XTC - The Big Express (1984)

Na hernieuwde beluistering gaat hier een dikke ster vanaf. Naar mijn idee het slechtste XTC-album; een verzameling songs die lijdt aan melodiearmoede en ideeenloosheid. Slechts twee aardige nummers (Wake Up en SmallTown), veel matige nummers en dan ook nog een slotnummer waar je spontaan migraine van krijgt.

Gelukkig zou XTC zich twee jaar hierna revancheren met het prachtige Skylarking.

Echt jaren 80. Eerste kennismaking met XTC. Soms een bertje depri maar er zitten ook leuke Nummers tussen. Vindt het album we'll wat lang duren. Leukste nummers zijn Wake Up en I Remember The Sun.

Deze negatieve houding tegenover dit album is m.i. onterecht
6 songs hebben de tand tes tijd zonder probleem overleefd
en zijn echt niet minder dan het werk op blacksea of Mummer:

1. Wake Up
2. All You Pretty Girls
4. Seagulls Screaming Kiss Her
5. This World Over
9. You're the Wish You Are I Had
10. I Remember the Sun

Dit is inderdaad best een toffe plaat. Het heeft vele fans afgeschrikt, vanwege die typische 80's sound denk ik, maar van melodiearmoede is hier totaal geen sprake, hoor.

THE BIG EXPRESS 1984

Ergens tussen Steeltown (de potige rock van Big Country),
Construction Time Again (het elektronische machinepark van Depeche Mode)
en Working with Fire and Steel (de perfecte pop van China Crisis)
situeert zicht The Big Express (XTC's zevende langspeler).

Deze vier platen hebben allemaal het arbeidersethos als thema.
XTC poseert als machinisten op de binnenhoes ... roet en zweet plakt
aan het gezicht ... XTC heeft moeten zwoegen aan dit album.

Dave Gregory was genoodzaakt om zich na het vertrek van drummer
Terry Chambers in de synthesizer te verdiepen en bracht daar op Mummer
voor het eerst voorzichtig verslag van uit. Op The Big Express heeft hij
de mogelijkheden ervan onder de knie en slaat XTC sterk terug.

Dit album klinkt zeker gedateerd (zoals vaak bij 80s synthpop),
maar de composities zelf zijn krachtig genoeg om overeind te blijven.
The Big Express is weer heerlijk gelaagd in het arrangement.

Wake up (Colin Moulding mag andermaal het album openen)
start als een mechanische wekker: uit de veren en aan het werk.
Het was de derde single en hikt venijnig op een stalen reggae structuur.
Ergens kreunt een country steelgitaar door een regenboog van synths.

All You Pretty Girls opent als een OMD song, heeft het refrein
van een Depeche Mode hit, maar blijkt een soort sea shanty te zijn.
Begrijpelijk geselecteerd als eerste single, maar geen hitparadesucces.

http://nl.youtube.com/watch?v=kd3iiG7Jd5E

Shake Your Donkey up springt meteen uit de band.
XTC bedrijft country met een zweepslag (Master and Servant).
Een song als een rodeostier zo onvoorspelbaar ...
maar de groep blijft gracieus in het zadel.

Meteen meegeven dat kant 1 van dit album ongemeen sterk is.
Seagulls Screaming Kiss Her Kiss Her neemt gas terug, baant
zich een weg door een mistig en mechanisch arrangement, maar
heeft een refrein dat door het wolkenpak priemt (Cloudbusting).

http://nl.youtube.com/watch?v=hSr9wFK-GRk

Met het sublieme This World Over vertrouwt XTC uiteindelijk
ook haar lied over "de bom" aan het vinyl toe ... meesterlijke tekst
en terecht op single verschenen. Vooral het crescendo in de tweede
helft van het nummer doet Russians van Sting enigszins verbleken.

http://nl.youtube.com/watch?v=N2KbstWUBbo

The Everyday Story of Smalltown start als Stories of Old
van Depeche Mode met kunstmatige blazers, maar neemt de luisteraar
al snel mee naar een doorsnee XTC song oude stempel.

I Bought Myself a Liarbird echoot zowel qua titel (Ladybird)
als qua aanpak naar het vorige album Mummer. Een aardig nummer
dat op het randje van de meligheid balanceert, maar overeind blijft.

Met Reign of Blows waagt XTC zich op het bad van de rhythm 'n' blues.
Zuigende harmonica in een moeras van gesmoorde vocalen ... geslaagde operatie.

Op The Big Express past XTC weer de techniek van zachte crossfading toe.
Op Black Sea en English Settlement hingen de nummers als een ketting
aan elkaar vast (op Mummer losse tracks) net zoals op dit album dus.

You're the Wish You Are I Had heeft een aanstekelijk refrein,
maar is achteraf beschouwd niet veel meer dan een leuk refrein.

I Remeber the Sun (opnieuw van Moulding) is een pracht van een lied.
Op een zacht bedje van jazz worden we getrakteerd op een beklijvende ballad.
Met een refrein dat nog lang blijft nazinderen in ons muzikale hoofd.

En op de laatste track ontspoort dit album.
Train Running Low on Soul Coal is één puinhoop.
Bedolven onder een paar ton verwrongen staal en bergen steenkool
kruipen de drie leden van XTC te voorschijn ... het refrein is nog beloftevol,
maar het ritje met deze stoomlocomotief eindigt toch in één grote kakofonie.

Bonustracks Washaway, Red Brick Dream en Blue Overall
sluiten mooi aan bij het arbeidersethos waarmee deze recensie begon.

Met The Big Express vindt XTC aansluiting bij de jongere lichting synthpop
die in de mid 80s de hitparade bevolkt. Toch blijven de composities,
en de uitstapjes naar country, folk en rhythm 'n' blues getuigen
van voldoende eigenzinnigheid en identiteit: een geslaagde missie.

gewoon een goede plaat met ' this world over ' als hoogtepunt .

Gunter, veel dank voor al je xtc-recensies. Ik heb er twee prachtige "Best of..." cd's aan overgehouden. Jammer dat je er na deze mee opgehouden bent.
Als je nog eens tijd hebt...??

Wel, dat schouderklopje doet me deugd.
En ik ben wel nieuwsgierig naar jouw Best of CD's.
Zijn het er die je zelf gemaakt hebt ... wat zijn de tracklijsten?

Ik het Skylarking en Drums & Wires in de schuif liggen.
Nog een paar weken geduld ...

Ja, de eerste cd bevat grotendeels het kalme, lome, pastorale werk van het type Wonderland, Yacht dance, Runaways en Love on a farmboy's wages. Als je dat allemaal achter elkaar hoort... fantastisch & heerlijk.
CD2 toont de andere kant van xtc waar ik ook erg van hou, namelijk de meer psychedelische. Daarop ook die geweldige DoS-nummers zoals Vanishing girl, Little lighthouse en Collideascope, die ik al kende van destijds. Nu moet ik alles vanaf Skylarking nog gaan luisteren, daar verheug ik me nu al op (en ook op jouw recensies van dat latere werk, die erg handig zijn bij het kiezen van de beste tracks van de albums...).

In het verleden had ik ook nog de 12 inch van Wake Up met de volgende nummers:

A
Wake Up
Take This Town
Mantis on Parole (Homo Safari Series No.4)

B
Making Plans for Nigel
Sgt. Rock (Is Going to Help Me)
Senses Working Overtime

De eerste 3 nummers zijn begin 1985 ook als 7 inch verschenen.
Take This Town en Mantis on Parole waren hier de enige verrassingen.
Mantis is een jazzy stuk uit de Homo Safari Series waar 6 delen van zijn. Later bij elkaar gevoegd op de Dear God - e.p..
Op de b-kant van de 12 inch 3 oude singles. Het was toen voor het eerst dat ik ze in een betere geluidskwaliteit hoorde.
The Big Express vond ik best wel een goed album, maar Skylarking dat hierna kwam heb ik in 1986/87 helemaal grijsgedraaid.

Dit zijn eigenlijk de enige zinnen in dazzler's recensie waar ik het oneens mee ben. De eerste 3 minuten van Train Running Low on Soul Coal zijn naar mijn mening sowieso niet kakafonisch. Na de 3 minuten grens wordt de muziek inderdaad wat dissonant, als begeleiding bij het beeld van een oude, overbodige trein die met piepende wielen en drijfstangen tot stilstand komt. Weinig gepolijst, maar het doet voor mij geen afbreuk aan de kwaliteit van het nummer.

Met puinhoop, bedoel ik schroothoop, verwrongen staal.
Het is alsof de trein zichzelf hier compleet in de vernieling rijdt.

Dat ontsporen is dus niet figuurlijk als waardeoordeel bedoeld, maar eerder letterlijk.
Ik vergelijk het nummer wel eens met Travels in Nihilon waarmee Black Sea eindigt.

of complicated game, van drums & wires. ook een geweldig album einde waarna je even verdoofd blijft zitten staren...

The Big Express..... Tja, wat zullen we er na drie draaibeurten er eens over zeggen.

Duidelijk niet hun beste werk, al vind ik dan weer wel dat de groep gretig te werk gaat.
De inspiratie en de wil is er zeker, maar het euvel is een beetje dat het songmateriaal niet overal even overtuigend is.
De plaat start sterk met Wake Up. Druk, tegendraads, maar wel gelijk de toon gezet.
Het sterk naar folk neigende, maar dan op zijn XTC's, All You Pretty Girls had niet misstaan in de charts, maar zoals wel vaker, was de groep niet zo van de hits.
Het prachtige The World Over is het hoogtepunt van de plaat. Sfeervol, muzikaal smaakvol gedaan en memorabel.
Dan zo halverwege verslapt het naar mijn gevoel her en der.
Al zou het best kunnen zijn dat het luisterend oor wat meer tijd nodig heeft.
Sommige songs worden wat overtollig volgepropt, iets meer instrumentale nuanche had wellicht meer op zijn plaats geweest, maar we praten over 1984, er was ineens zoveel om te proberen.

Qua intentie hoor ik nogmaals een band die vol met ideeën zit, maar waar het op vooral Englisch Settlement geweldig uitpakt, hapert de Big Express af en toe in zijn muzikale reis.
Nog altijd een dikke voldoende, daar niet van.
Maar met het gemiddelde voor dit album kan ik goed leven.

Mee eens. Toch vind ik Seagulls en vooral I Remember the Sun pareltjes, groeipareltjes wellicht.

Wie weet Dazzler. Zoals ik al aangaf. Misschien ook wat meer tijd nodig.

Uiteraard.

Ik vind het erg prettig om te mogen meereizen met je ontdekkingstocht door XTC land.
Een band die het echt verdient om wat meer onder de aandacht te komen, en daar zorg jij voor.



De twee titels die ik vermeldde zijn songs die ik me samen met de singles
onmiddellijk voor de geest kan halen als ik aan het album denk. Oorwormen.

Misschien bijten ze zich na een paar draaibeurten ook in jouw trommelvliezen vast.

mag ik de heren ook seagulls, shake your donkey en reign of blows extra onder de aandacht brengen? dat zijn van die onderdehuidkruipertjes.

ik heb dit album zo verschrikkelijk vaak gedraaid dat ik eigenlijk geen minpunt meer kan bedenken. maar voornoemde songs zijn naast de meer in het oor springende, mijn favorieten.

ps ik had hierdoor zin in xtc, zette itunes aan met alles wat ik van xtc heb - en da's rijkelijk veel - op shuffle, en er wordt gestart met tssssss: reign of blows! toeval bestaat niet.

Er zijn XTC platen (tot nu toe) die mij meteen boeide. Deze is dat over de hele linie nog niet gelukt.
Maar het zal heus een plaat zijn die moet groeien.
Ik ga 'm dan ook zeker meer beluisteren.

This world over

Toch naar een 4 gegaan. Het weekend benut om de plaat eens goed op mij in te laten werken.
En eigenlijk kom ik tot de conclussie dat ik 'm steeds beter ga vinden.
Qua produktie vind ik het niet hun meest geslaagde (iets te veel electronica, die nu ietwat gedateerd overkomt) maar songmatig staan er gewoon weer heel puike dingen op.
Naast het magistrale This World Over ( één van de best gelukte Partridge songs ever) ben ik in de ban geraakt van Seagulls Screaming, The Everyday Story Of Smalltown ( een Black Sea echo maar dan 4 jaar later) I Bought Myself A Liarbird ( zo pakkend, maar evengoed eigenwijs) en het door Moulding bedachte I Remember The Sun, wat een perfecte zomerse jazzy feel heeft.

The Big Express is niet hun beste, maar wel een plaat die hele goede momenten kent.
Wel heel 1984, maar dat is op bepaalde momenten ook wel weer leuk.
Beter gelukt ook dan Mummer, die is een stuk wisselvalliger.
Het is tevens een plaat waar de band nog lekker eigenzinnig en tegendraads uit de hoek komt.
Dat wordt vanaf Skylarking wel een pak minder, ondanks het coherente niveau van die plaat en die van er na.

Ik wist het wel...

Goede wijn................. ach je weet hoe het werkt.

Soms heeft een plaat wat meer aandacht nodig.

Na deze "The Big Express" ben ik eventjes uit de muziektrein gesprongen. Dat kwam vooral omdat ik de tweede helft van de jaren tachtig niet zo bijzonder boeiend meer vond, het lag dus niet helemaal aan de kwaliteit van deze eigenzinnige band. Die kwaliteit zal ongetwijfeld wel gebleven zijn.

XTC is mogelijk een van de meest interessante bandjes uit een tijd dat de muziek weer een enorme boost kreeg. De geniale composities gaan veelal gepaard met een behoorlijke dosis venijn en humor. Ik heb wel het idee dat na dit album de wilde haren plaats maakten voor een moestuintje met hier en daar een appelboom. Enfin... de lente is weer aanstaande, dus wie weet... ga ik het vervolg ook nog wel eens een keertje leren waarderen. Voorlopig hou ik het echter bij deze ijzersterke rocker en zijn meesterlijke voorgangers!

Toch zijn de albums na deze zeker genietbaar. Het is dan wat meer pop geworden, toegankelijker, maar Andy Partridge vooral, blijft een voorliefde houden voor cynisme en aparte wendingen. Echter is de felheid en het neurotische veel minder aan de orde.

Ik zou zeker gaan voor Skylarking ( 1986) Alicia.
Echt een fraai album.
In wezen een stukje coherenter dan deze zelfs.
Ik vind de produktie ook wat sterker op die plaat.
Ik vind dit een prima album hoor, maar het klinkt nogal machinaal.

Ik ga het zeker nog eens proberen, Michel. Op een dag valt dat kwartje heus wel. Andy Partridge is en blijft een klasse apart!

Absoluut !!

Je bedoelt zeker de albumafsluiter? En Reign Of Blows?

Nee ik denk wel te snappen wat je bedoelt. Deze klinkt meer jaren 80 dan de opvolger Skylarking en de opvolger daarvan, Oranges and Lemons, heeft dat ook weer wat meer, bij sommige nummers.

Daar, bij die laatstgenoemde, vind ik het materiaal wat inconsistenter - zitten zeer goeie songs bij, ook wat mindere (was een dubbelelpee, had prima een enkele kunnen zijn - dan was ie echt erg goed). Bij deze, alsmede (mooi woord) Skylarking, zijn de nummers aldoor van prima kwaliteit.

Dat komt in de twee jaren '90 albums ook weer terug, die constante hoge lat.

Met je eens zaaf. Op eigenlijk alle albums nadien is genoeg te genieten.
Maar de beginperiode ligt mij het meest aan het hart.
Go2 t/m English Settlement is de gouden periode.

Moest wat wennen aan deze, maar er staan wel geniale dingen op.
Seaguls, liar Bird, This World Over en Train Running Low behoren met gemak tot hun beste werk.