Hoogste tijd om 5* lievelingetje Mezzanine van Massive Attack eens onder de loep te nemen.
Mijn persoonlijke voorgeschiedenis met deze band is een ietwat merkwaardige.
Unfinished Sympathy van het debuut vond ik toen het een hit was eigenlijk maar zo zo (en volgens mij bedek ik het nu nog met de mantel der liefde). Dat bijbehorende album gleed dus ook volledig langs me heen. De opvolger daarvan mocht weer wel rekenen op enige belangstelling. Ik draaide het niet echt veel en de klik was niet heel erg groot, maar het kon er mee door. Ik besefte toen ook dat het dezelfde band was van die hit (die ik al wat beter begon te pruimen).
En toen zat dit Mezzanine er aan te komen. Gezien het feit deze sound ineens erg populair was viel de aankomende release er van mij zeker ook op. Sterker: ik keek er enorm naar uit (Unfinished Sympathy waardeerde ik inmiddels volledig). En Dummy van Portishead was een enorme favoriet van mij geworden.
Nu zal ik zometeen de vergelijkingen met deze band achterwege gaan laten simpelweg omdat ze nergens op slaan, ook termen als herfstachtig, glaasje wijn, open haardvuur, loungy of lekker chillen zal ik vermijden.
De reden daarvoor is heel simpel: je doet er dit album een groot onrecht mee!
Alleen opener
Angel al. Dat tergende, haast treiterende. Hier staat dus echt wat te gebeuren en de spanning is om te snijden. Woorden waar ik wel in het wilde weg mee kan smijten zijn luguber, duister, donker, onheilspellend. Maar eigenlijk kan ik dat nu ook wel weg laten, want de meeste voorgangers die wat geschreven hebben over dit album hebben die termen ook wel voorbij laten komen. De vocalen van Andy vind ik overigens zorgen voor een wat luchtige toon tegenover de aggresieve gitaarriffs. Ik denk een grote reden waarom ik dit album ook zo hoog heb zitten. Het is er eentje van vele contrasten binnen de nummers zelf.
Risingson heeft dat lekker lome gevoel waar Massive Attack zo goed in is (ook op de vorige cd's). Dat heerlijke herhalende ook: één grote, vloeiende voortgang. Ondanks de loomheid herbergt het ook wat beangstigends. Inclusief Velvet Underground-sample (I Found a Reason).
Teardrop zorgde er voor dat de verwachtingen voor dit album abnormaal hoog gespannen waren bij mij. Wat een betoverend nummer is dit nog steeds. Cocteau Twin Liz Fraser is natuurlijk heel veel eer verschuldigd voor haar hemelse zang op dit nummer. Hiermee trekt ze het op naar eenzame hoogten. Zo hoog dat het haast ijl wordt.
Inertia Creeps is nog steeds een grote persoonlijke favoriet. Ik vind dit een vooral een heerlijk, stuwend nummer die toewerkt naar een hoogtepunt dat eigenlijk nooit echt komt. Vlijmscherp gaat het voort, en voordat je er erg in hebt ben je begonnen aan
Exchange. Telkens als dit nummer van start gaat denk ik altijd heel even dat er een andere cd opgestart is. Huh? Toch die termen die ik wilde gaan mijden gaan gebruiken? Het is opeens veel kalmer, er gaat geen dreiging van uit. Is dit niet Moon Safari van Air die toch per ongeluk (shuffle) draait nu? Nee dus. Het lijkt wel alsof de heren medelijden hebben gekregen met ons arme luisteraars en ons even een moment gunnen om bij te komen. Dank u daarvoor, het was nodig

Gelukkig hakken we er met
Dissolved Girl niet genadeloos opnieuw in. Sara Jay mag hier de vocalen verzorgen. En dan slaat de vertwijfeling na 2 en een halve minuut toe. Ongemerkt is het nummer zich wel degelijk gaan verwijderen van het lievige van Exchange. Hoe mooi ze ook zingt, het lijkt wel of ze in een nachtmerrie is terecht gekomen en met de meest grote glimlach dapper door staat te zingen alsof er niks aan de hand is, ons luisteraars vervolgens in een lichte staat van verwarring achterlatend.
Man Next Door is dan weer veel toegankelijker. Misschien door de sample 10.15 Saturday Night van The Cure (toegankelijk en The Cure in 1 zin bij een recensie van dit album: toch wel opvallend).
Black Milk krijgt meteen al meerwaarde door de zang van Frazer. Wat dat aan gaat sluiten haar vocalen naadloos aan bij de instrumentatie. Een fantastische zet om haar te vragen mee te doen aan dit album.
Titelnummer
Mezzanine is er weer eentje uit de categorie 'heerlijke flow'. Is het raar als ik dit nummer iets heel sensueels vind hebben? Mede-user Faber de Echtste schreef dit een echte sexplaat te vinden. In die richting denk ik dus totaal niet als ik de term sensueel gebruik. Want sexplaat is nu niet bepaald een term die bij mij als eerste naar binnen schiet als ik aan deze cd denk.
Group Four bevat wederom vocalen verzorgd door Liz Frazer, alleen vind ik haar hier veel minder een hoofdrol hebben. Hier is het meer onderdeel van het grote geheel. Acht minuten lang in trance raken is het gevolg van beluistering naar dit nummer. Je komt bijna gedrogeerd tevoorschijn na die 8 minuten.
En aan het einde is ie er weer:
Exchange. Haast pesterig lijkt het wel of ze je kenbaar willen maken dat de cd ten einde is. De aftiteling is al volop begonnen en jij hebt dat nog niet eens in de gaten. Sufkop: wegwezen hier. Zoek de heldere donkere buitenlucht nu maar op. Het is mooi geweest.
Zelden zo bedwelmd kunnen raken door muziek, daar is geen chloroform voor nodig

.............