John Coltrane - Interplay (2007)

De laatste Prestige box ‘Interplay’ verzameld niet Trane’s werk als leider, niet als sideman, maar alle sessies zonder duidelijke leider. Over de box kan ik kort zijn, want zeer vergelijkbaar met John Coltrane - Side Steps (2009) en John Coltrane - Fearless Leader (2006). Dat betekent: nieuwe 24 bit remasters, interviews, sessiebeschrijvingen, al het originele artwork en de mooiste foto’s. Wederom wil ik echt wel stellen dat je met deze drie boxen Trane’s werk voor Prestige op de mooiste manier kunt verzamelen. De complete Prestige box is niet zo bijzonder, hetzelfde geldt voor de afzonderlijke releases, waar nog wel liner notes maar verder helemaal niets in is te vinden. En even serieus: waarom koop je hedendaags vooral nog een cd of lp: beleving maar toch vooral de extra’s zoals die liner notes en foto’s.

Misschien is deze Interplay box nog wel interessanter dan de Side Steps box omdat er wordt samengewerkt met een nog veel breder scala aan artiesten. Ik noem: Al Cohn, Zoot Sims, Mal Waldron, Kenny Burrell, Webster Young, Jackie McLean en Charlie Rouse. En nog veel meer, dit is slechts een handjevol. Zoals ook bij de andere boxen is de kwaliteit van de muziek wisselend maar eigenlijk altijd interessant te noemen. Het is wederom een prachtige inkijk in Trane’s ontwikkelingen in de tweede helft van de jaren ‘50. Omschreven per sessie:

Hank Mobley / Al Cohn / John Coltrane / Zoot Sims - Tenor Conclave (1956)

Met: Al Cohn, Zoot Sims, Hank Mobley, John Coltrane (tenor sax), Red Garland (piano), Paul Chambers (bas), Art Taylor (drums)

Dit is toch wel gelijk een hele bijzondere! Zoot Sims en Al Cohn zijn cooljazz spelers van de West Coast scène. Zij komen uit de Lennie Tristano school. Hoe zij spelen staat praktisch haaks op wat Trane doet. En dat levert eigenlijk een hele interessante plaat op vol tegenstrijdigheden. Sims en Cohn houden zich namelijk gewoon strikt aan hun Cool idioom en spelen ladder na ladder, Hank Mobley is nauwelijks te onderscheiden. Het zijn dus de eerste twee die het meest dominant zijn. En dat terwijl Al Cohn en Zoot Sims nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn (dat zegt voor mij persoonlijk iets over de kwaliteit). En Coltrane: die blijft direct herkenbaar, maar past zich volledig aan... wat een muzikale duizendpoot. En dat betekent dat je Coltrane cooljazz hoort spelen: heel bijzonder en interessant om te horen.

In zijn geheel werkt het wel tussen de vier heren, afkomstig uit een volledig andere wereld en een andere stroming. Er wordt degelijk gespeeld maar het swing heerlijk. Nergens ga je naar het puntje van je stoel maar je verveelt je ook niet. Tenor Conclave en Just You, Just Me zijn van de typisch cool-achtige composities. How Deep is the Ocean is dan een hele welkome afwisseling in ballad vorm. En pas op dat nummer komen de afzonderlijke kwaliteiten meer tot hun recht. Er wordt meer naar elkaar geluisterd, Garland gaat subtieler begeleiden, Cohn en Zims proberen niet langer het meest technische jongetje te spelen maar gaan meer op gevoel. Erg mooi! En Coltrane geeft een solo weg zoals alleen hij dat kan op een ballad. Jammie!

Dan nog even Paul Chambers... wat een klasbak is het ook. Op deze plaat soleert hij meerdere keren met de strijkstok. Dat gebeurde destijds niet heel vaak. Maar vooral: wat een betrouwbare begeleider is het toch. Geen wonder dat Trane in 1959 besloot hem te eren met Mr. PC. Sowieso: op hoeveel platen zijn ze in godsnaam samen te horen? Heel veel... Trane kickte gelukkig af van de heroïne, Chambers niet. Al werd de laatste alsnog ouder dan Coltrane. Een plaat die je minstens een keertje moet luisteren.

Eindbeoordeling: 3,5 sterren

Webster Young / Idrees Sulieman / John Coltrane / Bobby Jaspar - Interplay for 2 Trumpets and 2 Tenors (1957)

Met: Webster Young, Idrees Sulieman (trompet), John Coltrane, Bobby Jaspar (tenor sax), Kenny Burrell (gitaar), Mal Waldron (piano), Paul Chambers (bas), Art Taylor (drums)

Ook deze plaat omvat weer een grote groep. Lang niet allen even bekend, en dat is opzich niet vreemd want Young, Sulieman, Jaspar: echt hele onderscheidende musici zijn het niet. Allen beheersen hun instrument prima en spelen heel leuk maar het zijn meer sessiemuzikanten dan innovatieve, creatieve muzikanten. En dat levert een matige plaat op.

Het geheel gaat van start met het bijzonder knullige Interplay. Ik denk dat Mal het er binnen een half uur uitgeschud had (hij is de componist van het hele album). De band klinkt saai en ongeïnspireerd. Wat een kutcompositie. Op Anatomy herpakt de band zich aardig en dat swingt aangenaam. Wel valt wederom op hoe je aandacht wordt getrokken door Coltrane en soms Kenny Burrell die heel aardig mee grooved. Ook Art Taylor is hier meer in zijn element en drumt een lekkere partij mee. Op Light Blue zakt de boel weer in elkaar en dat betekent dat alleen Waldron’s ‘Soul Eyes’ de boel nog kan redden...

Dat gebeurt ten dele want: wat is dit toch een prachtige compositie van Mal Waldron. Uitblinkers hier zijn wederom Trane, Kenny Burrell en Mal. En dat betekend samengevat dat een aanzienlijk deel op deze plaat voor spek en bonen mee doet. Leuk om gehoord te hebben maar verre van essentieel.

Eindbeoordeling:
2,5 sterren

Tommy Flanagan / John Coltrane / Kenny Burrell / Idrees Sulieman - The Cats (1957)

Met: John Coltrane (tenor sax), Idrees Sulieman (trompet), Tommy Flanagan (piano), Doug Watkins (bas), Louis Hayes (drums)

Een plaat met een hele andere samenstelling dan de meeste prestige sessies van Trane. Met name de ritmesectie is anders. En dat is een succes! Het haalt in Trane ook weer even net wat meer creativiteit naar boven.

Alle composities zijn door Tommy Flanagan geschreven en ze zijn allemaal op zijn minst onderhoudend te noemen. Maar het is vooral Tommy zelf die ik even wil benoemen. Wat een heerlijke pianist. Zijn solo op Eclypso laat duidelijk horen hoe doordacht hij speelt. En dan maakt hem net weer een gradatie interessanter dan bijvoorbeeld Red Garland. Waar Garland vooral briljant begeleidt en prima maar voorspelbaar soleert, is Flanagan een tandje creatiever. Maar het is vooral zijn soepele sound die het aangenaam luisteren maakt.

De overige composities zijn nog lekkerder. En dat is het grote leenwoord betreft deze plaat: het is gewoon genieten. Coltrane voelt zich hoorbaar op zijn gemak. Flanagan is onderscheidend en ik vind Louis Hayes een dijk van een drummer. Staat als een huis, niet voor niets opgenomen in de band van Cannonball Adderley. Kenny Burrell vind ik veel beter dan op zijn eigen ronduit tamme plaat Midnight Blue. Hij heeft swing en komt met iets stevigere nummers veel beter uit de verf. Enige muzikant die niet zo heel bijzonder is, is Sulieman die een prima partij speelt maar verder weinig interessant is.

Aanrader voor deze periode van Trane.

Eindwaardering: 4 sterren

John Coltrane - Dakar (1963)

Met: John Coltrane (tenor sax), Pepper Adams, Cecil Payne (baritone sax), Mal Waldron (piano), Doug Watkins (bas), Art Taylor (drums)

Uh huh? Ik begreep al niet waarom ik deze nog niet eerder beoordeeld had aangezien Coltrane hier leider is en geen onderdeel van een groep. Blijkt deze sessie in 1957 al als Baritones & Horns uitgebracht. Onder naam van Adams en Payne. Maargoed, dat verkocht niet voldoende dus besloot Weinstock het onder naam van zijn melkkoe uit te brengen tijdens Trane’s gloriedagen in de jaren ‘60. Aan zakelijk instinct ontbrak het hem niet in ieder geval.

De muziek dan: die is niet verkeerd. Zowel Adams als Payne zijn prima baritonsaxofonisten met gevoel voor swing en voor stijl. Beiden leveren keurige solo’s af, met name Payne is daarbij nog sterk beïnvloed door de bebop traditie. Goed maar waar Mulligan echt mijn aandacht kan vastpakken (door bandleiders kwaliteiten), verdwijnt het hier snel naar de achtergrond. De composities zijn ook onderhoudend en de band begeleid vooral. Dat is wel jammer want de ritmesectie heeft individueel genoeg talent.

Tsja, een middenmoter dus. Wat maakt deze plaat dan toch interessant? Trane! Alleen daarom toch de moeite van het beluisteren waard. Want Trane klinkt hier alweer anders dan een jaar daarvoor. Ja hij houdt het netjes, maar veel van zijn latere ideeën toch al in de verte hoorbaar. Ook is duidelijk dat de opname van Blue Train ook rond deze tijd was. Zijn solo’s tonen best wat overeenkomsten. Niet gek dus eigenlijk om dit toch onder Trane’s naam uit te brengen. Absolute hoogtepunt is Route 4: daar gaat Trane echt los!

Gek genoeg is dit album heel populair of ten minste heel bekend hier op mume, zeker voor ‘Prestige’ begrippen. En dat vind ik wel bijzonder, want zo bijster interessant is deze plaat nou ook weer niet. En de opmerking van Misterfool, slaat voor mij helemaal kant nog wal. Blue Train is echt van een heel ander kaliber. Al was het maar vooral door een Lee Morgan...

Eindoordeel: 3 sterren

John Coltrane & Paul Quinichette - Cattin' with Coltrane & Quinichette (1957)

Met: John Coltrane, Paul Quinichette (tenor sax) Mal Waldron (Piano), Julian Euell (bas), Ed Thigpen (drums)

Een heel album met Paul Quinichette. Er zijn maar weinig saxofonisten geweest die zo weinig onderscheidend en creatief waren als Quinichette. Met als bijnaam ‘The Vice Prez’ of ‘Little Prez’ klonk hij zowat als een exacte kopie van die grootmeester: Lester Young. Dus niet geïnspireerd door (wie was dat niet van de tenorsaxofonisten) maar meer een copycat. Maar goed laten we het een kans geven!

Het album gaat van start met het titelnummer en dat klinkt aangenaam. Waldron begint met een subtiele solo zonder al te veel poespas. Het is een slowblues dus zo hoort dat ook. Daarna komt Trane opzetten met een uitstekende solo. Wat een gevoel had hij toch bij de blues! Daarna komt Lester Young... uh Paul Quinichette met zijn solo. Echt: luister en vergelijk! Niet alleen de stijl, de fraseringen maar zelfs het geluid.

Goed, misschien doe ik Quinichette wat tekort hier. Een copycat... ja maar dat betekent niet dat hij vervelend speelt. In tegendeel: zijn soepele swing past prima bij de wat rauwer toon van Trane. Het werkt allemaal wel dus. Eigenlijk is deze plaat best wel oké. Lekkere composities, toffe duels, goeie solo’s.

Eindoordeel: 4 sterren

The Prestige All Stars - Wheelin' and Dealin' (1958) - MusicMeter.nl

Met: John Coltrane, Paul Quinichette (tenor sax), Jackie McLean (alto sax), Frank Wess (flute), Mal Waldron (piano), Doug Watkins (bas), Art Taylor (drums)

All-Stars is wellicht ietwat overdreven maar opzichzelf natuurlijk een prima groep muzikanten. Helaas Frank Wess op dwarsfluit of misschien moet ik zeggen: dwarsfluit door Frank Wess. Niets tegen Wess maar wel tegen dwarsfluit. Puur smaakgebonden maar voor mij het allerlaatste instrument in de jazz. Geeft muziek gelijk een truttige en suffe sound.

Wat er buiten Wess te vinden is? Een standaard Paul Quinichette en een Trane en McLean die steeds iets beter worden. Hier is de invloed van Bird nog echt heel duidelijk te horen in McLeans spel. Dat zou later meer naar de achtergrond verdwijnen. Toch speelt hij een paar hele knappe solo’s. Hetzelfde geldt voor Trane, die beter en beter wordt. Giant Steps klinkt nog ver weg, Blue Train is heel dichtbij.

Deze plaat is niet slecht maar ook niet erg bijzonder. Zonder Wess’ fluit een 3,5. Met fluit...

Eindwaardering: 3 sterren

Kenny Burrell & John Coltrane - Kenny Burrell & John Coltrane (1958)

Met: John Coltrane (tenor sax), Kenny Burrell (gitaar), Tommy Flanagan (piano), Paul Chambers (bas), Jimmy Cobb (drums)

Soms moet je het beste voor het laatst bewaren. In 1958 werd deze plaat met deze heerlijke band opgenomen.

Coltrane begint zich op solistisch vlak steeds verder te ontwikkelen: steeds verder uit te bouwen. Hij klinkt fris maar oh zo toegankelijk. Hij zoekt de grenzen hier nog niet op maar beweegt wel heel breed binnen die grenzen. Hij bopt er gewoon lekker op los. Dan Burrell: niet per se een favoriet van mij maar hier veel meer in vorm dan op zijn eigen platen. Coltrane duwt hem blijkbaar toch een beetje over het randje. Hij swingt, hij luistert en antwoordt. Goed!

Maar dan de ritmesectie. Al eerder door heartofsoul benoemd: Tommy Flanagan valt weer op in positieve zin. Precies zoals zijn rol op Giant Steps: subtiel, intelligent maar wel wat op de achtergrond. Zijn solo’s zijn nooit ingewikkeld maar heel interessant mits je er geconcentreerd naar luistert. Hij speelt met thema’s en stiltes. Uitstekende pianist. Paul Chambers spreekt voor zichzelf maar een zeer welkome toevoeging: Jimmy Cobb, drummer van o.a. Kind of Blue. Van de drummers uit de jaren ‘50 had niemand zo’n strakke pulse en dat stuwt de band lekker op.

Gewoon een knallende, swingende plaat waar elk nummer weer raak is. Altijd genietbaar en één van de beste platen van Trane voor het Prestige label. Deze kan elke jazzliefhebber blind kopen.

Eindwaardering: 4,5 sterren

En daarmee ook gelijk het einde van alle beoordelingen van Trane’s Prestige werk. Een aantal albums zoals Mal Waldron / John Coltrane - The Dealers (1957), Sonny Rollins - Tenor Madness (1956) , Art Taylor - Taylor's Wailers (1957) heb ik overgeslagen omdat er daar maar 1 of 2 nummers met Trane op staan. Ze staan wel op 1 van de 3 boxen!

Volledig samenvattend:
- de beste albums uit Coltrane’s Prestige tijd zijn wat mij betreft: Kenny Burrell & John Coltrane en Standard Coltrane
- deze kun je echt wel overslaan: The Last Trane, Ray Draper Quintet Featuring John Coltrane m, High Pressure en Bahia.
- Daar tussenin zit dan weer heel veel dat in meerdere of mindere mate de moeite waard is. Feit is dat het fascinerend is om Trane’s reis en opmaat naar Atlantic op deze manier te mogen volgen. Het is zo bijzonder te horen dat ondanks de talenten met wie hij hier allemaal samenspeelt, hij er toch steeds weer met kop en schouders bovenuit steekt. Het is iedere keer weer Trane die het meest opvalt, zelfs in zijn meest brave periode. Wat een bizar goede rasmuzikant was het toch.
- De laatste conclusie: koop deze boxen! Ze zijn een tiental interessanter dan de losse releases en het is heerlijk om al deze sessies te luisteren terwijl je de verhalen erbij kunt lezen. De foto’s zijn indrukwekkend, de interviews interessant en de sessieinfo duidelijk en helder. Dan toch een kleine ode aan onze geldwolf Bob Weinstock (volgens wie dit de sterkste periode was van Trane, whoehahaha). Bedankt Bob voor je opnamedrift: het heeft een hele interessante chronologische inkijk gegeven in Trane’s eerste stapjes.

Handig
De meeste ken ik al wel, maar een goede gelegenheid om hier binnenkort eens voor te gaan zitten. En wie weet komt die box er ook wel een keer.

Ik heb nog helemaal niets van Coltrane op Prestige, dus ik ga die boxen maar weer eens, net als anderhalf jaar geleden, op mijn lijstje zetten. Klasse werk weer Soledad!