Black Sabbath - Born Again (1983)

Leuk, hoor dit album voor het eerst sinds jaren terug en wel mijn LP die in '86 aangeschaft werd. Vond hem aanvankelijk wel sterk. Ian Gillan is hier goed bij stem. Ik hoor 'Scarabus' van de Ian Gillan Band ook terug in 'Disturbing the Priest'. Die openingsriff van 'Scarabus' werd later gebruikt voor 'The Shining' van 'The Eternal Idol', dat is ook herkenbaar. Voor 'Scarabus' werd de mosterd m.i. bij 'Hamburger Concerto' van Focus gehaald. Misschien niet helemaal, maar ik hoor daar na anderhalve minuut wel iets van die riff terug. Terug naar 'Born Again': 'Zero the Hero', sfeervol ingeleid door 'The Dark", vind ik dan het sterkste en meest geslaagde nummer van de plaat. Ian zelf had net zijn tweede formatie Gillan opgeheven, moet zeggen dat hij daarmee ook wel sterke platen heeft gemaakt. 'Born Again', het titelnummer, vind ik nog steeds mooi. In 2006 vierde Ian Gillan zijn 40-jarig jubileum en werd met onder meer Tony Iommi 'Trashed' heropgenomen voor 'Gillan's Inn'. Het als zwak beschouwde 'Keep It Warm' is me reuze meegevallen.

Velen vinden de combinatie van Gillan met Black Sabbath een echte mismatch. In vergelijking met Deep Purple valt daar wat voor te zeggen. Ik vind dit echter een prima album. Die schuurpapieren stem past wel bij het gruizige geluid van de muziek. En sommige van de nummers zijn gewoon regelrechte klassiekers.

84/100

Hebben ze ooit nog een nummer live gespeeld van dit album?

Ja natuurlijk tijdens de Born again tour.

Ik vind overigens de enige klassieker Zero the hero. Voor de rest is het niet best.

Ik vind het eigenlijk een prima album. In het begin moest ik er echter wel even aan wennen. Het album opent eigenlijk fantastisch met trasher, maar het klinkt inderdaad wat je verwacht van Black Sabbath. Ian Gillan is echter gewoon een fantastische zanger en past uitstekend op dit album.

Born Again heb ik altijd een vreemde schijf gevonden van Sabbath. Het is zeker niet slecht, maar het is soms nogal onevenwichtig. Trashed is een lekkere uptempo opener maar ik heb beter gehoord van Iommi en consorten. Disturbing the Priest en Zero the Hero zijn lekker fel en kunnen mij prima bekoren. Digital Bitch heeft een wat simpel refrein en is wat eenvoudig hoewel Iommi het nummer naar zich toetrekt. Hotline dendert lekker door en is een prima song. Keep it Warm vind ik weer een uitermate zwak nummer om de plaat mee af te sluiten, het klinkt in mijn oren ronduit ongeïnspireerd. De synthesizer stukken - zo typerend voor de jaren 80 - irriteren mij niet en Gillan is een goede zanger (als hij de hoogte ingaat klinkt hij zelfs af en toe als Ozzy), echter Born Again mist het nodige vuur, ontbeert de nodige inspiratie en pakt je niet zo in als de meeste Sabbath albums dat wel doen en deden.

Ik vind dit ook een prima album. Alleen de productie valt me wat tegen.

Born again is een aparte plaat. Ian Gillan is een zanger die eigenlijk helemaal niet zo goed past bij sabbath en de productie is afschuwelijk. Maar de nummers zijn goed tot geweldig. En zo ontstaat er een album dat schuurt en waarbij ik me continu afvraag hoe het geklonken zou hebben met een goede productie (volgens Gillan heeft hij nog ergens een tape met opnamen rechtstreeks van het soundboard en die klinken volgens hem fantastisch). Maar vanwege de kwaliteit van de nummers en het geweldige stemgeluid van Ian Gillan geniet ik toch wel van deze plaat.

Het geluid is wat gruizig. Maar afschuwelijk vind ik het niet. Eigenlijk past het goed bij het karakter van Black Sabbath. Vooral het titelnummer is waanzinnig door die sfeer.

Tot op zekere hoogte past het gruizige geluid inderdaad wel bij black sabbath, maar hier wordt het overdreven vind ik. De productie als afschuwelijk betitelen is ook overdreven overigens. Het is niet goed, maar ik kan er wel naar luisteren.

En de carroussel qua zangers draait weer door. Nu is het de beurt aan Gillan en het schijfje is niet eens zo slecht zoals gememoreerd door diverse media.
Alhoewel het ook absoluut geen klassieker is kwijt Gillan zich goed van zijn taak, daarbuiten is het knap dat hij ook met wat zwaarder songmateriaal uit de voeten kan.
Met een gruizig geluid, redelijke songs is het schijfje beter dan verwacht maar ook slechter dan gehoopt.
In zijn totaliteit wel beter dan de laatste 2 met Ozzy, maar meer vanwege het heavy geluid dan dat ik de songs nu veel beter vindt.

Tussenstand:

1. Black Sabbath
2. Master of Reality
3. Sabbath Bloody Sabbath
4. Paranoid
5. Heaven and Hell
6. The Mob Rules
7. Volume. 4
8. Sabotage
9. Born Again
10. Never Say Die!
11. Technical Ecstasy

Is dit album dan toch - gezien alle steunbetuigingen die ik ontving bij het prijzen van een aantal songs van dit album - een verontachtzaamd stiefkind in de Sabbathdiscografie?
Ik vind ook Gillan hier prima passen als zanger. En de muziek? Heerlijk duister met fantastische riffs van Iommi. Genieten hoor. Zelfs Keep it Warm vind ik een genietbare song. Van mij krijgt ie 4*

Weet je wat? Ik doe er verdulleme een halfje bij.

Huishoudelijke mededeling. Weg zijn drummer Vinny Appice samen met zanger Ronnie James Dio, in hun plaats komen... terug op het oude nest drummer Bill Ward en nieuw op het nest zanger Ian Gillan. Het is dat ene Tony Iommi ervaring heeft met gerenommeerde zangers en ik zou graag eens zijn adresboekje zien. De rest van het verhaal staat op dat Wonderlijke Wereldwijde Web, of in het cd-boekje. Deep Sabbath.

Mededeling van boekhoudkundige aard: op 14/08/2016 heb ik deze op cd gekocht en de voorbije weken een aantal keren afgespeeld, de jaren tussenin kwam deze bitter weinig boven. Dat heeft natuurlijk zijn redenen want... (daar zijn die drie puntjes weer).

In dit geval duiden die drie puntjes op een lichte aarzeling van mij, ik zou dit album zo graag genegener in de armen sluiten maar het lukt mij niet en ik ben ook niet de persoon om zomaar neer te sabelen (behalve als het om St. Anger gaat, geen genade). Zowel op mijn cd als op Spotify (alsof dat een referentie is) staat het blikkerige geluid mij tegen, net alsof kiezelstenen op elkaar vallen en met de hoofdtelefoon op voel ik ook een zekere doffe druk op mijn buizen van Eustachius.

Pas op, ik trek de capaciteiten van Gillan niet in twijfel, ik zou niet durven, maar hier vind ik hem niet overtuigen op dit album. Nog een observatie is de aanwezigheid van twee niemendalletjes op een totaal van negen nummers op een album met een spuuglelijke hoes, ik ben nochtans één en ander gewoon.

Kleine lichtpuntjes zijn Trashed, Zero the Hero en het kalme titelnummer. Als slot vermeld ik de Westvlaamse variant van het spreekwoord “met lange tanden eten”: bij ons heet dat “met lange hielen ergens heengaan”. Dat vat het zo voor mij samen.

Sir Spamalot - met metal (lood) in schoenen.

Een bijzondere combinatie van muzikanten. Maar Gillan is prima bij stem en geeft de plaat een echte Sabbath sfeer. Vet, snel, mysterieus en demonisch... Misschien niet de meest voor de hand liggende combinatie maar wel verrassend. En ja als je Ozzy, Dio, Gillan en Hughes als zanger hebt gehad als band.. Tja dan heb je toch wel een bepaalde aantrekkingskracht.
Disturbing the priest en Zero the hero zijn voor mij de uitschieters.

Blijft nog alleen de vraag; Hoe zou Deep Purple geklonken hebben als Ozzy daar was gaan zingen?

Vind dit album ook na een paar luisterbeurten niet verder komen dan een middenmoter. Begin de vernieuwende Sabbat in 1980 ''Heaven and hell'' met Dio achter de mic hoopvol en haast magistraal, hier slaat Ian Gillan de plank echt mis om dan weer beresterk terug te komen in 1986 met Seventh Star en Lommi op gitaar.

Ian Gillan was er in 1986 niet meer bij. (Lommi trouwens ook niet)

Om in 86' uit te komen onder de naam Black Sabbath Ft. Tony Iommi met Seventh Star, terwijl het in principe de opzet was om Seventh Star als soloalbum uit te brengen van Iommi....kortom midden jaren 80 was Sabbath los zand. Born Again vind ik daarnaast best een aardige plaat. De veelal negatieve kritieken ten spijt vind ik Gillan best goed zingen en is de sound heavy, dit happie gaat er bij tijd en wijle best wel in.

Ik moet ineens aan Fleddy Melculy denken.

Seventh Star, beresterk? Doe mij Born Again maar, met klassiekers als Disturbing the Priest en Zero the Hero. De combinatie Sabbath met Gillan heeft veel meer karakter dan die met Hughes (ook geen metalzanger overigens).

Hoewel de productie mij altijd wat heeft tegen gestaan blijft dit plaatje mij intrigeren. Opener Trashed is lekker fel, en de stuwende ritmesectie maakt het tot een opzwepende song. Stonehenge doet mij altijd wat denken aan een John Carpenter film, het naargeestige door keyboard gedomineerde sfeertje kan mij wel bekoren. Disturbing the Priest wordt door Gillan prima gezongen, en het lome ritme maakt het tot zo'n typische midtempo song waar Iommi met name in de jaren 80 patent op had. Wederom een goede song. The Dark, wederom een instrumental, die niet zou misstaan in een horrorreeks, om vervolgens over te gaan op Zero the Hero is zwaar en bevat de typische Iommi signatuur, de zware riff, dit gaat erin als koek. Digital Bitch is vlot en is op een goede plek op de tracklist geplaatst. Het epische karakter van het titelnummer is fraai, Gillan zingt over the top maar hij komt ermee weg. Het valt mij op dat ook Ian eigenlijk best met het zwaardere Sabbath materiaal uit de voeten kan, hoewel zeker niet de beste zanger op aarde heeft zijn klankkleur op dit album een bepaalde charme. Hot Line is wederom lekker vlot en dat komt de afwisseling ten goede. Keep It Warm sluit de plaat af en de song doet mij altijd wat denken aan het songmateriaal van Sabbath uit eind jaren 70, groovy, een bepaalde schwung, en met zanglijnen die ook op het lijf geschreven zouden zijn van Ozzy. De bluesy gitaarsolo van Iommi maakt het nummer af. Kortom, in mijn ogen en oren vind ik de gemiddelde waardering voor deze schijf - en niet alleen op deze website - wat te laag. Het zal wellicht ook te maken hebben met het feit dat veel liefhebbers Gillan ook niet willen/kunnen associeren met Sabbath. Dat de beste man gewoon een prima prestatie levert op dit schijfje mag ook gezegd worden. Born Again is een prima worp gebleken en verdient het op zijn eigen merites beoordeeld te worden. Zelfs de wat matte productie valt mij naar verloop van tijd al niet meer echt op. Het is trouwens jammer dat bonustrack; The Fallen destijds is afgevallen en niet tot de reguliere tracklist behoort, wat een killersong zeg!

milesdavisjt, ik ben het HELEMAAL met je eens!

Inderdaad een fijne Sabbath plaat, draai hem regelmatig! En dan de hoes, de meeste mensen vinden het een aanfluiting, maar het macabere ervan vind ik wel passen bij de muziek.

Nee. Na al die jaren dat ik 'm ken (het was mijn eerste Sabbath plaat denk ik) kan ik de waardering toch niet naar een voldoende tillen. Het enthousiasme voor het album dat sommigen blijken te hebben, begrijp ik niet echt.

De mix is dramatisch, dat demonisch bedoelde gelach en gegil van Gillan op Disturbing The Priest vind ik wat kinderachtig, en nummers als Digital Bitch en Hot Line veer ik ook niet van op. Tegenwoordig valt me op dat Iommi's solo's zo koud klinken als een paar scherpe nagels over een schoolbord. Onaangenaam.

Born Again was een grappig hoofdstuk voor Sabbath, maar het album benadert op geen enkele manier de unieke klasse van de eerste Dio-periode die hieraan vooraf ging. Ook Seventh Star vind ik een heel stuk beter. Die kun je draaien met anderen in de kamer zonder een rood hoofd te krijgen. Na Eternal Idol, dat een handjevol aardige nummers had, ben ik mijn interesse verloren in nieuw Sabbath werk.

Ik had geen idee wie er opeens aan het zingen was toen ik dit album voor het eerst opzette, misschien moet ik Deep Purple ook eens goed gaan ontdekken.
Maar ik moet zeggen dat er veel goeie nummers op staan, met Zero the Hero zelfs een echte kraker. Wat een riff.

1. Heaven and Hell
2. Born Again
3. The Mob Rules

Omdat Ian Gillan en Tony Iommi beiden altijd wat schamper deden over de Born Again escapade, is het album danig ondergesneeuwd geraakt. En dan was er ook nog het gedoe met die hoes. Spinal Tap maakte nog een grap over de stage setting en het was gedaan met de plaat.
Jammer en onterecht. Want het is wat mij betreft nog altijd een puik album die weliswaar niet tipt aan de illustere voorganger maar wel degelijk de daarop ingezette lijn voortbrengt. Luchtige dingetjes als Trashed en Digital Bitch staan tegenover de wat meer donkere dingen zoals Disturbing The Priest, het geweldige Zero The Hero en het dreigende titelnummer. Een album dat gevarieerd en goed in balans is.
Als ik Gillans prestaties afzet tegen het quasi-vrolijke gemurmel van de laatste jaren bij zijn oorspronkelijke werkgever, zou ik altijd kiezen voor de Gillan van Born Again. En Iommi moet eens niet zo spastisch doen over de Ozzy- en Dioloze periodes van Sabbath. Die mogen er gewoon ook zijn. Klaar.

...Met zijn parfumlijntje

Ik heb nu trouwens de versie met bonustracks even aan. En dat is allemaal niet mis. The Fallen had gewoon door de eindmix moeten gaan en op het album gezet worden. De livetracks spetteren de tent uit. Gillan gilt zich als een bezetene door het oude en nieuwe materiaal heen en dat is erg aanstekelijk. Ik weet dat er bootlegs rondzwerven waarop hij ook op zinderende wijze Heaven And Hell vertolkte. Dat had ik liever gehoord dan nog eens een keer Smoke On The Water. Maar horende het publiek, zat iedereen daar destijds keihard op te wachten. Van Heaven And Hell horen we uiteindelijk een kleine cameo aan het einde van Paranoid. En dat smaakt echt naar meer.

Soms moet je gewoon met kant B beginnen als kant A aanvankelijk niet aanslaat. Eerder deed ik de enkele CD remaster weg aan familie met de gedachte "ik begin er niet meer aan, de plaat volstaat wel", maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan en Born Again Deluxe besteld bij Dodax. Toch wel benieuwd naar die liveopnamen met Ian Gillan. Studio vind ik hem goed bij stem en weet hij wel raad met het songmateriaal.
Hij nam Trashed overigens opnieuw op voor zijn veertigjarig artiestenjubileum op zijn feestje Gillan's Inn, met Tony Iommi als speciale gast. Die productie van Born Again is er alleen één om koppijn van te krijgen,
zo strontruig klinken de gitaarsolo's. Het vuige Digital Bitch behoort verder van oudsher tot mijn favorieten.

Aparte album uit het Sabbath-oeuvre... De indeling van de plaatkanten lijkt een beetje op die van Sabotage maar de inhoud is toch compleet anders. Dio is weg en Ian Gillan staat nu upfront, en dat is te merken ook! Er wordt overigens in de wandelgangen beweert dat Gillan tijdens de opnamen van dit album zijn stem heeft verprutst (op Perfect Strangers klinkt hij toch een beetje tammer vind Ketwiezel)
Het is geen hoogvlieger maar met name kant A kan Ketwiezel wel bekoren. Bill Ward was ook weer even uit het gekkenhuis ontsnapt en dat doet Ketwiezel goed! (Na de opnamen is Ward trouwens weer met het busje afgevoerd, platgespoten en opgesloten).
De albumhoes: SCHITTEREND!! (Verzin dat maar eens!!).
Ketwiezel is wel benieuwd naar de nieuwe mix van deze plaat... nu de masters na jaren zoeken toch blijken te zijn gevonden, want de productie is niet bepaald om over naar huis te schrijven!
Wat dat aangaat hoop ik dat Mike Exeter en Tony Iommi daar nog iets fatsoenlijks van in elkaar kunnen kleien..

Vanmiddag las ik het bericht dat Ian Gillan twee weken geleden weduwnaar is geworden. Heb daarom Born Again opgezet. Hierop staat namelijk Keep it Warm, met een tekst van de zanger over zijn toen kersverse lief.

In 1982 of '83 kwam het gerucht dat Gillan de nieuwe zanger van Black Sabbath zou worden, waarna we op het schoolplein grappen maakten over Black Purple en Deep Sabbath. Zou het kloppen? Op zekere avond presenteerde hij eenmalig op BBC Radio 1 de Friday Rock Show, openend met Paranoid. Ik wist genoeg, dit was zijn hint. Er was meer goed nieuws: Bill Ward bleek te zijn teruggekeerd, waar ik erg blij mee was, fantastische drummer immers!
Het werd september. Fietsen naar de Grote Stad om hem te kopen. De buitenhoes vond ik apart qua voorzijde, de foto's en lettering op de achterzijde prachtig. Nog nieuwsgieriger terug. Toen ik thuis de binnenhoes eruit haalde, bleek die bovendien prachtig met -handig! - de teksten. Handgeschreven, leerde ik veel later.

Het album opende met knaller Trashed, waarvan de muziek mij aan Neon Knights van drie jaar eerder deed denken. Ik was meer dan aangenaam verrast: Gillan krijst en gilt als nooit tevoren, enthousiast als een jonge hond. Dit om critici de mond snoeren, vermoedde ik.
De inbreng van toetsenist Geoff Nichols kende ik van de vorige twee studioalbums; spaarzaam maar raak. Hier staat hij al op het tweede nummer in de schijnwerpers met het dreigende en instrumentale Stonehenge, dat ertoe leidt dat Disturbing the Priest (echt gebeurd, over een priester die kwam klagen over de geluidsoverlast) extra zwaar wordt.
Ik was dus enthousiast, ondanks de ietwat modderige productie, waarmee ook Iommi en bassist Geezer Butler later ontevreden bleken te zijn. Er schijnt wederom iets te zijn misgegaan bij het mixen en/of masteren, net als bij Live Evil het jaar ervoor. Na de soundscape van The Dark volgt de snelle basriff van Zero the Hero, die qua geluid wat zompig klinkt. Deze keer konden ze niet Dio de schuld geven…

Op de B-zijde volgt na het uptempo Digital Bitch de doemerige titeltrack, welke sterk is opgebouwd. Opnieuw viel op dat Iommi her en der prachtig soleert. Het summum hiervan klinkt op de afsluiter, over Gillans kersverse vriendin. Iommi’s kenmerkende soleerstijl is hier weer eens fenomenaal: de solo begint langzaam en melodieus, waarna riff en solo versnellen naar een pakkende climax.

De recensenten waren het oneens met mij. Zo schreef Hans van den Heuvel de plaat in Oor af als een verzameling van restriffjes, kliekjes van vorige albums. Zie hier voor het fragment dat dazzler hieruit citeert in zijn topic OORdelen.
Ik zie dat nog steeds anders: op Hot Line na bevielen alle nummers me heel goed. Gevarieerd in tempo's met heerlijke riffs en gitaarsolo's, Ward die sterk drumt en een zanger in topvorm.

Idem voor de speciale editie (2cd) die ik enkele jaren geleden aanschafte. Na het onuitgebrachte en sterke The Fallen en de volledige versie van Stonehenge volgt een deel van het concert dat de band in augustus 1983 gaf op het Reading Festival. Opvallend is dat het werk met Dio werd overgeslagen (op de riff van Heaven and Hell in het uittro van Paranoid na) en dat Deep Purples Smoke on the Water niet ontbrak.
Ward is dan inmiddels vervangen; hij was helaas weer aan de fles. Interimdrummer was de van Electric Light Orchestra geleende Bev Bevan, ook uit Birmingham. Indertijd heb ik deze show in de Friday Rock Show gehoord en van cd valt me wederom op dat het publiek anders over deze “volledig doodgeboren” (aldus Oor’s Popencyclopedie) plaat oordeelde dan menig recensent. Hoor het bijvoorbeeld eens meezingen in War Pigs, waar Gillan zich wederom helemaal geeft.

Over de totstandkoming van Born Again las ik meer grappige anekdotes in Iommi’s biografie Iron Man (2011). Hij en Gillan waren het in een pub stomdronken eens geworden over diens toetreding tot Black Sabbath, daarmee hun stomverbaasde managers passerend. Tijdens de opnamen verbleef de zanger in een grote tipi op het terrein bij de studio, gefascineerd door de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika. Geheel in stijl groeide zijn haar tot zijn kont, aldus de vrouw die hij het jaar erop huwde.
Iommi kijkt minzaam terug op dit curieuze hoofdstuk in de groepshistorie, voorproeverij van latere samenwerkingen tussen de gitarist en de zanger. De band klinkt uiteraard anders dan met voorgangers Ozzy Osbourne en Ronnie James Dio, maar dan wel anders-prachtig.
Iommi meldde in 2021 dat de mastertapes zijn teruggevonden, waarmee er waarschijnlijk een remix van dit album gaat komen. Ketwiezel is nieuwsgierig, ik teken alvast in.