Yes - Fragile (1971)

Ik vind zelf die solostukjes ook variëren van melig tot matig, met uitzondering van het prachtige Mood for a day. Zo zou je kunnen zeggen dat vier van de negen nummers op dit album ondermaats zijn, hetgeen toch nauwelijks een goede plaat kan opleveren. Zelf zie ik het echter eerder zo dat dit album zeven heel onbeduidende minuten bevat, terwijl de overige 34 minuten zonder uitzondering behoren tot het beste dat Yes ooit opnam, hetgeen hier in z'n totaliteit een prima album van maakt (en mijn persoonlijke favoriet ná de opvolger hiervan). En die reprise van We have Heaven is trouwens wel èrg effectief...

Een goed album, maar het pakt me wel wat minder dan het voorgaande werk. Misschien heeft het met de verwachtingen te maken, misschien is er ook wel iets anders aan de hand. Wel heb ik de indruk dat Kaye meer een deel van de band uitmaakte en Rick Wakeman een trukendoos opentrekt. Alsnog heeft Fragile fraaie songs te bieden. Sommige instrumentals zijn ook prima, maar even vaak wordt de vaart eruit gehaald door vervelend gepiel. Cans of Brahms is niet slecht, maar het heeft eigenlijk niks te zoeken hier. Wat mij betreft moet Yes zich nu toch weer een beetje opnieuw gaan uitvinden.

Tussenstand:
1. The Yes Album
2. Yes
3. Time And A Word
4. Fragile

Mijn initiële gedachte was ook 'te weinig echte songs', maar bij meerdere luisterbeurten valt toch altijd op dat ook de instrumentaaltjes enkele ware pareltjes bevatten. Vooral het baswerk op The Fish (Shindleria Praematurus) en het gitaarwerk op Mood For A Day is fenomenaal. Wat ook intrigeert, zijn de klassieke invloeden die in de composities beginnen door te schemeren. Time And A Word had een orkest, maar Heart Of The Sunrise klinkt veel meer als iets dat door een orkest uitgevoerd hoort te worden. Het is ook deze afsluitende track met zijn furieuze baspassages (deed me wat denken aan hoe Rush later Cygnus X-1 zou doen) die hier met het goud vandoor gaat en niet het eveneens fenomenale Roundabout. Laatstgenoemde track was een van de eerste songs ooit waardoor ik me ben gaan verdiepen in de basgitaar als instrument, omdat ik nog nooit eerder zulke klanken had gehoord.

Tussenstand:
1. The Yes Album
2. Fragile
3. Time And A Word
4. Yes

Yes - Fragile

Op zich wel een prima album van Yes. Roundabout en Heart of the Sunrise zijn beide topnummers en halen het niveau stevig omhoog, maar verder valt er voor mij niet heel veel te bewonderen op dit album. South Side of the Sky vind ik de minste van de drie lange, maar heeft ook z'n momenten. Wel vind ik dat middenstuk wat storend.
Maar die korte individuele nummers zijn echt overbodig, met elke keer weer een apart riedeltje. Long Distance Runaround is gelukkig nog wel leuk, maar bijna de helft van de nummers zijn onder de 3 minuten en voegen wat mij betreft niet zoveel toe aan het album.
Al met al is toch meer dan de helft van de speelduur het luisteren waard, maar er had wel meer in kunnen zitten.

3,5*

1001 Albums you must hear before you die

Het volgende album in m'n ontdekkingstocht werd Yes - Fragile (1971). Intussen heb ik ook het boek gekocht, dus kan ik lezen waarom een album absoluut de moeite waard zou moeten zijn, dus dat is best wel een leuke meerwaarde.

Bij dit album van Yes staat onder andere dat er wat personeelswissels geweest waren en dat de band de ambitie had om de beste band ter wereld te worden. Bijna 50 jaar later durf ik zeggen dat ze dat niet geworden zijn, maar ik was wel benieuwd geworden naar het album!

Na enkele luisterbeurten moet ik zeggen dat het tegenvalt. Ik wil gerust geloven dat Yes bestaat uit een aantal zeer goede muzikanten, maar wat mij betreft resulteert dat op dit album niet in goede nummers.

Opener Roundabout vind ik nog wel leuk, maar duurt voor mij wel wat lang. Later zouden er nog 2 lange nummers volgen, die wat mij betreft ook hun speelduur niet helemaal rechtvaardigen. De rest van het album wordt dan weer opgevuld met korte nummertjes, waarin de muzikanten vaak mogen laten zien wat ze allemaal kunnen op hun instrument, maar echt raken doet het mij niet.

Er zitten zeker wel leuke stukken in het album, maar vaak kan het album m'n aandacht toch niet vasthouden. Als geheel vind ik het dan ook geen topper.

Yes heeft naast dit album nog 2 andere vermeldingen in de lijst die hier hoger gewaardeerd worden. Ik hoop om eerlijk te zijn dat die me beter gaan bevallen dan deze, want voor mij had deze niet per sé in de lijst gehoeven.

Als favoriet heb ik enkel 'Roundabout' aangeduid, al vind ik 'Long Distance Runaround' en 'Mood For A Day' ook nog wel aardig.

2,5*

Fragile, vrij vertaald in het Nederlands naar 'breekbaar', is een titel die uitstekend bij het vierde studioalbum van Yes past. Bij The Yes Album vermeldde ik het wisselende succes waarmee de heren van Yes op die plaat composities afleverden: Yours Is No Disgrace als hoogtepunt en Perpetual Change als dieptepunt compositorisch gezien.

Op Fragile zit het wat betreft de composities wel snor: Roundabout, South Side of the Sky en Heart of the Sunrise zijn inderdaad songs die gemakkelijk kunnen worden gerekend tot het beste wat Yes in haar illustere carrière heeft uitgebracht.

Je zou het structureren van een album als geheel echter ook als een vorm van componeren kunnen zien. En wat dit punt betreft gaan de heren van Yes met hun breekbare vierde album volledig de mist in. Componeren op song-niveau is de heren uitstekend gelukt (zie de reeds genoemde nummers), maar op albumniveau is Yes er met vlag en wimpel in geslaagd er een puinhoop van te maken.

Ik ga positief beginnen: Roundabout is een terechte klassieker en verdient niets anders dan lof. Gemakkelijk één van mijn (en van menig ander) favoriete nummers van Yes. Alles klopt: het subtiele intro van Howe, de stuwende bass van Chris Squire (wat een fenomeen is het toch), de zang van Anderson, de fusion-jazzy drums van Bruford en de iconische keyboard-riedeltjes van de enige echte Rick Wakeman. Al met al op en top Yes dus.

Ook South Side of the Sky is zo'n geweldige compositie. Het heeft een helder afgebakend intro, gevolgd door een rustig middenstuk met de piano in de hoofdrol, wat uiteindelijk uitmondt in een fijne climax (die weer teruggrijpt op het intro). Een fijne compositie die helemaal rond is, met kleurrijke harmonieën en melodieën: smullen!

Heart of the Sunrise is nog zo'n Yes-klassieker en eveneens één van mijn favorieten. Het is echt één van de sterkste composities uit de Yes-catalogus, waarbij ook nog eens van alles en nog wat voorbij komt vliegen. Het nerveuze intro en een ultieme bass-groove die elkaar afwisselen, waarna er een soort bovennatuurlijk couplet komt met een welhaast sereen karakter (ik denk dan altijd dat Anderson de luisteraar als een soort alwetende verteller hier toespreekt). Er komt vervolgens nog een lang instrumentaal gedeelte met onder andere een keyboard solo, waarna het outro afsluit met een variatie op We Have Heaven.

We Have Heaven brengt mij meteen bij het grote minpunt van Fragile, tezamen met de andere mini-composities die dit album kent. Het is namelijk zo dat Fragile als album totaal niet werkt: de solo-composities van de verschillende bandleden verstoren de hele flow van het album, waardoor het niet prettig is om naar te luisteren. Dat neemt natuurlijk niet weg dat deze kortere songs geen hoogtepunten krijgen: op The Fish laat Chris Squire nog maar weer eens zien dat hij tot één van de beste bassisten ooit gerekend kan en mag worden en Mood for a Day bevat lekkere Latijns-Amerikaanse gitaarlijnen (ookal denk ik dat dit nummer wel wat korter had mogen duren). Ook Long Distance Runaround is toch wel een aardig nummer, maar doet me niet bijster veel. Desalniettemin zit het nummer, dat op het eerste gehoor simpel klinkt, behoorlijk goed in elkaar: een vernuftig drumritme waarbij de accenten telkens verschuiven, het speelse karakter van Howes gitaarspel en de fijne bass van Squire (op dit nummer komt de link met Rush duidelijk naar voren).

Het fragiele vierde studioalbum van Yes is een compositorisch gefaald experiment. Waar het idee van enkele solo-composities heel aardig is, komt dat op Fragile totaal niet uit de verf. Cans and Brahms, We Have Heaven en Five per Cent for Nothing zijn allen Yes onwaardig, maar omdat deze nummers gezamenlijk zo'n 7 minuten in beslag nemen, valt de schade te overzien.
Yes stelt me hier enigszins teleur, maar maakt me toch blij met drie iconische composities. Om die reden heb ik Fragile net een tikkeltje hoger zitten dan The Yes Album, maar het scheelt niet veel.

Stand:

1. Fragile - 4*
2. The Yes Album - 4*
3. Time And A Word - 4*
4. Yes - 3.5*

Ik beluisterde dit album in het kader van het RateYourMusic top-250 review topic - dit is de RYM #243

Vroeger, en ik weet eigenlijk niet of hij er nog steeds rondhangt, had je op het Leidseplein altijd een man die alles kon met een bal. De bal in de lucht houden met enkel zijn hakken, rondlopen met een bal stilliggend op zijn hoofd, of al hooghoudend een lantaarnpaal inklimmen. Het was echt wonderlijk wat hij allemaal deed, en regelmatig aanleiding om even twee minuten langer te blijven kijken. Elke keer zag ik hem weer een andere truc uit de hoge hoed toveren. En toch zou deze man niet de Arena uitverkopen om daar 90 minuten lang zijn kunsten te vertonen, en doet Ajax, waar de bal de helft van de tijd niet eens in het spel is, dat wel.

Nu gaat de parallel met Yes waarschijnlijk mank in het feit dat ze ongetwijfeld grotere zalen uitverkopen dan mijn eigen favorieten, maar ik vrees wel dat ik er om bovenstaande reden niet tussen zou staan. Dat betekent niet dat ik er niets aanvind: opener ‘Roundabout’ begint erg sterk. Het klinkt misschien belachelijk, maar de eerste minuut vind ik zelfs geweldig. Die verdient verdere uitwerking. Maar vanaf daar begint de tour de force van vaak erg vergezochte composities die overlopen van de geldingsdrang. Riedeltjes, tierelantijntjes en wat ik ervaar als veel ongeduld maken dat de plaat gevoelsmatig lang duurt, terwijl dit niet zo is. Nu snap ik dat dit composities zijn, waar per definitie over nagedacht moet zijn, maar de muziek voelt erg bedacht en weinig spontaan aan. En dat terwijl het bij vlagen best ‘funkt’ en er genoeg mooie klankkleuren te vinden zijn (‘Roundabout’ vanaf 5 minuten b.v.). Jammer dat dat niet verder uitgewerkt wordt en het nummer vanaf 6 minuten verder gaat met een potsierlijke slapsticksolo. Daardoor heb ik het gevoel naar een soort musical of cabaretvoorstelling te luisteren en niet naar een album. En ik houd helemaal niet van musicals.

Als artiesten heel erg goed kunnen spelen, hoop ik dat ze dat vermogen aanwenden om een nieuw niveau van eenvoud te bereiken, tot een diepere essentie te komen, of een nieuwe logica in hun muziek vorm te geven. Niet om zoveel mogelijk kunsten te vertonen of zoveel mogelijk ideeen achter elkaar uit te smeren. Maar dat gebeurt hier mijns insziens wel. ‘Fragile’ onderneemt veel maar gaat nergens heen, het vaardige spel ten spijt. Het voelt bedacht en theatraal aan en ook met de zang kan ik me maar moeilijk identificeren. Fragile is voor mij alles bij elkaar gegooid en daardoor heel weinig dat blijft hangen. De plaat duurt 42 minuten maar na afloop heb je het gevoel dat je minstens 2 uur aan muziek gehoord hebt. Dat is in zekere zin een kwaliteit, maar mij te vermoeiend.

2.5*