Bob Dylan - Christmas in the Heart (2009)

Alhoewel ik mezelf best een Dylan-liefhebber durf te noemen, had ook ik mijn scepsis wel betreffende deze kerst-plaat. De samples had ik niet beluisterd, maar het concept "kerstplaat" en de stem zoals ik die hoorde in de HMH (via YouTube-clipjes en de verhalen van een collega) deden het ergste vermoeden.

Ik moet zeggen dat het me behoorlijk meevalt. Zijn stem is natuurlijk niet meer wat het geweest, maar ik hoor hem liever zo dan op Nashville Skyline, waar het soms is alsof iemand anders die plaat heeft ingezongen. Het is eigenlijk een beetje alsof je naar de vader van Tom Waits zit te luisteren.

Muzikaal bij vlagen lekker frivool en je ook duidelijk horen dat Dylan hier flink wat lol in heeft gehad. I'll Be Home for Christmas klinkt best aardig, wat van het verschrikkelijk origineel niet kan worden gezegd. Hoogtepunt is het O' Come All Ye Faithful (Adeste Fideles), sowieso het mooiste traditionele kerstlied wat mij betreft. Dylan weet dat met overtuiging en de nodige emotie te brengen. Daarna raak ik eerlijk gezegd mijn interesse een beetje kwijt, de tweede helft van het album kan me wat minder bekoren (Must Be Santa is dan nog wel een leuke vrolijke noot tussendoor).

Deze Dylan kan wat mij betreft mee in de kerstalbums-canon, samen met de EP's van Sufjan Stevens (al haalt ie dat niveau niet).

Als Bob Dylan had ik wel weer zo'n verrassing verwacht... Bob houdt wel van een beetje commotie. Nuja waarom eigenlijk die commotie, omdat een rockster een kerstplaat maakt voor het goede doel. Nouja het maakt mij niet echt veel uit, laat hem maar proberen ik beoordeel dan wel op mijn manier, cd per cd.

Deze plaat kan mij eigenlijk voorals nog niet bekoren. Het heeft een weinig vernieuwende indruk op de songs die hij covert. Jammer weliswaar dat had ik enigzins wel gehoopt. De openingssong het catchy nummer Must Be Sante kan wel een glimlach op mijn gezicht toveren maar voor de rest blijft deze plaat mij weinig tot niets boeien...

Spijtig maar deze plaat van Dylan krijgt van mijn part een 2, toch zal ik hem wsl wel kopen voor het goede doel dan...

Eindelijk! Het is weer eens ouderwets leuk om fan te zijn van Bob Dylan. Waarom? De Ongrijpbare Lul heeft een plaat gemaakt met fijne traditionele kerstliederen waar de tuttigheid vanaf druipt, daarom! Niemand die erop zit te wachten en dat is precies de lol ervan.

Laat ik mezelf even verklaren: sinds zijn plaat Time Out Of Mind uit '97 behoort Dylan definitief tot het establishment, kan hij niets fout meer doen en wordt zijn naam zelfs regelmatig genoemd als mogelijke Nobelprijs-kandidaat. Dat is allemaal weleens anders geweest, zoals een beetje Dylan-fan wel weet. In '65 bezorgde hij zijn oude geiten wollen sokken-publiek een hartaanval door van geëngageerde folk over te stappen naar elektrisch versterkte rock met 'onverstaanbare' teksten. Vier jaar later werd collectieve afschuw uitgesproken over Nashville Skyline, een mierzoete country-plaat waarop Dylan's stem totaal onherkenbaar was. En eind jaren zeventig bekeerde de ooit zo tegen instituties aanschoppende lieveling van links zich dan ook nog eens tot het Christendom en zong een aantal jaren uitsluitend over de Heer. Al met al, het is niet altijd even makkelijk geweest om Bob Dylan-fan te zijn. Maar de afgelopen twaalf jaar, zo ongeveer vanaf de tijd dat ondergetekende Blonde On Blonde in zijn moeders platenkast ontdekte, was het dat dus wél. Misschien wel iets té makkelijk naar mijn smaak.

Dylan's recente platen Love & Theft (2001), Modern Times (2006) en het eerder dit jaar verschenen Together Through Life zijn uiterst solide en kunnen onmogelijk iemand in het harnas jagen, of je zou weinig op moeten hebben met een stem die klinkt als een achterlijke oom van Tom Waits die in een dronken bui een lading kiezelstenen heeft ingeslikt. Maar iedereen, van VPRO-intellectuelen tot Hells Angels (bij het concert twee jaar geleden in de Heineken Music Hall stond ik precies tussen deze twee groepen in), omarmt dit Monument alsof het zijn persoonlijke God is. Mede dankzij een onophoudbare stroom boeken en films vond een enorme herwaarding van alle Dylan-platen plaats, waaronder óók het ooit zo controversiële country- en gospel-werk. Dat er bij nader inzien nooit één Dylan was, maar altijd wel een paar die haaks op elkaar stonden, werd een algemeen geaccepteerd feit en droeg alleen maar bij aan het mysterie van de legende. Maar achteraf is het wellicht alleen maar makkelijk praten. Ik wil als fan juist dat het mij ook eens moeilijk wordt gemaakt. Wel, die tijd zou nu eens heel goed gekomen kunnen zijn.

Maar helaas, het droevige feit wil dat ik niets maar dan ook helemaal niets tegen kersliedjes heb. Sterker nog, ik ben er dol op! Bing Crosby, Phil Spector, John Lennon, Elvis, Sinatra, Slade, Wham!, Mariah Carey... Ik draai hun kerstliederen het hele jaar door. Zo gauw ik die typische belletjes hoor wordt ik heerlijk mistroostig en u weet hoe ik ben, daar kan ik geen genoeg van krijgen. En weet Dylan iets aan deze oneindige muziek-traditie toe te voegen? Zijn stem natuurlijk! Met gruizig plezier werk hij zich door vijftien tracks heen. Geen eigen liedjes, maar deels covers en deels traditionals. Overbekende neurieliedjes uit ons collectieve kerstbewustzijn, voor de miljardste keer opgenomen en waarom ook niet.

Dylan werkt met dezelfde band als op zijn laatste paar albums en die muzikanten weten als geen ander hoe je ouderwets jazzy swingen moet. Dat gebeurt dan ook op nummers als Here Comes Santa Claus en Winter Wonderland. Een zeer traditioneel zangkoor (typisch kerst!) vormt een goddelijk contrast met Dylan's heerlijke gekraak. Het mij onbekende The Christmas Blues is - zoals de naam al aangeeft - een fijn bluesje en klinkt voor mij, samen met de karikaturale Hawaï-sound van Christmas Island - als het minst kerstige van deze liedjes. Must Be Santa is lekker belachelijke oempa loempa-polka, waarop Ome Bob zich eens helemaal mag laten gaan. De rest van de nummers is precies wat je ervan mag verwachten, niet meer maar toch ook zeker niet minder. Alleen in de wel héél erg traditionele songs zoals Hark the Herald Angels Sing, O' Come All Ye Faithful en O' Little Town of Bethlehem verslapt mijn aandacht enigszins. Je moet wel heel erg van Kerst én Dylan houden om die vaker dan een keer te willen horen. Ik houd van Dylan en ik houd van kerst, maar er blijven natuurlijk altijd grenzen. Maar Dylan's renditie van kalkoen-kraker Have Yourself A Merry Little Christmas is dan weer hartverwarmend mooi, écht waar, evenals het heerlijk melancholische I'll Be Home For Christmas en de onvermijdelijke klassiekers Do You Hear What I Hear? en Little Drummer Boy. Als je deze liedjes beluistert weet je wat je altijd al stiekem dacht: de Kerstman is een doorrookte romantische chagerijn, de Kerstman ís Bob Dylan. De opbrengsten van deze cd gaan bovendien naar een goed doel, zoals nu eenmaal bij de kerst-gedachte hoort.

Maar het grootste kerstcadeau (en dat al begin November!) is toch wel dat Dylan weer eens prettige verdeelheid onder zijn fans heeft gezaaid, de fans die het afgelopen decennium zo vermoeiend eensgezind waren. Een deel beweert dat Dylan zijn ziel heeft verkocht aan de meest kapitalistische en Amerikaanse uitvinding van de mensheid: de kerst-industrie. Een ander deel beweert dat Dylan altijd al een vlijmscherp ironicus is geweest. De échte fijnproever zoals u en ik weet natuurlijk dat beide groepen volkomen ongelijk hebben. Dylan doet gewoon wat hij altijd gedaan heeft: hij doet waar hij zin in heeft en laat het denkwerk aan ons over. Gelukkig maar, hebben wij tenminste weer eens wat te doen! En Christmas In The Heart is simpelweg een hartstikke leuke plaat die je - eerlijk is eerlijk - natuurlijk nooit op gaat zetten, maar waarvan het toch wel heel erg tof is dat-ie er is.

Bron: http://kasblog.punt.nl/

Het is een kerstplaat. Leer er maar mee leven.

Zo zou ik m’n bespreking kunnen beginnen, en me er ook meteen zeer goedkoop vanaf maken. Dat doe ik echter niet, want Dylan blijft Dylan, en die verdient wel meer dan twee schamele zinnetjes. ‘Christmas in the Heart’ was voor iedereen een verrassing, denk ik, de muzikanten incluis. Enkel Dylan zelf leek al op voorhand te weten dat dit ervan ging komen, omdat hij volgens David Hidalgo van Los Lobos, die ook aan de plaat mee heeft gewerkt, zijn huiswerk erg grondig had gemaakt. Dat Hidalgo zelf geen enkel vermoeden had, bewijst zijn uitspraak dat hij al z’n accordeons had gestemd en meegenomen naar de opnames. Hij zou deze op slechts één song nodig hebben, ‘Must Be Santa’.

Zo kort na de release van zijn vorige, ‘Together Through Life’, wél een plaat met eigen nummers, had niemand nog wat verwacht. Doemdenkers vreesden reeds voor het scenario van de zwanenzang (dat gelukkig niet bleek te kloppen). Maar dit album past eigenlijk perfect binnen die gedachtegang. Afzwaaien met een kerstplaat…

De plaat gooide in de albumparades uiteraard minder hoge ogen dan de voorgangers. Bij ons in Vlaanderen was de hoogste notering een 22ste plaats. Wat er wel uniek is aan het album, is het feit dat de opbrengst ervan volledig naar goede doelen gaat. Da ’s mooi, en ademt ook wel een beetje de spirit van het essentiële kerstgebeuren, door het puur commerciële aspect aan te wenden als instrument der naastenliefde.

De vijftien nummers die Dylan nauwkeurig heeft uitgezocht, behoren bijna zonder uitzondering tot de meer bekende kerstsongs die de ronde doen. Regelrechte klassiekers als ‘Little Drummer Boy’, ‘Winter Wonderful’ en ‘Have Yourself a Merry Little Christmas’ (waarvoor ik altijd al een bescheiden zwak heb gekoesterd) worden afgewisseld door songs als de fijne traditional ‘Hark the Herald Angels Sing’, de lome, gezellige blues van ‘The Christmas Blues’ en het ronduit jolige ‘Must Be Santa’, dat dan wel wat uit de boot valt qua tempo en enthousiasme, maar net daardoor extra welgekomen is.

De songs stammen grotendeels van de jaren ’40 en ’50 van de vorige eeuw, de kinder- en jeugdjaren van Bob Dylan, met andere woorden. Hij was dan wel grootgebracht in een joods gezin, dat weerhield hem er niet van op zijn manier te genieten van Kerstmis, en muziek speelde daar een grote rol in. Dylan zei hier zelf het volgende over:

“Er is geen andere manier om kerstliedjes te doen, dan oprecht. Die liedjes zijn een stuk van mijn leven, evengoed als folksongs. Je moet ze dan ook zo brengen.”

En, ere wie ere toekomt, Dylan is er behoorlijk in geslaagd zijn woorden waar te maken. Ik heb dit album gekocht toen deze tegen een flink lage prijs werd aangeboden bij het weekblad HUMO, en kocht het in eerste instantie meer omdat het van Dylan was dan voor het werkje zelf; ik ben geen grote fan van kerstmuziek. Maar dit is gewoon fijn om te beluisteren, zeker tijdens de kerstperiode, dat spreekt voor zich. Dylan speelde al lang met het idee om een kerstplaat te maken, maar werd steeds door twijfels geblokkeerd, en het vaak doorslaggevende argument dat er al zoveel kerstmuziek werd uitgebracht. Hij had ook bang dat zijn album niet “speciaal” zou zijn, en zou opgeslokt worden door de grote, grijze massa.

Het is echter een echte Dylanplaat geworden, meer dan een doordeweekse kerstplaat, en, om eerlijk te wezen, daar hoeft Bob enkel maar zijn stembanden voor te kietelen. Dat schurende, krassende stemgeluid dat hij voortbrengt, is herkenbaar uit de duizenden; de instrumentatie is kalm en ingetogen (op ‘Must Be Santa’ na, zoals eerder gezegd), en weet nu en dan mijn mondhoeken tot een glimlachje te veranderen.

En zo komen we, ter afsluiting, weer uit bij mijn openingsalinea. Die vlieger gaat in grote mate op. Dylan heeft een kerstplaat gemaakt, te nemen of te laten. Vooral de manier waarop, de sound, geeft aan dat hij nog steeds eigenzinnig genoeg is om de interesse aan te wakkeren, het spul dat hij maakt nog steeds kwaliteitsvol genoeg om te voldoen. Dylan amuseert zich nog altijd tijdens het musiceren, daar gaat het hier ook om. En ik tijdens het luisteren.

3 sterren