teksten niet onthouden en had ze op het podium gelegd om te kunnen spieken, maar in de rook en duisternis lukte dat vaak niet goed. Bovendien sukkelde hij meer dan eens stevig over het pedalenbord van Iommi. De groep had een Stonehenge-decor laten maken dat veel en veel te groot bleek, waardoor het amper te vervoeren of installeren was in de meeste concertzalen. Later hilarisch geparodieerd in de mockumentary van Spinal Tap.

De lelijke, maar ergens wel intrigerende hoes doet je vermoeden dat je een duivelse, onrustwekkende luisterervaring te wachten staat. Bij de eerste noten is het dan onmiddellijk slikken. De amateuristische productie, met gemak de slechtste uit het Sabbath-oeuvre tot dusver, valt onmiddellijk op. Met Dio vertrok ook Martin Birch, die de vorige albums zo fantastisch deed klinken. De groep ging zelf weer achter de mengpanelen zitten, met als gevolg een productie die modderig, vlak en veraf klinkt, alsof men onderwater staat te spelen. De hoge tonen klinken dan weer heel schel, waarbij de overlevering wil dat de tweeter zou zijn opgeblazen van de speaker waarmee men de gitaren opnam zonder dat iemand dit in de gaten had. De masters waren verloren geraakt en zijn terug opgespoord in 2021, dus hopelijk ziet er ooit een nieuwe, betere mix het levenslicht.

De nummers schipperen tussen meer Deep Purple (Trashed, Digital Bitch, Hot Line, Keep It Warm) en meer Black Sabbath (Disturbing the Priest, Zero the Hero, Born Again), waarbij die laatste me instrumentaal nog het meest kunnen bekoren, maar zoals eerder gezegd: de 2 stijlen gaan samen als water en olie, waardoor dit volledige album aanvoelt als mossel noch vis. Ik kan teksten als "Impossibility, impissibolity" of "Take me to the hot line, baby" met de beste wil van de wereld niet serieus nemen in de context van Black Sabbath. Als Gillan zijn mond houdt en de groep lekker aan het jammen gaat zoals op Zero the Hero of het titelnummer, geniet ik nog het meest.

Met afstand de hekkensluiter in de Sabbath-rangschikking tot nu toe.

1. Heaven and Hell
2. Black Sabbath
3. Paranoid
4. Mob Rules
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Master of Reality
7. Vol. 4
8. Technical Ecstasy
9. Never Say Die!
10. Sabotage
11. Born Again