menu

Mijn Updates +
Genres / Overigen / Ataloona en korenbloem doen ''111 Years of Deutsche Grammophon'' (Klassiek)

zoeken in:
avatar van Ataloona
Nice, back in business

avatar van Kronos
Ataloona schreef:
Dan geef ik die cd eens een kans. [...] Moet wel een romantisch kamergebeuren zijn

Een van mijn favoriete cd's. Ademt als geheel een prachtige sfeer uit.

Maar het is geen romantiek hè, wel impressionisme.

avatar van Ataloona
Ik sta gecorrigeerd, Kronos

avatar van Arrie
Kronos schreef:
Bolero is niks voor mij. Het ritmepatroon is wel mooi en wordt vaak in heavy metal gebruikt. Niet altijd even geslaagd.

Heb je hier voorbeelden van? Ik ben wel benieuwd!

avatar van Arrie
Ik vind de Bolero zelf erg mooi. Zo simpel is het allemaal niet, naar mijn idee, omdat hij heel ingenieus instrumenten samen laat klinken om bepaalde klankkleuren meer te zetten, en eigenlijk niet alleen in volume een crescendo neerzet, maar ouk qua opbouw van de instrumenten/klankkleuren. Ik vind het sowieso best knap dat hij eigenlijk alleen maar een paar melodieën continu herhaalt in een crescendo van een kwartier en het toch (voor mij althans) tot een boeiend stuk leidt.


avatar van Ataloona
Van Ravel's Bolero uit 1928 duik ik 318 jaar (anno 2017 zelfs 407 jaar) terug in de tijd. Naar een breekpunt in de muziekgeschiedenis, het ten einde lopen van het renaissancetijdperk en het begin van de barok. Er was iemand die deze stijlbreuk, maar vooral de synthese tussen deze muziekvormen wist vast te leggen in een ongewoon muziekstuk waarin religieuze muziek zoals psalmen, bijbelversen, hymnes en een evangelie (volgens Lucas) worden gekruist met seculiere muziekvormen zoals de ontluikende opera en madrigalen. Dan heb ik het natuurlijk over Claudio Monteverdi en zijn Vespers; avondpsalmen voor de heilige maagd Maria.

Vrijdag bespreek ik dit werk in een - bijzondere - uitvoering van Gardiner; zijn tweede (zijn eerste vond plaats in 1974) met groter budget te Venetië in 1990.
https://s.s-bol.com/imgbase0/imagebase3/large/FC/3/2/7/5/9200000073885723.jpg

Totdat Stefan en ik voortgaan waar wij ooit gebleven zijn, bespreek ik eenvoudigweg wat werken die ik een aantal jaar geleden heb gemist. We blijven in ieder geval gewoon bij de DG boxen.

avatar van Rufus
Ik ben benieuwd, ga het zeker volgen.

avatar van Kronos
De Vespers van Monterverdi zijn ook prachtig. Avant-gardistisch in zijn tijd. Ik heb onderstaande uitvoering, ooit gekocht na het lezen van een 5-sterren recensie in DeMorgen.

http://i.imgur.com/AomzYgZ.jpg

avatar van Ataloona
Kronos schreef:
De Vespers van Monterverdi zijn ook prachtig. Avant-gardistisch in zijn tijd. Ik heb onderstaande uitvoering, ooit gekocht na het lezen van een 5-sterren recensie in DeMorgen.

(afbeelding)


Daar wordt inderdaad vrij lovend over geschreven; ik ken 'm nog niet. Het valt mij op dat bij de diverse uitvoeringen van Vespers veel verschillen merkbaar zijn, omdat de een wat meer vasthoud aan de bladmuziek en de ander wat meer koren/chants toevoegt om het allemaal meer liturgisch te doen klinken (wat mij vreemd voorkomt, daar Monteverdi juist enigszins brak met die 'regels'). Een van de opnames die ik gebruikte als referentiemateriaal (Jordi Savall) doet dat bijvoorbeeld door meer Gregoriaanse antifonen (de chants) toe te voegen, en motetten (zoals door Monteverdi toegevoegd) uit te sluiten zodat het onder één liturgie kan worden uitgevoerd. Ik vermoed dat hij een katholieke opvoeding heeft gehad, gezien de uitvoering gelijk staat aan hoe het in kloosters en in de kerk wordt gezongen.

Ps. met regels bedoel ik dat de vespers zoals door Monteverdi gecomponeerd niet tijdens een dezelfde liturgie kan worden uitgevoerd in de kerk; was het opus - het tweedelige Magnificat - een mis geweest, dan had het wel in een liturgie worden uitgevoerd (dit geeft dus eigenlijk aan dat de Vespers als het ware bestaat uit losse nederzettingen - waarvan één kan worden gekozen voor een kerkdienst). Vesperdiensten (vesper=avond) hebben immers vanuit de kerk een strikte indeling gekregen.

Echt een zulk fascinerend werk

avatar van Kronos
Ik heb het krantenknipsel nog liggen, Ataloona. Een klein stukje citeren met bronvermelding zal wel mogen.

Een goeddeels Japanse cast brengt hier een van de sterkste lezingen die ik ooit heb gehoord. Ze doen nochtans niet veel meer dan feilloos intoneren, toegewijd zingen en alle overbodige poespas gewetensvol vermijden. Het resultaat: een eigenaardige mengeling van Italiaanse exaltatie en oosterse onthechting. En kippenvel bij dertig graden in de schaduw. (DeMorgen)

avatar van Ataloona
Van mij mag alles

Ik zal van het weekend eens Suzuki tegen Gardiner (1990) leggen. Plaats hier mijn bevindingen dan wel. Ik lees een aantal recensies van Suzuki's uitvoering en ik word al een beetje ongeduldig om het te gaan luisteren. Als ik de tracklist zie, dan doet hij net als Parrot een liturgische uitvoering door het Magnificat een vierde toon lager te spelen en een mis bij de Vespers in te voegen. Echter speelt Suzuki net als Gardiner wél beide versies van het Magnificat. Daarbij lees ik dat Suzuki vervolgens wel meer durft te spelen met tempi en overal wat explosiever is. Dan klinkt behoorlijk interessant!

avatar van Ataloona
Gardiner - Monteverdi (1567 – 1643)- Vespro della Beata Vergine - Vespers of the Blessed Virgin (1990, DG)

Toegegeven, ik beluister niet iedere week een muzikaal werk dat - om en nabij - 400 jaar oud(!) is. Deutsche Grammophon moest uiteraard wel iets van Monteverdi in haar box includeren. Monteverdi is in mijn opinie ergens het de facto symbool van de renaissancetijd. Een tijd waarin kerk en muziek onlosmakelijk verbonden waren. De componist was in dienst van de kerk of kreeg opdracht muziekstukken voor het Rooms-katholieke zuil te componeren. Monteverdi – zo denkt men – solliciteerde met zijn Vespers (avondpsalmen ter ere van de heilige maagd Maria) voor de grootst mogelijke eer die een componist in die tijd kon bereiken; kapelmeester worden van de pauselijke kapel te Rome. Ten behoeve daarvan leverde hij zijn Vespers hoogstpersoonlijk af bij paus Paulus V.

Zijn droomfunctie kreeg hij niet, doch werd hij wel kapelmeester aan de San Marcobasiliek te Venetië. Master of music in de Italiaanse hoofdstad der kunsten; niettemin erg prestigieus en voor hem eindelijk een ontsnapping aan de tirannieke hertog van Mantua. In zijn Vespers legde hij zijn ziel en zaligheid en haalde alles uit de kast wat zijn muzikale wil maar op kon wekken om een beter leven te vinden. Arm zijn is geen pretje, en al helemaal niet in de 17e eeuw. In 1610 was hij 43 en dit was ook nog eens het moment in tijd (gezien de ontwikkelingen op sociaal, religieus en politiek gebied) om grenzen binnen de muziek te verleggen. Muziek bleef vanuit de kerk voornamelijk divine, goddelijk om de vrome dienaar op het rechte pad te houden, maar de egocentrische componist kreeg eindelijk ruimte en een voornamere plaats binnen het muziekspectrum.

De San Marcobasiliek was het toneel waar deze vespers zeker ten gehore werden gebracht. Dat brengt mij op de uitvoering door John Elliot Gardiner. Hij bracht Monteverdi’s Vespers terug naar de San Marcobasiliek in Venetië, naar thuis anno 1990. Alleen al om dat enkele feit heeft deze uitvoering een streepje voor op alle anderen (zelfs die van authenticiteitsapostel Parrot, die de Vespers haast als een musicoloog benaderde). Daarnaast kent deze uitvoering een helderschoon geluid. Ofschoon het niet in een eeuwenoude basiliek is opgenomen, hoort men zelden een echo (wel duidelijk de akoestiek) en klinkt het geluid in zijn geheel niet hol en eerder ruimtelijk. Dat is ronduit speciaal. Deze liveuitvoering is esthetisch perfect, in de zin dat de uitvoering op geen moment vals is. Geen solo gaat de mist in; de musici zijn net als de luisteraar belandt in een harmonieuze trans. Het voelt niet bedacht aan en het is bijzonder om een dergelijke spirituele ervaring op te wekken in het hart van het katholicisme. Dat moet een intens spannende voorbereiding zijn geweest. Veel critici zijn aardig unaniem in hun mening dat dit één van de definitieve uitvoeringen is geweest. Bovendien heeft het Gardiner geen windeieren gelegd. Hij brak door met de Vespers in 1974 en kreeg in 1990 verlof van het Vaticaan om met een nog completer orkest (onbeperkt budget) wederom de Vespers in Venetië te doen klinken. Daar is ook een indrukwekkende dvd van te vinden die ik u allen zou willen aanraden.

De muziek
Gardiner kreeg een grote eer voorgeschoteld; Monteverdi voordragen in Venetië. De aloude Italiaanse stad met haar religie waar pracht en praal een grootse deugd en verlangen zijn. Hij levert dan ook een grootse bombastische uitvoering van de Vespers en de inbegrepen psalmen, hymnes, Schriftlezingen, het Magnificat – de lofzang van Maria uit het evangelie volgens Lucas – en tenslotte slotgebeden. Vespers is een vast blok in de canon van vocale-en orchestrale renaissance en barok, met bijvoorbeeld Handel zijn Messias en JS Bachs Mis in B-mineur. Daar was Monteverdi een voorloper in, door eerste zetten te doen richting de opera (in de vorm van chromatische madrigalen) en evenzo met zijn Vespers door een monodische benadering toe te passen. Nog niet zover dat er ongelijk verdeelde solo's waren; die individualiteit ontbrak nog. Evenwel beslaat dit stuk niet compleet polyfone melodieën zoals eigenlijk indertijd verplicht was bij liturgische muziek als deze.

Meerstemmigheid (polyfonie) wordt hier voornamelijk toegepast in de haast Gregoriaanse gezangen (antifonen). Monteverdi zet echter ook in delen koren tegen elkaar op (geografisch ‘gespleten koren’ die elkaar antwoorden of echoën) die – weliswaar in balans zodat meerstemmigheid niet verdwijnt – eigen solo's zingen (heel mooi te zien op de hierboven aangehaalde dvd). Dat was echt een briljant idee. De normale gang van zaken zou zijn een polyfone a-capellacompositie (met een klein koor), maar Monteverdi durfde nog voordat de term barok werd gebruikt vele solo's in te zetten (al dan niet in koor of duet) om het weer over te laten lopen in een groot polyfoon samenzang. Die benadering (het switchen tussen polyfonie en monodie) zouden JS Bach en Handel later ook als voorbeeld nemen voor hun retorica. Monodische melodieën zoals voorzichtig door Monteverdi werd toegepast zouden later bijdragen aan de ontwikkeling van de stersopraan en de aria.

Dit alles komt eigenlijk ultiem samen in het slot – in Magnificat – wat een engelachtig sterk (en hier net zoals op de partituur tweedelig) muziekstuk is. De Vespers brachten een nieuw soort muziek voort in die tijd, waarin heilige psalmen en teksten samen kwamen met seculiere muziekvormen zoals de madrigaal en (vroege) aria. Bovendien is het ook voer voor musicologen door het gebruik van bovengenoemde muziekvormen, maar ook de wetenschappelijke benadering door het samenvoegen van vocalen en instrumenten, het gebruik van polyfonie, het overstappen naar duetten en monodieën en het gebruik van basso continuo in de bladmuziek. Het is uitgebracht in 1610 en daarmee misschien wel de meest logische synthese tussen renaissance polyfonie en de latere barokstijl. Het resultaat is etherisch en ik denk dat het bijwonen van een uitvoering hiervan in een basiliek of kathedraal een magnifieke ervaring zou zijn. Dat betekend niet dat ik op mijn kamertje niet kan genieten van deze overdonderende schoonheid. Integendeel, dit is een van mijn favoriete werken.

avatar van Ataloona
Voor de geïnteresseerden. Het concert uit 1990 is volledig op youtube te bekijken. Stefan heeft er in zijn benadering al – zeer terecht – aandacht aan geschonken: Genres >> Overigen >> Ataloona en korenbloem doen ''111 Years of Deutsche Grammophon'' (Klassiek)

Bovendien is de BBC documentaire door Simon Russell Beale ‘Monteverdi in Mantua: The Genius of the Vespers’ echt een aanrader. Een hele fijne documentaire die het briljante aan de Vespers toelicht (en duidelijk maakt ook voor niet-ingewijden) en bovendien een geweldige geschiedenisles biedt over Monteverdi en het leven voor een muzikant aan het hof van nobiliteit in Italië anno 17e eeuw.

avatar van Paap_Floyd
Even een berg hartjes voor de Boléro lozen. Een van mijn meest favoriete composities!

avatar van Teunnis
Hoi dames en heren! Ik ben op zoek naar een specifiek topic en dit was hetgeen er het dichtst in de buurt kwam. Ooit was er eens een zeer vergelijkbaar topic, maar dan werd er een bepaalde reeks van Decca langsgelopen. Die hadden allemaal een hoes zoals deze:

https://www.deccaclassics.com/imgs/s300x300/4783622.jpg

Het lukt me niet om het op MuMe terug te vinden, dus zou het ook zomaar kunnen zijn dat ik deze reeks ergens anders heb besproken zien worden. Als iemand me verder kan helpen, ben ik je zeer dankbaar!

avatar van Arrie
Ik heb wel het gevoel zo'n topic te hebben gezien, maar ik kan er ook niks van terugvinden. Wat gek.

Mooi stuk trouwens, de Miserere.

avatar van Paap_Floyd
Teunnis schreef:
Hoi dames en heren! Ik ben op zoek naar een specifiek topic en dit was hetgeen er het dichtst in de buurt kwam. Ooit was er eens een zeer vergelijkbaar topic, maar dan werd er een bepaalde reeks van Decca langsgelopen. Die hadden allemaal een hoes zoals deze:

(afbeelding)

Het lukt me niet om het op MuMe terug te vinden, dus zou het ook zomaar kunnen zijn dat ik deze reeks ergens anders heb besproken zien worden. Als iemand me verder kan helpen, ben ik je zeer dankbaar!
https://www.musicmeter.nl/forum/4/9362/ deze? Google op "decca virtuoso musicmeter"

avatar van Ataloona
Ik zeg: doorstart maken en topicnaam omtoveren tot "Klassiekmeter"

avatar van Teunnis
Paap_Floyd schreef:
(quote)
https://www.musicmeter.nl/forum/4/9362/ deze? Google op "decca virtuoso"

Held!

avatar van korenbloem
Ataloona schreef:
Ik zeg: doorstart maken en topicnaam omtoveren tot "Klassiekmeter"


dit topic of de hele site?

avatar van Kronos
ClassicMeter. Het lijkt me wel doenbaar als een soort aanhangsel van MusicMeter, wanneer niet albums maar werken van de componist een pagina krijgen. Daar kan dan over de muziek, de geschiedenis van het stuk en verschillende uitvoeringen gekeuveld worden. Onder de naam Haydn staan dan onder andere + 100 symfonieën. Misschien treffen we elkaar wel eens bij nr. 17, geschreven tussen 1757 en 1763 voor 2 hobo's, fagot, 2 hoorns, strijkers en klavecimbel.

avatar van Ataloona
korenbloem schreef:
(quote)


dit topic of de hele site?


Ha, meer het 'meter idee' waarbij een bepaalde uitvoering een dag op de site staat en er een cijfer aangehangen wordt. Zoals in het hierboven aangehaalde topic.

Gast
geplaatst: vandaag om 14:19 uur

geplaatst: vandaag om 14:19 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.