Neil Young - Freedom (1989)

Misschien is de akoestische versie van Neil Young van Rockin’ in the Free World de aanzet geweest voor de hele Unplugged rage die later op gang kwam.
In ieder geval een sterke opener van dit album. Voor mij was Freedom de come back van Neil Young.
Crime in the City sluit hier mooi op aan. Duidelijk dat The Walkabouts naar Neil Young geluisterd heeft. Deze song ligt wel in hun straatje. Alleen die break tussendoor met de slide gitaar vind ik minder er uit komen. Het duurt ook net niet te lang allemaal.
Vaak heb ik moeite met het stemgeluid van Meneer Young, maar op dit album stoor ik me er niet aan.
Bij Don’t Cry moet ik vreemd genoeg aan Pink Floyd denken tijdens de Watersloze periode. Gewelddadig mooie smerige gitaarsound tussendoor. Zo hoor ik Neil Young het liefste.
Als je dan vervolgens weer Hangin’ on a Limb hoort, merk je de veelzijdigheid op dit album. Het is een soort van Greatest Hits; alleen dan zonder de hits. De samenzang met Linda Ronstadt is zeer geslaagd, maar dit kan ook niet anders.
Helaas geen wederzijdse samenwerking op haar Cry Like a Rainstorm, Howl Like the Wind.
Aaron Neville past qua stem minder bij haar.
Eldorado is weer richting het werk van Walkabouts. En mensen die mij hier een beetje kennen, weten wat ik hier dus van vind. Misschien is het voor Mark Knopfler een goed idee om bij Neil Young in de leer te gaan. Leert die ook eens echt gitaar spelen.
The Ways of Love is weer met Linda Ronstadt; echter minder overtuigend dan Hangin’ on a Limb.
Someday is te zoetsappig. Had van mij weg gelaten mogen worden. Het zingen van dit soort nummers gaat ook niet super. Soms zelfs echt vals.
De lengte van Someday is dan ook 3 minuten te lang.
Zijn bewerking van On Broadway is weer zeer de moeite waard. Het tempo ligt iets lager, en de versterker een standje hoger.
Ik zie hem ook zo daar staan, met zijn mondharmonica, On Broadway.
Dat Neil Young ook nog verdienstelijk piano kan spelen, was voor mij onbekend.
Wrecking Ball is een mooie rustige ballade.
No More opent met het herkenbare gitaar geluid, al zou een leek zo denken dat hier David Gilmour aan het werk is. Hier vind ik de baspartijen net zo indrukwekkend; vooral in het begin. Na Eldorado en Rockin’ in the Free World het derde hoogtepunt van Freedom.
Het kampvuur nummer Too Far Gone was een waardige afsluiter geweest. De betere country sound.
Gelukkig heeft hij er voor gekozen om daar niet mee af te sluiten.
Want dan zouden we die geweldige rock versie van Rockin’ in the Free World missen.
Ik ben er nog steeds niet helemaal over uit welke versie ik nu het mooiste vind.
Ga dan toch voor de krachtige afsluiter.

Een kleine aantekening tot kort:
Freedom zou nog meer tot zijn recht komen als het eerste en laatste nummer om geruild werden. Beter om krachtig te beginnen, en rustig te eindigen.

Na een lange reeks van experimenten, sommigen geslaagd (Trans) anderen niet (Landing on Water), een overstap van Reprise naar Geffen, dat een rechtzaak tegen hem aanspande wegens het maken van on-karakteristieke muziek en de terugkeer naar Reprise kwam dit album.

Freedom is een beetje een allegaartje en dat bedoel ik allerminst negatief. Het talent en de veelzijdigheid van een artiest als Neil Young is nu eenmaal niet in een stijl samen te vatten, soms doet hij daar een poging toe, maar het gros van zijn beste albums zijn net zo veelzijdig als deze.

Nadat het Bluenotes project een beetje op zijn einde liep (maar nog wel en passant Crime in the City opleverde, dat live soms wel 19 minuten duurde) dook hij met de ritme sectie van die band, Rick Rosas en Chad Cromwell, die beiden ook te bewonderen zijn in de film Heart of Gold en de albums Prairie Wind, Living with War en Fork in the Road de studio in om zijn volgende plaat op te nemen, te weten Times Square.

Neil Young zou Neil Young niet zijn als er niet iets tussen zou komen. Het album was te ruw en ongepolijst naar zijn zin (al valt dat in het licht van zijn meest recente album Le Noise wel mee) en dus werd het album ingekort tot een EP, El Dorado, die alleen werd uitgebracht in Japan en Australië waar hij op Tournee was. Van die EP zouden uiteindelijk 4 nummers op dit album terechtkomen, No More in een ietwat aangepaste versie.

De rest van het album werd terloops opgenomen, met hulp van artiesten als Ben Keith, Frank Sampedro van Crazy Horse en Linda Ronstadt en dat levert soms spetterende resultaten op, zoals de instant-klassieker Rockin' in the Free World, wat hij nog steeds graag mag spelen bij live concerten.

No more is een oude bekende uit 1976 en doet zeker niet voor het origineel onder, evenals Ways of Love, dat al uit 78 stamt. Beiden klinken op dit album voor het eerst echt 'af'.

Die ingrediënten tezamen maken dit album de terugkeer van Neil Young na 10 jaar van relatieve anonimiteit. Dat het nog beter kan, bewees hij een jaar later met Ragged Glory. Met Harvest Moon beleefde hij in 1992 zijn grootste commerciële succes sinds Harvest, maar zonder dit album was dat zeker niet mogelijk geweest.

Voor mij was dit mijn vierde Neil Young album, na Harvest, Rust Never Sleeps en Zuma, en de reden dat ik dit album aanschafte was omdat ik Rockin' in the Free World op de radio hoorde. Ik heb er nooit spijt van gehad en het blijft een van mijn favoriete albums dat ik nog regelmatig in de CD speler schuif.

Vooral het nummer Crime in the City (Sixty to Zero Part 1) intrigeerde me mateloos destijds. Ik ben letterlijk jaren op zoek geweest naar Sixty to Zero zelf, droomde er werkelijk van, heb de tekst (alle 11 versen) regelmatig doorgelezen en toen ik nummer het eindelijk vond was ik het er roerend mee eens dat het bij deze 8:44 minuten is gebleven. 10 minuten extra had de flow van het album geen goed gedaan, zoals dat eigenlijk ook zo is met Ordinary People op Chrome Dreams II.

Eigenlijk is dit voor mijn gevoel qua muziek een 4½*-plaat en qua ambitieus portret van een specifiek tijdperk misschien zelfs wel een 5*, maar toch ben ik elke keer na het draaien een klein beetje teleurgesteld. Gedeeltelijk komt dat door een paar flauwe nummers (Hangin' on a limb en vooral The ways of love) en gedeeltelijk doordat een paar nummers me aan andere artiesten doen denken (het gitaargeluid van Mark Knopfler op Eldorado, en Someday dat bijna klinkt als een Springsteen-pastiche inclusief de hamerpiano van Roy Bittan en een saxsolo à la Clarence Clemons), en dat Neil Young me aan iemand anders doet denken is volgens mij nog nooit voorgekomen. (Andersóm daarentegen...)
        De voornaamste boosdoener is echter het geluid: bij met name ballades als Hangin' on a limb, The ways of love en Wrecking ball lijkt het wel alsof er geen bas en daardoor geen bodem in de sound zit, en omdat ook de zang daardoor te licht wordt komen zang en muziek op twee verschillende hoogtes te hangen. Vinyl-liefhebbers zullen nu misschien wijzen op het DDD-symbooltje op mijn CD, maar misschien komt het ook wel door de engineer of de mastering, of door de zang van Young, of door de sowieso vrij "lichte" stem van Linda Ronstadt – hoe dan ook, bij lang niet alle nummers op dit album word ik echt meegesleept doordat ik steeds een te lege sound hoor. Neemt natuurlijk niet weg dat de beste nummers hierop (Crime in the city, Eldorado, On Broadway dat perfect op dit album past, het trieste Too far gone en beide versies van Rockin' in the free world) van bijzonder grote klasse zijn, waardoor dit voor mij toch een essentiële Neil Young-plaat is.