Porcupine Tree - Stupid Dream (1999)

Deze plaat staat inmiddels al weer een tijdje in mijn top 10. Porcupine Tree was eigenlijk een van de eerste bands waarvan ik na binnenkomst op MusicMeter iets van ging luisteren. Ik kon toentertijd geen genoeg krijgen van Alan Parsons Project, en vond daarin een medestander in dynamo d. Die had ook Porcupine Tree in zijn top 10 staan. Ik luisterde twee nummers (ik weet niet eens meer welke) en schoof het weer terzijde. Niet slecht, maar ik zal nog midden in een omschakeling van Veronica- naar MuMe-repetoire ...

Een paar maanden later. Een leuke aanbieding van een andere user in het CD-verkooptopic. Edwin biedt een aantal tweedehands-CD's aan voor de uitermate schappelijke prijs van 1 euro per stuk. Bij die stapel ook In Absentia van Porcupine Tree. Beviel al een stuk beter. Even later heeft ie nog een kleiner stapeltje in de aanbieding. De prijs was inmiddels iets gestegen, maar ach, voor 3 euro neem je de gok

Wat ik aantrof was een plaat die voor mij al het goede in In Absentia met zich mee bracht. Als verklaard aanhanger van softe troep houd ik best van wat symfonische rock, maar het moet vooral niet te ingewikkeld worden. En dat spreekt me nu zo aan in Porcupine Tree. Dit is de ideale symfonische liedjesplaat. Niet al te hard of ingewikkeld allemaal, maar heerlijke behapbare porties symfonische muziek. Prachtig melodieuze muziek met een rijk instrumentarium erachter. Ik zag het lebowski al eens bij In Absentia schrijven, maar deze plaat lijkt wel voor mij bedacht. (Dat heb ik bij In Absentia minder trouwens, het middendeel is daar wat 'harder' en ligt me daarmee minder).

Ik zou zo ook geen zwakke nummers kunnen aanwijzen op deze plaat, het is dan ook een mooi coherent geheel. En dat geldt lang niet altijd voor liedjesplaten, want dat is het toch ook. Ik vind dit een bijzonder aangename combinatie van eigenschappen. Hoogtepunt voor mij is A Smart Kid... prachtig opgebouwd nummer, zonder dat het allemaal nodeloos ingewikkeld wordt. Ook de sax in Don't Hate Me en de 'getallen' aan het eind van Even Less zijn hoogtepunten. Van rare snufjes als Tinto Brass moet ik normaal niet zo veel hebben, maar deze plaat kan het aan, juist omdat het verder lekker no-nonsense is. En dus geniet zelfs ik van het Jethro Tullachtige psychedelische fluitspel.

Wat ik er maar mee wil zeggen: MuMe is nog niet zo'n slechte weg om goede muziek te ontdekken. Het grootste deel van waar ik nu naar luister heb ik er wel vandaan, maar dit is voor mij wel het voorbeeld van scoren via deze site

Chronologisch gezien het eerste Porcupine Tree album dat me echt goed in de smaak valt. Vanaf Stupid Dream zit het helemaal goed met hun geluid. Melodieus, dromerige, zwevige gitaarmuziek ondersteund met een gamma andere instrumenten zoals piano, en een fijne ritmesectie eronder. Combineer dat met de zachte stem van Wilson, en je hebt een ideaal album om bij te relaxen. De twee uitschieters zijn voor mij de opener Even Less en het door leuke percussie onderbouwde slotstuk Stop Swimming. Het ontbreken van de hardere stukken, die ze later wel zouden inbouwen in hun muziek, maakt het album bij momenten wel wat langdradig, maar het zorgt er ook voor dat dit hun meest ontspannen plaat is, zonder enige uitwendige drang om hun nummers kunstmatig te voorzien van spanningsbogen. Iets te vrijblijvend dus om een echt hoge score te krijgen, maar toch een leuk album om 's avonds op te zetten.

De fans van Porcupine Tree zijn het er natuurlijk allemaal over eens dat Steven Wilson een geweldige staat van dienst heeft, durft ook te veranderen. Ik kan niet zeggen welk album ik het beste vind, ligt een beetje aan mijn stemming, soms wil je wat stevigere muziek, soms wat rustiger. Deze cd is meer wat van het rustige.
De eerste 3 nummers, reken het korte instrumentale Stupid Dream er maar gewoon bij, lekker in het gehoor liggend.
Even Less and Piano lessons zijn gewoon lekkere nummers, met Barbieri op Even Less heerlijk op de achtergrond.

Pure Narcotic, sluit ook ook prima aan, weer een Barbieri subtiel op de achtergrond. De zang van Wilson bij deze rustige nummers vind ik echt goed, dat geldt voor de hele cd.

Slave Called Shiver, iets meer tempo in dit nummer, wat mij betreft een goede afwisseling.
Dont hate me, helemaal goed dit nummer, goede tekst, lekker de saxofoon, moest aan dit nummer een beetje wennen, vind het nu 1 van de beste op deze cd.

De nummers This is no rehearsal en Baby Dream in Cellophane zijn zeker niet slecht, maar voor mij niet de toppers op dit album.

Dan nummer 9 en 10, Stranger by the minute en A smart kid. Dat is gewoon helemaal goed, beetje wegdroom muziek, mooi eiland in Azië, met een biertje in je hand over de oceaan kijken.

Tinto Brass, lekker instrumentaal nummer, mooi de drums met het fluitspel op de achtergrond.

Stop Swimming, lekkere rustige afsluiter van deze prima cd.

Het bizarre van deze band vind ik: je luistert het album een aantal keer, 5, 6, 10 keer, en dan "ken" je het en gaat het even de kast in. Als je het dan een paar weken later weer draait blijken de nummers toch ergens in je te zijn gaan "doorwerken", zodat je opeens denkt: o ja, dit is óók mooi, en dit óók, en hoe kan het dat ik dít loopje en dát refrein nooit eerder zo heb gewaardeerd? Alsof je onderbewuste er in de tussenstijd mee aan de slag is gegaan (hetgeen op zich overigens ook goed past bij de soms impressionistische en atmosferische teksten). En ik ken eigenlijk geen mooier effect van muziek. (Is ook de reden waarom ik zo'n verstokte symfo-liefhebber ben, al die ondergeschoven laagjes in de muziek die opeens een eigen leven gaan leiden, zoals bij Caravan.)

Een aantal wat oudere albums van de band kende ik nog niet, waaronder deze. Iets steviger dan voorganger Signify, maar qua songmateriaal kwalitatief ongeveer hetzelfde. De progressieve rock wordt zoals altijd overtuigend en sfeervol uitgevoerd, maar het is lastig om de aandacht er voor de volle lengte bij te houden. Daar zijn de songs net iets te weinig gestructureerd voor.

”Stupid Dream” is het zoveelste mooie album van Porcupine Tree in een indrukwekkende reeks. Het album komt op mij over als een soort overgangsalbum tussen het eerdere conceptuele psychedelische werk en het latere zwaardere werk met meer invloeden uit de metal en hardrock. De liedjes op ”Stupid Dream” hebben meer een kop en staart en zijn op zich best toegankelijk, zonder dat het de typische kenmerken van Porcupine Tree mist. De liedjes zijn melodieus, meeslepend, hebben een mooie dynamiek tussen hard en zacht en instrumentaal is het om van te smullen. Een echt concept kan ik niet direct uit dit album halen. Wel heb ik ergens eens gelezen dat de albumtitel een verwijzing is naar de muziekindustrie en dat de teksten vooral persoonlijk van aard zijn, maar ook kunnen worden geprojecteerd hoe Steven Wilson tegen de muziekindustrie aankijkt. Hoe het ook precies zit, ”Stupid Dream” is weer een prachtalbum. Het album begint direct met een hoogtepunt in de vorm van ”Even Less”. Ik vind de lange tracks van Porcupine Tree altijd een orgasme voor het oor, zo ook weer op ”Stupid Dream”. De nummers ”Don’t Hate Me”, ”Tinto Brass” en ”Stop Swimming” zijn echt pareltjes. Maar ook het wat kortere, maar uiterst heerlijke ”Slave Called Shiver” is een topper. Persoonlijke favoriet is toch wel het instrumentale ”Tinto Brass”. Wat een heerlijke groovende bas zeg. Overigens is die bass op het eerder genoemde ”Slave Called Shiver” ook erg fijn. Steven Wilson flikt het weer. Hij en zijn bandmakkers hebben van ”Stupid Dream” gewoon weer een uitstekend Porcupine Tree album afgeleverd. Het wordt eentonig, maar misschien daarom juist zo knap.

Het vijfde album van Porcupine Tree toont een toegankelijker geluid dan op het voorgaande werk. Van de spacerock en psychedelica vervolgt de band de weg die met Signify werd ingeslagen. De melodielijnen worden vervult door gitaren, orgels, strijkers en synths. Het album zoekt meer de diepte van het concept hoe het is om in de muziekindustrie voort te bewegen.

De droom die tot uiting komt in het harde werken en de tegenslagen van het artiestenbestaan vullen de muzikaliteit en teksten van het album. De schoonheid van de stem van Steven Wilson toont zich direct in het openingsnummer Even Less. Het gebruik van verschillende tempo- en volumewisselingen maakt dit nummer tot één van de pareltjes van het album. Don’t Hate Me voert de luisteraar naar een onbereikbare liefde. Het rustgevende karakter behoudt de grauwe en indringende teksten, verborgen met solo’s op de saxofoon van Theo Travis en het aangrijpende gitaarspel van Wilson. In de apocalyptische oorlog van A Smart kid wordt de eenzame overlevende door de wonderschone klanken opgepikt door een ruimteschip. De bedroevende klanken van Stop Swimming laten Wilson wegdrijven van de muziekindustrie om er een punt achter te zetten. Het overkoepelende geheel van opgeven en doorzetten wordt vertaalt in de prachtige melodielijnen van de piano’s, mellotron en synths, om in de kracht van de gitaren en percussie weer volledig ten onder te gaan.

4,5*

Afkomstig van Platendraaier.

In een interview zei Steven Wilson ooit eens dat hij het streamen van muziek maar niks vond. Je hebt in dat geval niks in je handen en daar heeft hij natuurlijk volkómen gelijk in. Maar je moet muziek toch in je oren stoppen en niet in je handen houden, hoe mooi het artwork ook is? Zie het streamen van muziek maar als een soort 'radio on demand', waardoor ik momenteel - wat een geluk zeg - nota bene verslingerd ben geraakt aan... ja... jou, Steven!

De 'radio on demand' heeft blijkbaar toch z'n nut, zou ik haast willen antwoorden als hij even later een beetje klagend vertelt dat hij te weinig op de reguliere radio te horen is. Tsja... als ik zie wat mijn vrienden momenteel beluisteren.
Maar goed, hij ziet gelukkig ook in dat de ware muziekliefhebber zelf wel een beetje op zoek gaat naar goede muziek en dat laatste is eigenlijk nooit anders geweest.

En zo geschiedde het. Stupid Dream is weer een album om van te dromen en de plaat klinkt prachtig, maar nu als gekocht exemplaar.

Ik zou haast willen zeggen: "Er is hoop, Steven!"

De transformatie die met Signify is ingezet wordt verder vervolmaakt op Stupid Dream. De lang uitgesponnen psychedelische passages van eerder werk blijft nagenoeg achterwege en Steven Wilson leert de kunst te beheersten van het meer zeggen in minder tijd. Hoogtepunten voor mij zijn Even Less en Don’t Hate Me.

Score: 86/100

Porcupine Tree is het geesteskindje van Steven Wilson. Deze multi-instrumentalist begon onder deze naam vanaf de tweede helft van de jaren ’80 muziek te maken en het eerste volledige studioalbum verscheen in 1992, getiteld “ON THE SUNDAY OF LIFE”. Engelsman Wilson werd op 3 november 1967 geboren en is al op jonge leeftijd bezig met muziek en wil na het uitbrengen van het eerste 2 Porcupine Tree albums de songs ook live ten gehore brengen en formeert een band rondom zijn persoon. Bassist Colin Edwin, toetsenist Richard Barbieri (bekend van Japan) en drummer Chris Maitland (Gavin Harrison vervangt hem in 2002) zijn de muzikanten die vanaf 1993 met Wilson de wereld rond toeren en geregeld albums uitbrengen. “STUDPID DREAMS” is het vijfde album en mag in het oeuvre van Porcupine Tree gezien worden als één van de klassiekers in hun oeuvre. Op dit album komen alle stijlen die de band in zijn carrière eigen gemaakt hebben op een perfecte manier samen. Het melodieuze van Pink Floyd, de heavier sound en ook de pop kant zijn op dit album terug te vinden. “STUPID DREAM” kwam 22 maart 1999 als eerste in Engeland uit en bevat 12 songs, waarvan Wilson er 11 schreef. Die andere track, “TINTO BRASS” werd door alle leden van de band samen geschreven. Het uur durende album gaat van start met één van de klassiekers uit de Steven Wilson catalogus, “EVEN LESS”. Een krachtige classic rock song met een power riff, melodieuze zang gedeelten en een progressief outro met prachtige gitaarsolo. “PIANO LESSON” is een poppy deutje met mooi gitaar bijdragen, via het ultra korte “STUPID DREAMS” gaat het schijfje verder met een prachtige melodieuze poprock song “PURE NARCOTIC”, met een mooie gitaarsolo halverwege.”SLAVE CALLED SHIVER” heeft een wat tegendraadse drumritme, onheilspellende wijze van zingen en is één van de minder toegankelijke tracks. “DON’T HATE ME” is één van mijn favoriete Porcupine Tree songs en dit achteneenhalve minuut durende meesterwerkje heeft een prachtig refrein, bouwt op naar een weergaloze saxofoonsolo door Theo Travis, waarna het refrein het weer overneemt en een werkelijk schitterende gitaarsolo je naar het einde toe begeleidt. “THIS IS NO REHEARSAL” is een gevarieerde song met een wat onsamenhangende gitaarsolo en een stevig refrein, “BABY DREAM IN CELLOPHANE” is het kortste liedje (op het ultra korte titelnummer na), akoestische gitaar en een vervormde zang zijn de kenmerken van dit liedje. Nog een topper op dit schijfje is “STRANGER BY THE MINUTE”. Zeer melodieus, prachtige samenzang, mooi gespeeld, zoals hij een aantal jaren later met Aviv Geffen op elk Blackfield zou gaan doen. “A SMART KID” is ook weer een hoogtepunt op “STUPID DREAM”. Ook hier zit weer een prachtige opbouw in, waarin de stem van Wilson mooi en klein klinkt, dan komen er meer instrumenten bij, enkele tempowisselingen waarna het tenslotte in de laatste anderhalve minuut op een schitterende wijze toewerkt naar het einde, met weer een prachtige gitaarsolo door Wilson. Het reeds genoemde “TINTO BRASS” is een experimenteel, heavy en ook wel jazzy stuk van ruim 6 minuten. Het slotakkoord is voor “STOP SWIMMING”, een bijna 7 minuten song met een Floydiaanse sfeer, heerlijke drumpartijen van Maitland en Wilson zingt op zijn bekende wijze, beklemmend, licht bedroefd, somber, vol emotie. “STUPID DREAM” is met een aantal andere albums uit de catalogus van Porcupine Tree een klassieker. Ik zou hierbij ook””LIGHTBULB SUN”, “IN ABSENTIA” en “FEAR OF A BLANK PLANET” ook nog wel kunnen noemen, maar dit album hoort daar, wat mij betreft, ontegenzeggelijk bij. Steven Wilson bewees met zijn bandleden dat je in prachtige liedjes, meerdere stijlen kunt verwerken en daar dan toch een geheel van kunt maken. Geniaal!

Porcupine Tree - Stupid Dream

Leuk album van Porcupine Tree. Wat me opvalt is dat bij dit album de nummers iets meer centraal staan dan op de vorige albums en die lijn zetten ze ook voort. Dat komt de band wel ten goede.
Even Less begint al meteen mooi, en belooft wat voor de rest van het album. Daarna volgt een reeks van wel aardige nummers, tot aan Don't Hate Me. Dat nummer is weer wat sterker, mede dankzij de saxofoon die het nummer wat extra diepte geeft.
Het beste moet nog komen, want Stranger By The Minute en A Smart Kid vind ik allebei erg sterk. Tinto Brass had van mij dan weer niet gehoeven, met van die rare bliepjes op de achtergrond. Maar ja, ieder z'n ding zullen we maar zeggen. Het album eindigt gelukkig ook weer sterk met Stop Swimming.

4*

Vrij ingetogen album dat al met al iets minder is dan de platen hierna, maar nog steeds erg goed. Piano Lessons en vooral Don't Hate Me komen makkelijk in mijn lijstje met PT-favorieten, maar in tegenstelling tot latere albums staan hier toch ook enkele zwakke broeders tussen. This Is No Rehearsal en Baby Dream zijn wat kleurloos en gaan redelijk onopgemerkt voorbij, met Tinto Brass kan ik ook niet veel. De volgorde van de nummers is goed gekozen: met parels in het begin (Even Less, Piano Lessons) het midden (Don't Hate Me) en het eind (Smart Kid, Stop Swimming) laat de cd als geheel een ijzersterke indruk achter.

Ik vind dit juist met afstand de beste PT plaat bijna alle songs zijn zeer sterk en ik kan niet zo veel met de metal achtige uitspattingen op latere platen. De ingetogen versie die we hier horen van PT , vrij van te vage psychedelische invloeden en teveel metal, geniet mijn voorkeur.

Ik maakte kennis met PT net voor het uitbrengen van dit album en de bijbehorende promo tour was mijn eerste live ervaring. Werd met name toen weggeblazen door de kwaliteit van muziek en vakmanschap van de bandleden. Dit is tot op de dag van vandaag niet veranderd. Wát een band!
Dit album beschouw ik zelf als een (eerste) brug tussen het meer Floydiaanse PT en het meer moderne geluid. Kortere nummers die zelfs het predikaat ‘pop’ verdienen! Dat maakt het album ook toegankelijk en super goed draaibaar op alle momenten van de dag. Ik vind deze over de hele linie fantastisch. Álle nummers top terwijl het muzikaal best veel kanten op gaat. Even less was destijds mijn ‘killer song’, maar inmiddels duidelijk dat er meer parels op staan. Naast de constante hoge kwaliteit is het ook een album dat me never nooit verveelt. Deze week toevallig weer een paar keer gedraaid en weer nét zo blij als altijd. Geweldig!