Sufjan Stevens - Javelin (2023)

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Sufjan Stevens - Javelin - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Sufjan Stevens - Javelin
Sufjan Stevens heeft met Javelin een wonderschoon album gemaakt, dat teruggrijpt op een aantal van zijn eerdere albums, maar dat ook weer nieuwe ingrediënten toevoegt aan het unieke Sufjan Stevens geluid

De albums die de Amerikaanse muzikant Sufjan Stevens de afgelopen jaren maakte stonden in de schaduw van het prachtige Carrie & Lowell uit 2015, maar met Javelin heeft de muzikant uit New York een volgend meesterwerk toegevoegd aan zijn fascinerende oeuvre. Javelin combineert de ingetogen folk die we kennen van Sufjan Stevens met de uitbundige arrangementen die ook eerder opdoken op zijn albums. Het levert een prachtig ingekleurd album op, dat strooit met prachtige klanken, maar dat ook ontroert door de zang van de Amerikaanse muzikant, die op Javelin zijn overleden partner eert. Een van de beste albums van Sufjan Stevens tot dusver en dat zegt wat.

Het is alweer twintig jaar geleden dat de Amerikaanse muzikant Sufjan Stevens de aandacht trok met zijn album Michigan (volledige titel: Greetings From Michigan: The Great Lake State). Dat deed de uit Detroit, Michigan, afkomstige muzikant in eerste instantie met zijn plan om voor alle 50 staten van de Verenigde Staten een album te maken, maar zijn album over zijn toenmalige thuisstaat Michigan was ook een prachtig album, dat Sufjan Stevens op de kaart zette als een bijzondere muzikant.

Van het plan om voor alle 50 staten van de VS een album te maken kwam vervolgens niet veel terecht. Toen precies twee jaar na Michigan het album Illinois (volledige titel: Sufjan Stevens Invites You To: Come On Feel The Illinoise) verscheen was al duidelijk dat de Amerikaanse muzikant in dit tempo honderd jaar nodig zou hebben voor het afronden van het project. Het zo ambitieuze plan bleef dan ook steken bij twee albums, maar Sufjan Stevens maakte in de jaren rond Michigan en Illinois een aantal geweldige andere albums.

Zijn voorlopige meesterwerk maakte de inmiddels naar New York uitgeweken muzikant met het in 2015 verschenen Carrie & Lowell, waarop de Amerikaanse muzikant op prachtige wijze zijn overleden moeder en stiefvader eerde. Sindsdien is het helaas wat behelpen. Sufjan Stevens maakte de afgelopen jaren een aantal behoorlijk experimentele albums en wist mij eigenlijk alleen te overtuigen met het samen met Angelo De Augustine gemaakte A Beginner’s Mind uit 2021.

Ik begon dan ook met bescheiden verwachtingen aan het deze week verschenen Javelin, maar het bleek direct bij eerste beluistering een ouderwets goed Sufjan Stevens album. Javelin is een album dat nadrukkelijk teruggrijpt op de eerdere albums van de Amerikaanse muzikant. In een aantal songs horen we de ingetogen en intieme folk die Carrie & Lowell zo mooi en indringend maakte, maar het album bevat ook de bonte orkestraties van een album als Illinois.

In de folky tracks laat Sufjan Stevens horen dat hij niet veel meer nodig heeft dan een akoestische gitaar en zijn stem, maar ook de uitbundiger ingekleurde passages op het album komen makkelijk binnen. Javelin is een eerbetoon aan de eerder dit jaar overleden partner van Sufjan Stevens, waardoor het album de emotionele lading heeft die van Carrie & Lowell zo’n indrukwekkend album maakte. Die lading werd versterkt door de ernstige gezondheidsproblemen waarmee Sufjan Stevens kampt, maar alle ellende blijkt een voedingsbodem voor prachtige muziek.

Het is knap hoe de Amerikaanse muzikant schakelt tussen uiterst ingetogen en opvallend rijk ingekleurde passages, maar ook als Sufjan Stevens alles uit de kast trekt, vliegt hij op Javelin niet uit de bocht. Javelin bevat tien songs en duurt een kleine drie kwartier, maar in die drie kwartier gebeurt er teveel om op te noemen, waardoor je nieuwe dingen blijft horen op het album. Zeker de wat bonter ingekleurde songs op het album zijn volgestopt met bijzondere accenten en verrassende wendingen, met de fraaie harmonieën van een handvol geweldige zangeressen als kers op de taart.

Ik noemde Carrie & Lowell hierboven het meesterwerk van Sufjan Stevens en dat is het nog steeds, maar zijn nieuwe album Javelin komt wel angstig dichtbij en blijft me voorlopig nog verrassen met alle muzikale en vocale pracht op het album. Het heeft even geduurd, maar Sufjan Stevens heeft met Javelin weer eens de prachtplaat gemaakt die je van een muzikant van zijn statuur mag verwachten. Erwin Zijleman

Inmiddels het vinyl binnen en daar zit een enorm dik boekwerk bij. Op een aantal bladzijdes spat de homo-erotiek ervan af

Zijn partner komt ook regelmatig terug in al die collages.

Zo hey! Ik zet deze plaat zojuist voor de eerste keer aan, hij stond automatisch op shuffle.. eerste nummer dat ik hoor: My red little fox ❤️
Wat een binnenkomer! Ik ben nu al overtuigd, dat wordt lekker genieten de komende tijd!

Maar ik zie ook bonustracks, hoe zit dat precies?

vroeg ik me ook af, heb ze inmiddels (op een niet heel zuivere manier) online gevonden. het zijn vijf kleine, lieflijke folkliedjes in de lijn van C&L en Seven Swans, vind ik. mooie nummers maar toch wel erg anders dan de rest van Javelin

Mwah, gaat wel. Teveel hosanna-berichten hier. Het is nog niet half zo mooi als C&L.

Rough Trade heeft een versie met een bonus-cd.

Beetje schoppen om het schoppen? Een klein beetje argumentatie zou fijn zijn. Waarom vind je het niet half zo mooi als C&L?

Wat is dit nou weer voor [Track #9 van Sufjan's nieuwe album Javelin]

Mwah, wat tegenwicht mag wel toch? Zeker niet schoppen voor het schoppen. Ik voel het gewoon niet zo. En de hoge scores verrassen me gewoon, dat is alles. Blij dat veel mensen het wel weer een meesterwerkje vinden hoor! Ik zal 'm wel nog een paar keer draaien en wie weet snoer ik mezelf dan wel de mond toe

Waarom ik het niet zo mooi vind als C&L? Dat kan ik niet in woorden uitdrukken, dat is gewoon een gevoel. Zo'n goede schrijver ben ik helaas niet.

Deze pakt me ook niet zo, precies om de reden die m’n bovenbuurman neerzette. Ik ben meer van de elektronische kant van Sufjan. Nummers als Videogame doen mij veel meer. Al moet ik zeggen dat de folk sfeer op Carrie & Lowell me meer doen vanwege de behoudende sfeer in de songs. Dit album mist die sfeer.

Oooh ja, Video Game is heerlijk. Dat was echt een geslaagde uitstap van mijnheer Stevens. Een uitschieter in z'n vrij briljante oeuvre. Ik vind The Ascension mss wel nipt beter dan deze, ook door zo'n monumentale uppercut als America. Dat mis ik hier wel, al is Shit Talk zeker een uitschieter samen met het prachtige So You Are Tired. Doe daar nog de pathetische uppercutbanger "zal ooit iemand van me houden?" bij maar daarna stopt het wel een beetje voor mij.

Iemand fan van Convocations hier? Ik anders wel, dat was ekt een stoere move van ome Sufjan. De beste man heeft zeker ballen, that's for sure!

Eén ding is zeker: dit is een geslaagder album dan The Dark Side of the Moon Redux.

Het album nu enkele malen gehoord en ik vind het hemel schrijend mooi!

Heel bijzonder hoe de subtiele arrangementen en diverse koortjes hier door de composities heen geweven zijn. En SufjanStevens zet hier ook een geweldige prestatie neer, zeker als je beschouwd in wat voor jaar hij is aanbeland in zijn persoonlijke leven (relatie en gezondheid).

Grote klasse!

Net eerste luisterbeurt achter de rug. Voor mij heeft ie ook nog niet helemaal die emotionele gutpunch die C&L wel had, maar wat kun je der van zeggen na 1 luisterbeurt he.

Eerste indruk is wel dat het album voelt als een allegaartje, en daarmee een mooie samenvatting, van de verschillende stijlen waar Sufjan zijn tenen in gedipt heeft de laatste jaren. Blijft toch wel een songwriter van formaat, eens zien hoe het album gaat groeien

Hij zit bij de vinyl versie bij mij. Bonus cd.

Hier kan ik me helemaal in vinden. Ook nog maar eenmaal beluisterd, maar zo voelt het wel aan inderdaad. Op z'n best een grandioze staalkaart van 's mans kunnen, op z'n minst een wat flauwe blauwdruk. De verbluffende rijkheid aan instrumentatie van Illinois wordt gekoppeld aan de rauw-intense emotionaliteit van Carrie & Lowell.

So You Are Tired is wel een erg mooi pareltje dat me diep ontroert.

Het is een lieve plaat, met een paar mooie liedjes. Een deel van de nummers vind ik echter wat saai en de 'kerstkoortjes' op vooral het eerste stuk van het album licht vervelend.
Mooiste nummers voor mij zijn Will Anybody Ever Love Me?, Everything That Rises, So You Are Tired en vooral Shit Talk.

De populariteit van Sufjan Stevens is begrijpelijk. Hij heeft genoeg te melden en bovendien een uniek geluid. Mijn 'probleem' met de artiest speelt al langer en Javelin gaat daar weinig aan veranderen, hoewel ik dit een eerlijke kans heb gegeven. Ik kan Sufjan Stevens weinig betrappen op spannende melodieën, en nog minder op interessante akkoordenschema's. Die dingen zijn voor mij blijkbaar belangrijk om van muziek te houden.

Interessant aspect, zou het zo zijn geldt dit ook wel voor meer populaire muziek.

Moest er ook even over nadenken en is een interessante opmerking. Zoals Svendra zelf duidelijk aangeeft is het een probleem van hemzelf en zijn de technische complexiteit belangrijk voor hem om van muziek te houden. Zelf betrap ik me hier zelf ook vaker op, bij het al dan niet onbewust beoordelen van muziek. Populaire muziek is al vaak te eenvoudig voor mijn smaak. Maar ook binnen bepaalde genres, waar ik zelf meer (luister)ervaring mee heb ben ik kritischer over de technische complexiteit.

Zoals ik zelf eerder aanhaalde vind ik dit album, vergelijkbaar met een C&L, van zo'n sobere schoonheid dat complexiteit hier niet veel zou bijdragen. En ondanks de eenvoud blijkt het luisterplezier op lange termijn niet aangetast, al kan ik dit nog niet hardmaken voor dit album.

Al zijn werken afdoen als eenvoudig lijkt me overigens kort door de bocht. Er zijn albums, nummers die op alle vlakken een stuk complexer in elkaar steken, al zoekt hij bij deze nummer vaker zijn heil in electronica dan in het tokkelwerk. En deze albums scoren toevallig hier op MM alvast een stuk minder goed.

Nieuwgierig geworden obv zijn alhier heersende populariteit moest ik - opnieuw - tot de bevinding komen dat (genieten van) deze muziek niet voor mij is weggelegd.

Absoluut, maar er is veel pop en folkmuziek waar ik van hou. Technische complexiteit (remcodurez) is overigens niet echt wat ik met 'interessant' bedoelde. De melodietjes van Kraftwerk (om maar iets te noemen) zijn eenvoudig maar een aantal daarvan vind ik geniaal. Idem akkoordenschema's van sommige Beatles nummers. Wilde dit nog even nuanceren, maar laat iedereen het nu weer over Javelin hebben. PS: Ooit heb ik de volle mep betaald voor de Illinois cd, dus zo slecht vind ik Sufjan Stevens niet ,

AOTY
Nu al een meesterwerk.
Het niveau van carrie en lowel wordt niet gehaald maar dit is zeker beter dan the ascension (die ik ook al zeer prettig vind)
Iets meer folk dan het laatste album met toch ook wat electronic erin verwerkt.
Je zou dit album kunnen zien als een mix van alles waar sufjan goed in is.
5*
En nee, ik houd het niet droog bij dit album

Ik durf hier ook wel een AOTY label op te plakken. Sowieso is dit het album dat tot nu toe het meeste indruk op mij maakt dit jaar. Javelin heeft nog niet zo'n emotionele impact als C&L, maar het komt wel in de buurt. Sowieso vind ik dit album muzikaal rijker en gelaagder. Ik las ergens dat de nummers over het algemeen maar simpele melodieën bevatten, maar dan wordt toch vergeten dat het hele album een prachtige samensmelting van folk, electronische muziek en pop is. En ja dat deed Sufjan al wel vaker, maar niet eerder zo ogenschijnlijk gemakkelijk en compact als op dit album.
Tel daarbij op het koor dat regelmatig terugkeert, de blokfluiten en piepjes gecombineerd met de tegendraadse beats die toch wel vernieuwd zijn voor Sufjan en je krijgt een prachtige staalkaart van wat de beste man in huis heeft. Het vinyl klinkt prima en komt met een enorm boekwerk en inner sleeve waarop de lyrics van de liedjes geprint staan. En zo zeg, dan komt het wel binnen hoor. De teksten van de liedjes zijn pijnlijk, verdrietig, en hartverscheurend. Ik vind dit echt een verslavend schoon album. Prachtig, werkelijk prachtig!

Wanneer je ergens halverwege je carrière een meesterwerk schrijft, zal je toekomstige werk langs de meetlat van dat werk gelegd worden.
Lees er een willekeurige recensie op na en magnum opus Carrie & Lowell komt aan bod. Vaak in vergelijkende vorm.

Het minst ijverige werk van Sufjan Stevens staat inmiddels bekend als zijn klassieker. Het is dé plaat van urgentie en pure emotie. Het moest gemaakt worden. Door gewoon te gaan zitten schrijven. Kleine liedjes - notabene grotendeels opgenomen met een iPhone - blazen al zijn grote muziekstukken van de kaart.

Het is eigenlijk niet eerlijk om later werk te vergelijken met deze kleine liedjes, doordrenkt van emotie. Maar in het licht van Carrie & Lowell kent Javelin gelijke schaduwen. Ook hier proef je de persoonlijkheid, het gevoel en urgentie. Wederom pent Stevens zijn diepste emoties neer en geeft daarmee een inkijk van zijn ziel. Met het verschil dat Javelin muzikaal een groter werkstuk is.

Rauwe emotie laveert door een dynamisch muzieklandschap. Met een rijk instrumentarium en knap gemusiceerde liefdes; van klein naar bombastisch. Het is een staalkaart die mooi weergeeft waartoe de singer-songwriter in staat is: het leveren van kwaliteit.

Javelin is één van Sufjan’s betere werken. Een fantastisch album dat ongetwijfeld hoog zal eindigen in de jaarlijstjes.

Op mij maakt deze plaat een wat beklemmende indruk. Het is zeer persoonlijk over heftige gebeurtenissen in zijn leven, en muzikaal wordt dit nogal onderstreep, , zo volop het orgel... wat overdadig hier en en daar. Hij geeft er een lading aan die mij in elk geval niet zo aanspreekt, er is weinig ruimte, afstand of ontsnapping, het neigt ook lichtelijk naar kitch, zeg ik voorzichtig… Geef mij dan toch maar zoiets als Seven Swans, dat is voor mij wat beter te verteren.

Oei oei wat is Shit Talk prachtig zeg. Wedijvert met Mystery of Love voor de prestigieuze titel 'favoriete liedje van de man' en ligt mogelijk een wiellengte voor.

Dit hele album bevalt me bijzonder goed. Er staat geen mispeer tussen, de meeste liedjes zijn prachtig. Die consistentie kom ik niet altijd tegen bij dhr. Stevens daar ik hem af en toe wat te theatraal vind opereren. Hier niet, en het is schitterend.

Speciale vermelding nog voor de afsluiter. Hemels.

Ach, wat een walgelijk woord is dat toch, 'groeiplaat'. En wát is die term toch van toepassing op Sufjan's werkjes, voor mij op deze misschien nog wel meer dan ooit tevoren. Bij mijn eerste twee beluisteringen was ik ervan overtuigd met een iets mindere Sufjan te maken te hebben. Wat helemaal niet erg zou zijn, die man heeft de wereld al op zoveel magnifieks getrakteerd. En zelfs een mindere Sufjan is natuurlijk nog een groot genot. Inmiddels vind ik dit, tig luisterbeurten verder, tot zijn allerbeste werken behoren. Ongetwijfeld speelt het emotionele aspect daarin een rol, na van de achtergrond van dit album kennis te hebben genomen. De teksten en de manier waarop hij ze brengt komen harder aan dan zonder die kennis, zo werken die dingen nu eenmaal (althans voor mij). Maar op muzikaal vlak komt voor mij steeds meer naar voren dat, hoe vertrouwd Sufjan-esque alle afzonderlijke elementen ook mogen zijn (waardoor die eerste beluisteringen zo weinig verrassend aanvoelden), deze elementen hier op een manier samenkomen die zoveel meer is dan de som der delen en echt iets toevoegt. Zijn heerlijk geflipte elektronische kant van platen als The Ascension en The Age of Adz klinkt hier en daar door, vooral in de 'staartjes' van de nummers, maar dan vele malen gedoseerder en daarmee zoveel effectiever. Prominent is de sobere folky kant van Seven Swans en Carrie & Lowell, maar dan wat aardser, minder gewijd. En dat alles met een subtiel snufje van het korale/orkestrale/musicalachtige van Michigan, Illinois, All Delighted People, maar dan vele malen minder over-the-top; alles ten dienst staand van die hyperpersoonlijke liedjes. Het knappe is dat dit album toch echt niet als een combinatie van zulke uiteenlopende stijlen klinkt, verre van een bijeengeraapt zootje is, maar juist een hoogst gefocust en bijna vanzelfsprekend geheel. Hoe meer ik dit luister, des te vanzelfsprekender en daarmee (schijnbaar paradoxaal genoeg) bijzonderder dit album in mijn beleving wordt. Het voelt alsof Sufjans fascinerende zoektocht hem wel hier naartoe moest leiden en dit tevens een nieuw begin vormt. Ik kan niet wachten op wat nog allemaal komen mag.

Er waren al een paar schitterende singles uitgekomen, het fragiele 'So You Are Tired' en de tearjerker-ballade 'Will Anybody Ever Love Me' met zijn zelfgefabriceerde kaleidoscopische video, er waren ook al tientallen pre-listen parties gepland voor het nieuwe album 'Javelin'. En dan ineens moesten ze het op 20 september 2023 bijna in shock lezen en vaststellen, in het fankamp van Sufjan Stevens: "Hallo vrienden. Snelle update over mijn leven. Ik ben erg enthousiast over mijn nieuwe muziek ..., maar wilde je gewoon laten weten dat een van de redenen waarom ik niet heb kunnen deelnemen aan de pers en promotie in de aanloop naar de release van 'Javelin', is dat ik in het ziekenhuis ben. Vorige maand werd ik op een ochtend wakker en ik kon niet lopen. Mijn handen, armen en benen waren gevoelloos en tintelend en had geen kracht, geen gevoel, geen mobiliteit. ... De neurologen diagnosticeerden de auto-immuunziekte genaamd Guillian-Barre Syndroom. Gelukkig is er een behandeling voor. ... het is een langzaam proces, maar ze zeggen dat ik zal 'herstellen', het kost gewoon veel tijd, geduld en hard werken. ... Ik ben vastbesloten om beter te worden, ik ben vol goede moed en omringd door een echt geweldig team. Ik wil gezond zijn! ... Yours truly, vanuit mijn rolstoel, XOXOXO, Sufjan Stevens." Drie dagen voor de release verscheen vervolgens, al ging die sublieme song in essentie wel over een eerste liefde, een voor die omstandigheden bijna passend hoopvol 'A Running Start' met "so now we have a running start, my body moves in mystic ways". Op 6 oktober dan uiteindelijk het album zelf. Vanuit zijn ziekbed verrassend open geduid door Sufjan himself, nog zelden voorheen zo open over zijn privéleven en seksualiteit. Hier leidt hij met een omstandige lofzang het album in als opgedragen "aan het licht van mijn leven, mijn geliefde partner en beste vriend Evans Richardson die in april 2023 overleed." Relatie die hij in de rouwende ouverture 'Goodbye Evergreen' ook intens en finaal groots kletterend tenuitvoer brengt.

Het hele nieuwe album 'Javelin' is een ware verademing, project 100% Sufjan Stevens, door hemzelf geschreven en geproduced. Het zit weer vol met van die hemelse sufjaneske harmonieën van weleer die dan ook enkel uit 's mans' koker konden komen. Hij moet ook heel lang voor de spiegel hebben gestaan om de singer-songwriter in hem weer in zijn puurste vorm helemaal naar boven te zien komen. Dan zowat ongelooflijk als een alchemist aan het werk, met ontwapenend weelderige muziek die hoorbaar recht uit het universum komt van al zijn vorige platen. Met nieuwe elementen gekneed tot een verbluffende kleurrijke collage en vooral, op zijn trouwe zangvriendinnen en in de business alomtegenwoordige Bryce Dessner na (in de odyssee 'Shit Talk'), bijna geheel gespeeld door de Sufjan-one-man-band. Allemaal huisvlijt, net als die zelfgemaakte cover-art trouwens en bijhorend boekwerk met de eigen collages en essays. Op 'Javelin' ook behoorlijk minder elektronica, ten voordele van een aangename comeback van de meer fingerpickend akoestische stukken, de terugkeer ook naar het vaak schitterend opduikend koor en orkest met strijkers en de gestroomlijnde instrumentatie. Haast elke song vertrekt behaaglijk, melodieus, kwetsbaar, in bijna kinderlijke eenvoud. Maar rust en breekbaarheid ontwikkelen zich dan, laag na laag, bij wijlen bijna vrolijk ondanks de tristesse, tot een contrasterende wirwar van uitbarstingen in epische proporties. Zelfs in het afsluitende 'There's a World', Neil Young-song van 'Harvest', wordt de instrumentatie herschikt en de lyrics subtiel bewerkt tot enkel nog intiem hoogzwevende Sufjan Stevens-folk overblijft.

Zijn wat heesfluisterende engelachtige stem brengt een overvloed aan gevoelige diep persoonlijke lyrics voort. Alhoewel, voor de luisteraar zijn die wel niet altijd zo doorgrondelijk. Maar blijkbaar gaan ze toch steeds over grote gebeurtenissen in zijn leven, zaken die als een speer (jawel, 'javelin') door zijn hart moeten zijn gegaan. Teksten die net als de persoon Sufjan Stevens zelf altijd geheel doordrongen zijn van spiritualiteit. Op de tonen van een prachtige geluidsband zet hij je zelfs aan het denken over de schoonheid van verdriet. Niet ten gevolge van het heengaan van zijn ma deze keer, als toen in 'Carrie & Lowell', nu is het de verwarring van zijn break-ups, de liefdespijnen en de twijfel over het al of niet geliefd worden. Hij heeft het uiteindelijk ontegensprekelijk ook over de aanvaarding van dit alles, gehuld in een bijna religieuze waas. Een door en door christelijke poëet, die Sufjan, die het nu ook voor jou een plaats weet te geven.

Dit is dan ook weer een nieuw universeel barok meesterwerk vol zalige spektakelsongs van de hand van een onvoorstelbaar veelzijdige, creatieve singer-songwriter-duizendpoot. Hou nu die moed erin, Sufjan, en word vooral gauw beter. Het live-optreden van jou hier ooit, ergens, staat nog steeds op m'n bucketlist.

Sufjan behoort tot mijn favoriete artiesten omdat hij liedjes kan maken met een vreemde dubbelzinnigheid. Aan de ene kant zit er zo veel triestheid geconcentreerd in een paar minuten dat je meteen een brok in je keel kan krijgen zodra je ze hoort; aan de andere kant kan het verdriet in zijn liedjes op een vreemde manier ook heel comfortabel voelen. Romulus, The Predatory Wasp en zo ongeveer heel C&L behoren tot die categorie (maar vooral het titelnummer en No Shade in the Shadow of the Cross). En zo ook hier: het horen van Everything That Rises, So You Are Tired en Shit Talk laat me meteen onder een dekentje willen kruipen, en overgeven aan de treurigheid. Maar raar genoeg is het een bitterzoet en ongelooflijk verslavend gevoel, en merk ik dat ik constant naar dit album aan het teruggrijpen ben. In andere woorden, een bijzonder rake worp van Sufjan weer, en misschien wel zijn beste na C&L. En ach, hoop dat deze arme man niet meer zo veel leed in zijn leven hoeft te verwerken.