Niet per se, het kan ook een bestaand leenwoord zijn dat vanuit een andere taal wordt ingevoerd. Maar inderdaad: neologisme is iets anders dan wat RonaldjK bedoelt.*

Ik weet eigenlijk niet of er een taalkundig-wetenschappelijke term bestaat voor woorden die al lang bestaan, maar die in de loop der tijd van betekenis veranderen, of meerdere betekenissen krijgen. Heb met een aantal zoektermen gegoogled, maar ik kan er geen sluitend antwoord op krijgen. Ik vind iets als 'semantische verschuiving', maar dat lijkt me niet zo'n ingeburgerde term.

Terug naar punk: Mjuman, Talking Heads lijkt me inderdaad een band die ik gevoelsmatig nooit onder punk zou scharen, maar bij uitstek onder de noemer new wave. Ga ik heel kort door de bocht als ik stel dat new wave in het verlengde lag van punk, maar dat het meer ging om bands die weliswaar de attitude (d-i-y-mentaliteit) en de energie van punk hadden, maar muzikaal meer in hun mars hadden dan (ietwat gechargeerd) geram op twee of drie akkoorden?

Dat muzikaal onderlegd zijn kwam in de jaren na de eerste punkexplosie vooral naar voren door de muzikale progressie die veel bands vervolgens ontplooiden. Talking Heads was daar natuurlijk een sprekend voorbeeld van, maar het was op veel meer bands van toepassing, zoals The Clash en The Stranglers. De één integreerde dub en reggae in zijn muziek, de andere ging met funk en afrobeat aan de haal, een derde integreerde toetsen, synthesizers en drummachines in meer of mindere mate in zijn klankenscala, en een vierde legde zich toe op meezingbare powerpopliedjes.

Het kon en mocht allemaal, maar die ontwikkeling leidde ertoe dat de stilistische diversiteit zó groot werd dat het lastig werd om al die verschillende muziekjes onder één labeltje onder te brengen. Met als gevolg dat 'new wave' op den duur een onbruikbare term werd (en ook omdat het 'nieuwe' er na verloop van tijd natuurlijk wel af was... )

* EDIT: Misschien heeft Ronald toch een klein beetje gelijk. Het Instituut voor de Nederlandse Taal (fwiw) omschrijft neologismen als 'niet alleen nieuwgevormde woorden, maar ook al bestaande woorden met een nieuwe betekenis en nieuwe leenwoorden'. Ik wist het ook niet, maar there you have it.

...taal is deel van mijn werk, vandaar... Leuk is bijvoorbeeld dat ook 'trein' ouder is dan de locomotief/het transportmiddel die/dat we er nu mee bedoelen. Oorspronkelijk 16e-eeuws met als één der betekenissen o.a. optocht/stoet en daarvoor al in in het Frans (train) - en dus een leenwoord- gebruikt voor het gevolg van een hooggeplaatste persoon. Oude woorden, nieuwe betekenissen.

En ter zake: ook muziekbenamingen veranderen van betekenis. Begin jaren '80 werd (in mijn herinnering) postpunk gebruikt voor de sombere, vertraagde stijl van bijvoorbeeld Joy Division, waar het nu vooral bedoeld wordt als new wave. Hier ben ik minder zeker van trouwens, benieuwd hoe andere MuMensen dat zien.
Of de term hardcore, oorspronkelijk gebruikt voor de "motörpunk" zoals Discharge in 1980: mijn kinderen denken bij dat woord echter aan harde house... Al is de overeenkomst duidelijk (hard, snel, dreunend), het zijn toch verschillende genres.

Terug naar The Clash: in 1979 waren ze met London Calling punk voorbij. Maakten ze daarmee postpunk? In mijn beleving past die term niet, dit is zó anders dan Joy Division en stijlgenoten. Ik houd het lekker bij new wave.

Dat woorden nieuwe betekenissen krijgen is evident. Maar ik dacht dat je bedoelde dat dat de specifieke betekenis is van 'neologisme'.

Aha, vandaar! Neo = nieuw, logos = woord. Neologismen kunnen op diverse wijzen ontstaan, dat bedoelde ik.

Mjuman schreef n.a.v. de opmerking van bikkel2:

Herkenbaar! Of wat dacht je van Driver's Seat van Sniff 'n' The Tears? Ooit las ik daarvoor de benaming old wave, die ik passend vond.
The Shirts zitten in mijn breintje trouwens nog altijd onder het vakje new wave...

gaucho pende neer:

Ook al zo herkenbaar! Maar ook: voor al die stijlen nog altijd een betere term dan postpunk. Toch?

Ja, Mink DeVille - dat was inderdaad nóg zo'n buitenbeentje die we ten tijde van hun eerste album onder de noemer 'new wave' schaarden. Rock met een New Orleans-touch, die variant had ik in mijn opsomming nog niet eens meegenomen.
Bij Mink (en Willy) kwam het volgens mij vooral omdat ze vaak in New Yorkse club CBGB speelden, wat toch een beetje gezien werd als de bakermat van de Amerikaanse punk en new wave. Maar muzikaal was het ver verwijderd van waar al die andere bands mee bezig waren. In dit geval is het dus de plaats van herkomst of de 'scene' die mede bepalend was voor de indeling in dat vakje.

Het onderstreept voor mijn gevoel de beperkte waarde van de term 'new wave'. In mijn gedachten is het echt een tijdgebonden term die heden ten dage onbruikbaar is geworden door de stilistische verscheidenheid van al die bands die er destijds mee geassocieerd werden. Ik gebruik 'm eigenlijk alleen om bands te duiden uit dat specifieke tijdvak, zeg van 1977 tot ruwweg 1981. Ik zie dat RonaldjK dat ook doet in zijn boeiende rondreis door het genre. En dat is wel zo leuk voor de (h)erkenning, al komen er ook bands langs waarvan ik het bestaan nooit gekend heb.

Denk dat de 'knip' inderdaad wel rond '81/'82 ligt, al is die bij sommige bands wel eerder aan te wijzen. Het merkwaardige is dat ik pas na m'n aantreden hier als user (2008) kennis maakte met de term post-punk en gaandeweg die term leerde hanteren (beetje vergelijkbaar met de situatie t.a.v. symfo en prog) Heaven up Here (E&B) wordt als een essentieel post-punk album beschouwd, terwijl het debuut meer wave is.

Platen-labels is altijd een aardige indicator geweest (4AD, Factory, Korova, Statik en voor NL Torso, Plurex, Top Hole). Op de verschillende wave topics is er aardig wat gesteggeld over wat wel en wat niet en in de regel was ik strenger dan anderen die - tot mijn afkeer - zelf het Ballet van Spandau en Djan Djan tot wave wilden rekenen; die users zag ik altijd als 'rekkelijken'.

A propos No Wave: veel bands op het label ZE zouden door veel wavers hier apsoluut niet getrokken worden, zoals bijv die band met de kokosnoten (Kid Creole) of de neuroten-muziek van sax-moordenaar James White (hij klinkt regelmatig alsof ie zijn saxofoon aan het wurgen is).

Op beurzen zie je dat wave tegenwoordig vaak terug te vinden is onder "indie" - het grappige is dan bepaalde US 'indie-bands' dan juist via 4AD (een van de meest vernieuwende labels in de 80s) een bredere toegang hebben gekregen, zoals Pixies en Throwing Muses. Dat aan alles (ook aan vernieuwingsreputatie) een eind komt, blijkt maar weer als uitgerekend braafmansenband The National ook op 4AD te vinden was/is - zal wel een kwestie van commercieel belang zijn.

Mjuman schreef:


Denk ik ook. De komst van de new romantics immers, zoals je in je tweede alinea aangeeft. Informatieve stukken weer van jou en gaucho! Overigens behoor ik tot de rekkelijken qua new wave, dus inclusief de Spandau Ballets. Maar ook een Discharge, mijn volgende station op de reis. Staat hier nu op.
Ben voornemens om new wave tenminste tot 1990 te behandelen. Dit eenvoudigweg omdat mijn afspeellijsten tot dat jaar lopen, met vier delen met muziek van nadien (The Cure, Killing Joke, Pere Ubu, Die Toten Hosen bijvoorbeeld). Voorlopig kan ik dus nog wel vooruit met op dit "onzinplatform zitten leuteren over muziek", zoals Edwynn drie dagen geleden zijn meest geliefde criticaster citeerde / parafraseerde.