The Band - Stage Fright (1970)

Te veel goede nummers om twee favorieten te kiezen. Voor zover nog niet bevestigd laat Manuel hier wederom horen wat een ongelooflijk goede zanger hij is. Zonde dat hij er niet meer is. Zelfde geldt voor Danko. Stage Fright en The Shape I'm in uiteindelijk aangevinkt maar WS Walcott, Time to Kill en Strawberry Wine zijn ook niet te versmaden.

Wanneer het over het oeuvre van The Band gaat, dan wordt Stage Fright nog wel vermeldt maar vaak als een soort van vermakelijk tussendoortje terwijl de twee voorgangers (de titelloze tweede plaat en het debuut Music from the Big Pink) als must-haves worden beschouwd. Noem me tegendraads maar ik deel die mening absoluut niet. Misschien ligt het aan het feit dat Stage Fright mijn eerste album was dat ik solo van The Band kocht (na geïntroduceerd te zijn geweest dankzij hun werk met Bob Dylan zoals The Basement Tapes maar ook het onderschatte Planet Waves) maar nummers als The Shape I'm In en Time to Kill moeten echt niet onderdoen voor eender welke track op de vorige platen. Sowieso ook een plaat met een aantal verhalende nummers en dat doet het bij mij eerlijk gezegd ook altijd wel goed. Daniel and the Sacred Harp bijvoorbeeld is gewoon een magnifiek kortverhaal op zichzelf en daar zie je toch ook die perfecte combinatie tussen Robertson en de anderen terugkomen. Ik heb zelf de reissue uit 2000 in bezit met een alternate take en 2 alternate mixes (+ een radiopromo, een leuk hebbedingetje maar de gimmick daarvan is er na 1x luisteren ook wel vanaf) maar als ik zie wat er op die 50th Anniversary als extra's staat.. Dan begint het toch te kriebelen om dit opnieuw aan te schaffen! Voor mij zijn de eerste 3 albums dus de echte must-haves. Onder andere Cahoots en en Northern Lights-Southern Cross hebben nog wel hun opflakkeringen maar niet van dit kaliber.

Niet alleen was dit de eerste plaat die ik van The Band leerde kennen, maar zelfs herinner ik me nog op welk precieze moment het kwartje viel: dat was tijdens het begin van de derde regel van het refrein van Just another whistle stop, wanneer de melancholische stem van Richard Manuel dat langgerekte “I-I-I...” over die pompende bas van Rick Danko zingt. Sindsdien ben ik diverse nummers op zowel déze als andere platen van de Band (nog) beter gaan vinden, maar het intro van dit nummer geeft me nog altijd een warm gevoel: o ja, híérmee begon het allemaal (voor mij althans).
        Ik heb hierna vrij snel alle overige platen van deze groep gekocht, maar dat heb ik gedaan op basis van de beste nummers van dit album, niet vanwege de constante hoge kwaliteit, want naast een handvol geweldige nummers staan er hier ook een paar ronduit teleurstellende dingen op: Strawberry wine is een totaal nietszeggende en door Levon Helm zeer vlak gezongen opener, Time to kill is qua melodie zó doorsnee dat de puntige gitaarsolo van Robertson bijna als een opluchting komt, The shape I’m in is een lekkere rocker die echter eindigt met een schier eindeloze solo van anderhalve minuut tegen een bloedeloze achtergrond die zelfs Garth Hudson niet kan inspireren, en Daniel and the sacred harp heeft wel een apart arrangement maar veel te weinig “drive” om te kunnen boeien. En de stem van Levon Helm (waar ik sowieso nooit een onvoorwaardelijke liefhebber van ben geweest) is prima voor nummers als The weight en Up on Cripple Creek (en perféct voor The night they drove old Dixie down), maar op de een of andere manier doet zijn grove “Southern twang” voor mij afbreuk aan het lieflijke All la glory, en dat is jammer, want het is verder een ontroerend nummer waarin Hudson bovendien een prachtige solo ten beste geeft. (Ja, ik weet het, een vader uit Arkansas heeft net zo veel recht om een wiegeliedje voor zijn kind te zingen als wie dan ook, maar Helm heeft er wat mij betreft mij gewoon de stem niet voor.)
        Wat er overblijft behoort voor mij dan juist weer tot het beste dat ik van deze groep ken: Sleeping met z’n gejaagde refrein, het al genoemde Just another whistle stop, en de twee plaatafsluiters, de instant-klassieker Stage fright (Danko qua “ademloze” stem op het lijf geschreven; zie ook de geweldige versie op Before the flood) en het benauwende The rumor waarop Helm en Danko effectiever dan ooit gebruik maken van de wisselwerking tussen hun stemmen en Manuel in het refrein nog eens extra urgentie aandraagt.
        Natuurlijk herbergt dit album daarnaast nog de specifieke Band-kwaliteiten die het ver boven de middelmaat uittillen: de muzikaliteit van de onvolprezen Garth Hudson op toetsen en diverse blaasinstrumenten, de composities van Robbie Robertson (die hier aanzienlijk meer gitaar en solo’s speelt dan op eerdere platen), en de sublieme zangstemmen waar deze groep altijd op kan terugvallen. Bovendien maken de hoogtepunten die ik al noemde hier toch een voor mij onmisbare plaat van, maar het is wel ironisch dat ik juist viel voor deze groep op basis van een plaat die min of meer het begin van het einde weerspiegelde, zoals ook uitgebreid ter sprake komt in het (zoals gebruikelijk) uitstekende en zeer gedetailleerde boekje bij de 2000-remaster.