The Smiths - The Queen Is Dead (1986)

there is a light, the boy, bigmouth, cemetary gates, i know its over....zoveel moois!

Nu aan de kook (een risotto) met mijn middelste dochter. Ik was Schubert’s 9e (onder leiding van Bernstein) in de keuken aan het draaien, maar dochterlief (19) vond dat maar niks. Haar voorstel, out of the blue, was The Smiths. Oké, doen we dat. Dochter vraagt, papa draait. Nu snoeihard over de keukenboxen de opener, wat een nummer! (hoewel ik wat enthousiaster ben dan dochterlief - gelet op haar blikken - maar die blikken kunnen ook met mijn dancemoves te maken hebben …)

Pass the Pub who saps your body
And the church who'll snatch your money
The Queen is dead, boys
And it's so lonely on a limb
Pass the Pub that wrecks your body
And the church - all they want is your money
The Queen is dead, boys
And it's so lonely on a limb2
Life is very long when you're lonely

De kerk van Morrissey. Het kan niet anders dat ik even moest memoreren aan And the church - all they want is your money nadat een vijftienjarige vandaag door de Paus heilig werd verklaard.

Dat gaat mij niet meer lukken, al was het alleen al omdat ik mij op die leeftijd vooral met de aardse zaken van het leven bezighield, de zaken waar 99% van alle 15-jarige jongens zich mee bezighouden en waarvan het maar te hopen is dat de Heer niet heeft gekeken. Of in ieder geval niet altijd.

Er is nog te hopen dat vanaf nu mensen gaan opstaan die kunnen onderbouwen dat, na meerdere luistersessies van The Queen is dead, zij spontaan en aantoonbaar van allerlei kwalen zijn genezen. Of dat ze met hun hand over de hoes van het album gingen en dat ze begeesterd werden door een bepaalde kracht waardoor ze direct weer konden lopen of met één oor kunnen horen.

Het mooiste zou zijn natuurlijk een paar echte kleine bloeddruppeltjes uit het oog van de (dan) Maria die op de hoes staat afgebeeld.
Morrissey als heilige.
Misschien dat dan alle users die positieve reacties bij dit album hebben gegeven een vrijbrief voor de hemel gaan krijgen. Dan toch in ieder geval het vagevuur, mocht de Heer helaas ook een paar keer je gedachten hebben gelezen toen je als 15-jarige aards leefde.

Zin om samen met fans de tracks van deze Smiths klassieker te ranken?
Dat kan vanaf dinsdag aanstaande via onderstaande link.

Albumtracks gerangschikt en beschreven ( The Smiths - The Queen Is Dead ) - MusicMeter.nl

Johnny Marr is amper twaalf jaar oud als Sex Pistols met hun punk attitude de wereld een schop onder de kont geeft en het alternatieve rockbegrip herdefinieert. Morrissey is vier jaar ouder en heeft deze periode net wat bewuster meegemaakt. Het tweetal ontmoet elkaar twee jaar later in 1979 tijdens een concert van Patti Smith. Beide hebben meer feeling met de anarchistische voordracht van deze iconische punkdichter. Ze raken met elkaar in gesprek en delen hun gezamenlijke passie. Het is slechts een kortstondige ontmoeting die verder geen vervolg oplevert, totdat Johnny Marr drie jaar later bij Morrissey aanklopt en vraagt of hij samen met hem een band wil beginnen. The Smiths is een feit.

In slechts vijf jaar tijd groeit The Smiths tot een Brits fenomeen uit, buiten het continent zijn ze wat minder succesvol, al wordt de muziek regelmatig bij de VARA en De Avondspits van Frits Spits gedraaid. In 1987 tekenen ze hun grote doorbraak op Pinkpop, maar de band haakt op het laatste moment af. De onderliggende spanningen tussen Johnny Marr en Morrissey hebben het speelplezier zodanig verziekt dat de band besluit om de stekker eruit te trekken. Hun vierde plaat Strangeways, Here We Come moet nog verschijnen en levert postuum nog een hitsucces met Girlfriend In A Coma af.

Mijn instapmoment is de The World Won’t Listen plaat, waar voornamelijk losse singles en restmateriaal op staat. Bijzonder dat een band tijdens de korte tijd dat ze actief is, zoveel goed materiaal aflevert. Ik raakt echter volledig in de ban van The Smiths als ik de eerste keer How Soon Is Now? hoor. Ook deze track komt oorspronkelijk niet eens op het Meat Is Murder album terecht. En ondanks dat ik How Soon Is Now? koester en Meat Is Murder ook absoluut een soort van heilige status voor mij heeft, beschouw ik The Queen Is Dead toch tot hun beste werk, al zijn die twee albums dus van gelijkwaardig niveau en in principe inwisselbaar.

Bigmouth Strikes Again komt dan regelmatig op de radio voorbij, maar ik heb dan dus meer met nummers als Ask, Panic en London die wel op The World Won’t Listen staan en niet op The Queen Is Dead. Hoe gewaagd is het om je beste werk bijna te negeren, terwijl er genoeg ruimte op de The Queen Is Dead plaat over is. Vergeet niet dat de albumlengte net de 36 minuten aantikt, wat zelfs voor een vinylplaat aan de korte kant is. Bigmouth Strikes Again bezit tegenstrijdige hoge zangpartijen waar alle logica aan ontbreekt, een irritante gesamplede kinderstem en een tekst waar geen touw aan vast te knopen is. Toch gaat er een aantrekkingskracht vanuit die nergens mee te vergelijken valt. Het is een anti nummer, maar wel een verrekt geniaal anti nummer.

Het is de genialiteit en de magie tussen Johnny Marr en Morrissey. Johnny Marr is een meesterlijke gitarist die het Paisley Underground geluid van Peter Buck van R.E.M. aan de jaren zestig jangle Merseyseat sound uit Liverpool koppelt en hier een brutale Manchester twist aan geeft. Dit is het grote voordeel van het feit dat de postpunk beweging al in volle bloei is, en je gerust iets nieuws kan uitproberen. Voeg daar de romantische input van poëet Morrissey aan toe die met zijn orthodoxe wijze van kopstem gebruik en bijna Berlijnse theatrale voordracht het allemaal kloppend maakt. De excentrieke vaak niet goed begrepen woordvondsten met onverwachte plotstwisten laten de luisteraar in verwarring achter. Er is slechts een duo die later terecht in hun schaduw treedt, en dat zijn Brett Anderson en Bernard Butler van Suede.

Het The Queen Is Dead titelstuk zet Manchester niet echt positief op de kaart. Morrissey ontvlucht het troosteloze bestaan in die vastgeroeste grijze industriestad waar net als in heel Engeland vooral veel werkeloosheid heerst. The Queen Is Dead, in principe is heel het Verenigde Koninkrijk aan het afsterven. Van trots is geen sprake meer, afkeur is een betere geschikte benaming. Jammer dat het agressieve London de plaat niet gehaald heeft, want als je deze destructieve track als inleiding van The Queen Is Dead plaatst, dan komt het nog harder binnen. Al hoor je in de beginakkoorden overduidelijk London terug. De deur wordt voor de neus van die song keihard dichtgesmeten. En misschien is het allemaal wel heel doordacht; het dramatische The Queen Is Dead zet wel direct een indringende naargeestige stemming neer. En Morrissey? Die jammert zichzelf er wel doorheen. Waarschijnlijk schuilt er net zoveel kracht in de ronkende baspartijen van Andy Rourke en het militante slagwerk van Mike Joyce, er gebeurt ook zoveel in die zes minuten, het is amper te vatten.

En dan dansen we vervolgens vrolijk op de asresten van het Verenigde Koninkrijk verder. Gewoon alsof er niks aan de hand is. Het opgewekte Frankly, Mr. Shankly handelt over het domme kortzichtige gedrag van een doorsnee Britse burger, verpakt in The Kinks satire. Lomp wandelt het nummer als een olifant in een porseleinkast onvoorzichtig zwalkend de kamer rond. De onderliggende gedachte is echter dat je zelf ambities moet nastreven en je niet door patronen moet laten leiden. Hoe opgelucht kan je zijn als je ontslag neemt en van je vrijheid geniet om vervolgens je zinnen op je idealen te zetten.

In het zware I Know It’s Over is het Johnny Marr die het liefdesverdriet van Morrissey perfect aanvoelt en hier de juiste stemming bij creëert. Ik vraag mij af of daar ergens de oorsprong van hun breuk ligt. Morrissey is nooit helemaal open over zijn relaties geweest en I Know It’s Over wekt de indruk dat Johnny Marr hier wel heel dichtbij komt en die barrière doorbreekt. Hij schendt hier min of meer de onbeschreven privacywetten. De gitarist raakt Morrissey diep in zijn ziel op de plek die hij het liefste verborgen houdt en voor de buitenwereld afschermt. Zou de zanger zich onbewust teveel bloot geven en achteraf beseffen dat zijn emotionele beklag niet meer terug te draaien valt. Jammerend zoekt hij geborgenheid en troost bij zijn moeder. Kwetsbaar en hartbrekend, eenzaam en leeg gezongen.

Never Had No One Ever handelt over de duistere jeugdjaren van Morrissey. De depressies en het gevoel om als buitenstaander nergens aansluiting te vinden. Daar moet iets gebeurt zijn wat hem zo erg geraakt heeft wat schijnbaar van hem zo’n explosief onvoorspelbaar projectiel maakt. Heeft Morrissey echt schijt aan de wereld of is het een soort van ziekmakende innerlijke haat. Never Had No One Ever wekt in ieder geval genoeg begrip op en zet die latere anti houdingen met rechts radicale uitspraken en zijn felle vegetarische uitspattingen in een ander daglicht. Morrissey heeft waarschijnlijk een traumatisch verleden met heel veel onverwerkte pijnen en verdriet. Niet dat dit alles goed praat, de Never Had No One Ever wanhoop schept wel een eerlijk beeld.

Op de Cemetry Gates vindt hij rust en ontmoet hij overige dolende zielen. Aan de ene kant heel bizar hoe hij begraafplaatsen bezingt alsof het een zonnige leuke buitenspeeltuin is. Het zijn de bezinnende wandelingen waar niemand hem stoort, omdat deze spookachtige plekken zoveel mogelijk vermeden worden. In The Boy with the Thorn in His Side geeft Morrissey zich aan die kwetsbaar over. Dat dit verlichtend werkt blijkt wel als zijn doemdenkende fans dit nummer massaal omarmen. The Boy with the Thorn in His Side is de weg terug naar het zonlicht, het omarmen van zwaktes om je juist sterker te maken. Nog steeds dat gejammer, maar nu gaat het gejammer in romantisch gezwijmel over. Als je buitenwereld niet in je geloofd, probeer dan om vrede met jezelf te krijgen. Dit maakt het allemaal stukken draagbaarder.

De Vicar In A Tutu countryrocker is een absurde blik op het katholieke geloof die dan nog negatief tegenover homoseksualiteit aankijkt en afwijkend gedrag afkeurt. Hoe bizar is het dan dat een dominee in een jurk hier over oordeelt. Vicar In A Tutu spot met religie in een tijd dat mannen hun haren verven en veel make up gebruiken. Vicar In A Tutu is helaas door die hele hedendaagse gender discussie nog steeds actueel. Some Girls Are Bigger Than Others is zijn tijd ook ver vooruit. Dit nummer over zelfacceptatie staat haakt op de visie aan om aan dat huidige perfecte schoonheidsideaal te voldoen.

Het melancholische There Is a Light That Never Goes Out is nu wat gedateerd, maar dit romantische met strijkers vormgegeven liefdesverhaal is een van de prachtigste nummers van The Smiths. Hoe mooi is het om samen de dood te aanvaarden en die eeuwige trouwbelofte in het hiernamaals voort te zetten. Ik denk dat ik gerust kan concluderen dat The Queen Is Dead mijn favoriete The Smiths plaat is vanwege het persoonlijke karakter. In alle kilheid zit genoeg warmte verborgen waar je zoveel steun uithaalt. Vergeet die latere misplaatste uitdrukkingen van Morrissey even en laat je door zijn romantische woordkunsten betoveren.

Doen ze nog steeds

Te triest voor woorden Eric
We zijn inderdaad weer terug bij af....

Welnee, zag dat deze paus op hippe Nike gympen loopt

Mooie uiteenzetting deric raven, dat maakt dit album, of nee The Smiths in het algemeen, interessanter om nog eens vaker te beluisteren. Ik luister eigenlijk tot nu alleen naar Louder Than Bombs. Het enige minpuntje van The Smiths vind ik de zang van Morrisey. En misschien ook wel de man himself. Maar klaarblijkelijk heeft de man ook een verhaal, een verleden en misschien ook wel een rugzakje. Maar wie niet?