"The last albums don’t count//On Encore I was on drugs, on Relapse I was flushing them out." Met klare taal verwerpt Eminem zijn laatste twee albums, samen wereldwijd meer dan vijftien miljoen keer verkocht. Daarmee lijkt de 37-jarige MC zich te schikken in de wensen van zijn publiek, dat het er vrijwel unaniem over eens was dat die twee platen een stuk minder waren dan Shady’s voorgaande werk (Infinite wellicht uitgezonderd). Sowieso lijkt Em op Recovery de adviezen van zijn fans ter harte genomen te hebben: het merkwaardige accent dat op veel Relapse-tracks was te horen laat hij hier volledig achterwege, en hij doet regelmatig dat wat hem juist in eerste instantie zo geliefd maakte: agressief en vol passie rappen. Goed nieuws natuurlijk, zij het dat het soms bijna klinkt alsof hij het erom doet, alsof hij zich heeft voorgenomen te laten zien dat hij nog steeds hongerig kan zijn.
Hierdoor verliezen veel raps de vanzelfsprekendheid die Eminems eerste album zo´n ongedwongen luisterfeest maakte. Won’t Back Down (met P!nk) is hier een uitstekend voorbeeld van: het nummer laat weliswaar zien dat Shady tekstueel nog steeds intelligent uit de hoek kan komen, maar tevens laat de MC alle losse syllaben allemaal net te gehaast na elkaar komen, waardoor ze soms meer over elkaar vallen dan elkaar aanvullen. Het is een verschijnsel dat op meer tracks opduikt: Eminems prettige stemgeluid van weleer is omnipresent, qua intonatie en rijmtechniek toont hij zich bij vlagen een meester, maar daartegenover staat de overdreven gretigheid waarmee hij zijn teksten spit. Soms pakt dit enthousiasme overigens juist wel goed uit, zoals op het introspectieve Talkin’ to Myself, het uiterst geslaagde nummer waaruit het citaat aan het begin van deze recensie komt. Maar voor het merendeel van de nummers geldt: Eminem laat zien zijn oude raptalenten nog te beheersen, maar tegelijk wil hij dit zo graag aantonen dat het vanzelf minder natuurlijk klinkt.
Op meer punten is Recovery geen feilloze comebackplaat geworden - want ja, een comeback kan het album gerust worden genoemd. Vooral productioneel valt er het nodige te klagen. Dr. Dre stelde op Relapse wat teleur met zijn veelal fletse beats, wat er misschien voor heeft gezorgd dat er dit keer een heel arsenaal aan verschillende producers is ingeschakeld. Af en toe levert dit een aardig resultaat op - met name als DJ Khalil de beat verzorgt - en op andere momenten is de beat niet meer dan anonieme middelmaat, zoals op Cinderella Man of single Not Afraid, waar de blikkerige drums het geheel vakkundig om zeep helpen. Opvallend is trouwens dat Eminem het produceren zelf vrijwel geheel vaarwel lijkt te hebben gezegd: waar hij jaren geleden nog veel Shady Records-releases en zelfs een geheel 2Pac-album van beats voorzag, beperkt hij zich hier tot een enkele keer "additional production", wat dat ook moge betekenen. En Dr. Dre? Diens aandeel is gereduceerd tot het zorgwekkend plichtmatige So Bad.
Naast de beats zijn op Recovery ook de refreinen een struikelblok. Acht jaar geleden zei Eminem nog met enige schaamte "I can't sing," toen hij zich op Hailie’s Song verrassend aan een gezongen refrein waagde. Nu zijn gezongen refreinen meer regel dan uitzondering: en als ze niet door Eminem zelf worden verzorgd, dan komt er wel een gastartiest langs of wordt er een sample ingezet. Dit is natuurlijk niet in de regel slecht, op een spaarzaam moment draagt het zelfs bij aan de sfeer, maar toch doen de refreinen vaak afbreuk aan Eminems coupletten, die juist zo gretig zijn bedoeld. En geef nu toe: hoe zuiver het ook is gezongen, een refrein van iemand als Rihanna of P!nk had de jonge Eminem ongetwijfeld niet ingezet.
Natuurlijk, men moet in 2010 niet naar Eminem luisteren in de verwachting dezelfde artiest te horen die in 1999 de hiphopwereld op zijn kop zette. En het is op zich al bewonderenswaardig dat hij nog steeds op een dergelijk niveau kan presteren, dat hij een consistent album heeft gemaakt en nog steeds een onmisbare gretigheid in zijn stem weet te leggen. Helaas blijft die gretigheid af en toe meer klinken als een weloverwogen besluit dan een van binnen opborrelende behoefte. En helaas krijg je ook de indruk dat deze Eminem zichzelf juist niet helemaal los kan beschouwen van zijn vroegere resultaten, zie alleen al de voorkant, die een directe link met 8 Mile suggereert. Leuk en aardig, maar van de spitsvondige battlerapper die daarin wordt gespeeld en die Eminem eind jaren negentig ook werkelijk was, is niet bijster veel meer over. Het is duidelijk dat Eminem naar die oude sound heeft willen teruggrijpen, maar een interessante vraag blijft: zou de hongerige MC van vroeger dit album, inclusief al het opgeklopte sentiment en de gevoelige refreinen, hebben gewaardeerd? Of zou hij het na twee luisterbeurten in de kast hebben gezet om het daar de komende tijd niet meer uit te halen?
Bron